Vers en heel voedsel

Er wordt te makkelijk met de kwaliteit van ons eten gemanipuleerd om de smaak, geur , versheid, smeerbaarheid en de houdbaarheid te beïnvloeden met lichaamsvreemde chemische stoffen. 

Gelukkig is het bemoedigend te zien dat velen zich toch bekommerd voelen om de kwaliteit van hun eten. Maar anno 2022, met al dat op grote afstand geproduceerd voedsel, met die anonieme producenten en met de onzekerheid over de effecten van genetische manipulatie, lijken de gevaren en bedreigingen groter dan ooit.

Om nog maar te zwijgen van alle kleurstoffen en bewaarmiddelen waardoor het voedsel niet goed kan verteren. Als voedsel behandeld wordt om langer te bewaren, hoe kan het dan goed verteren in de maag? Niemand die zich deze vraag stelt. 

Dat zijn enkele voorbeelden om te begrijpen dat bewaarmiddelen toevoegen aan de voeding zeer nefast is voor de spijsvertering en de ontgifting van het lichaam via de spijsvertering.

Langs de andere kant zijn niet alle additieven slecht, een paar zijn van natuurlijke afkomst en veilig, bijvoorbeeld de curcumine, de gele kleurstof van de Curcuma longum of gewoon geelwortel. Maar het zijn er niet veel. De meeste additieven zijn totaal lichaamsvreemd en worden door het lichaam behandeld als toxisch. 

Met andere woorden, als de spijsvertering niet goed werkt, kan het lichaam niet goed ontgiften. Dan  zal het lichaam extra vetweefsel produceren om deze toegenomen hoeveelheid toxische stoffen te kunnen isoleren om gezonde weefsels te vrijwaren tegen irritatie door deze gifstoffen. 

Wat ik wil zeggen, steek niet zomaar alles in je mond, ook niet als de producent zegt dat het goed is voor je darmen, hersenen of de stofwisseling. Alle claims zou ik met de nodige argusogen beschouwen. Zelfs het bio-predikaat is niet altijd een garantie dat het gezond is. Laat je leiden door je gevoel als je boodschappen doet.

De natuur creëert algemeen geen voedsel dat lange tijd goed blijft. Zaden en noten bewaren wel langer omdat er veel enzymeblokkers in zitten (voornamelijk in de zaadhuid). Door natuurlijk evolutie hebben dieren mechanismen ontwikkeld om dit soort voedsel wel te kunnen verteren zoals de krop bij vogels bijvoorbeeld. 

Koeien bijvoorbeeld hebben verschillende magen waarmee de enzymeblokkers ook afgebroken worden. Bovendien zijn herkauwers beter in staat om de cellulose in hun voedsel af te breken om de voedende stoffen eruit te halen. 

Mijn gouden raad vandaag voor jou is: koop gewoon zoveel mogelijk vers en heel, dat is de beste boodschap dat ik jou kan meegeven. Kook ook op een zacht vuurtje, ik doe dit elke dag en heb geen tekorten.

Vandaag zitten de wachtzalen van artsen vol met zogenaamde welvaartsziekten. Mooie welvaart dat we hebben! Patiënten met suikerziekte, overgewicht, kanker, slaapstoornissen, vaatziekten, zenuwaandoeningen, depressie, burn-out en allerlei psychosomatische klachten zoals hoofdpijn, maagpijn, hartkloppingen. 

Heel wat van die ziekten vinden hun oorzaak in de manier waarop we voedsel produceren en hoe we eten. Elke vorm van maatschappij brengt zijn eigen ziekten voort. In onze maatschappij voornamelijk chronische aandoeningen en kanker. 

Ayurveda is reeds 6000 jaar oud en hun voedingsadvies is nooit veranderd geweest doorheen de geschiedenis. Voor mij is dat een bewijs dat dit voedingsadvies goed is. Onze voedselpiramide wordt om de zoveel jaar aangepast, dat is voor mij het bewijs dat het niet goed is. 

Onze artsen worden continu met hun neus op die feiten gedrukt en horen met hun stethoscoop de hartslag van onze moderne maatschappij. Het bewerkte voedsel is te zoet en te zout en bevat te veel chemische additieven, geraffineerde oliën, suikers en geharde vetten. 

De lucht die we inademen, zit vol fijnstof en warmt op door de klimaatverandering. Het werk dat we doen, is zittend en te stressvol. Het gevolg is een epidemie van obesitas, kanker en burn-out. Artsen willen al deze mensen helpen, maar het is dikwijls dweilen met de kraan open. De voeding uit onze maatschappij is giftig en veroorzaakt ziekmakende intoxicatieschokken die aandoeningen erger maken.

Wat we vandaag produceren en eten, maakt ons ziek en is bezig de planeet te verwoesten. Vele artsen voelen zich machteloos als ze patiënten zien liggen en zolang de echte oorzaken niet aangepakt worden. Deze onmacht blijven artsen voelen en er zullen mensen blijven sterven aan vermijdbare oorzaken of een ellendig leven leiden door hun chronische ziekte.’ 

‘Ze vragen zich af wat ze aan het doen zijn als ze de zoveelste suikerpatiënt zien verschijnen met twaalf medicijnen en flink overgewicht. Je kan het de individuele patiënt(en) niet kwalijk nemen, maar ons systeem deugt niet.’ Wat loopt er dan allemaal fout met ons systeem?

Onze voeding, leefomgeving, vrijheid, ons samenleven en ons bioritme zijn echter wel compleet veranderd, en wel aan een tempo dat onze genen nooit zouden hebben kunnen volgen. Het resultaat: we zijn vervreemd van onze natuur.

Dat zie ik op verschillende manieren: we zijn vervreemd van de natuur, van beweging, van creatieve autonome arbeid, van voeding en nauw sociaal contact. Waarom helpt wandelen, joggen of fietsen in de natuur tegen stress? 

Waarom voelen we ons goed als we gezellig thuis met de familie aan tafel kunnen keuvelen of ons samen kunnen inzetten in een vereniging? Isolement maakt een mens ziek. Dat zien we nu met deze onzinnige maatregelen tegen de corona crisis, mensen sterven door isolement. Een signaal dat we collectief niet ontwikkeld zijn. 

Onze echte aard is sociaal. Waarom is er een epidemie van burn-out door te stresserende werkomstandigheden en angst? Vele werknemers zijn vervreemd van hun arbeid. Nu wordt onze ademhaling nog eens verstoort door het dragen van mondmaskers, de longen worden tegengewerkt in hun ontgiftende functie.

In dit artikel wil ik het in de eerste plaats hebben over de vervreemding van ons voedsel. De consumptie van het dure vlees en gebak bleef lang beperkt tot zondagen en kermissen. Waar en wanneer liep het dan mis met de voeding van de gemiddelde Belg en Nederlander?

Hoe onze voeding veranderde. Onze voorouders haalden twintig procent van hun calorieën uit vlees of vis en tachtig procent uit plantaardig voedsel zoals fruit, knollen, zaden en noten. In onze streken ontstond de eerste landbouw en veeteelt ongeveer vijfduizend jaar geleden. Van dan af verschoof ons dieet naar meer koolhydraten onder de vorm van brood en introduceerden we melk en zuivelproducten. 

De klasse van feodale landheren en later de rijkere burgers in de steden gingen veel meer vlees eten, afkomstig van de jacht en de veestapel. Samen met het overvloedig gebruik van alcoholische dranken gaf dit eiwitrijk dieet ( en meer biologische schokken) aanleiding tot het ontstaan van typisch rijke mensen ziektes zoals jicht, diabetes, hart- en vaatziekten tot kanker. 

In het jaar 1800 was de consumptie van vlees hier in de lage landen ongeveer 13 kg per persoon en per jaar. Honderd jaar later was de consumptie van vlees met 38 kg per jaar per persoon ongeveer drie keer zo hoog. Tegen de jaren tachtig vorige eeuw was het reeds ongeveer 94 kg, dat betekent een toename van meer dan 700% in minder dan 180 jaar. 

In statistieken zie je dat gedurende de periode 1946-1980 de consumptie van vlees met 90 % is toegenomen en dat voornamelijk hart- en vaatziekten zijn beginnen toenemen. Tijdens deze periode bleef de consumptie van vet gelijk, terwijl de consumptie van ontbijtgranen en aardappels met 45% afnam, twee belangrijke bronnen van plantaardige eiwitten.

Vanaf de kolonisatie van tropische gebieden steeg de consumptie van suikers uit suikerriet en later uit suikerbiet. De hele voedselproductie – van landbouw tot verkoop – kwam steeds meer in handen van industriële multinationals. Voedselproductie werd onderdeel van de internationale concurrentiestrijd. 

Wie op de meest grootschalige manier met het meest ‘vakkundig’ gebruik van chemische meststoffen en pesticiden de grootste en goedkoopste productie kon aanbieden, won de concurrentiestrijd. Wie het meest grootschalig koeien, varkens en kippen kon kweken met behulp van kunstmatige voeding en desnoods hormonen, verdiende het meest. 

Vanaf de jaren 1970 verloren de boeren met een kleinschalig gemengd bedrijf jaar na jaar de concurrentiestrijd. In plaats van ze af te remmen, stimuleerde de Europese en Belgische landbouwpolitiek deze evolutie. Zo ontstond er een wildgroei van hypermoderne fabrieksboerderijen.

Vandaag controleren de vier grootste agromultinationals (Cargill, Tyson Foods, BRF en Alltech) ongeveer 42 procent van de wereldvoedselmarkt, 82 procent van het rundvlees, 63 procent van het varkensvlees en 53 procent van de braadkippen. Dat vee graast niet langer op groene, malse weiden, maar blijft op stal en wordt gevoed met graan, soja en maïs. 

Dieren krijgen dus ook het verkeerde voedsel. De teelt van die gewassen voor veevoeder leidt vooral in Zuid-Amerika tot massale ontbossing. Bovendien vormt ‘graanvee’ een even grote bedreiging voor het planetaire ecosysteem als steenkool voor de klimaatopwarming.

Wereldwijd worden wouden en savanne vernietigd voor akkers en plantages. Het is de voornaamste oorzaak van het uitsterven van dier- en plantensoorten. De gigantische overconsumptie van stikstof, fosfor en pesticiden zorgt voor dode gebieden zonder enige biodiversiteit. 

Momenteel wordt praktisch de helft van de grond wereldwijd gebruikt voor landbouw. Die internationale agrobusiness is de laatste decennia ook beursgenoteerd en dus gevoelig voor bubbels en financiële crashes. Er valt nog zoveel te vertellen over de onhoudbaarheid van deze manier van voedselproductie.

Hoe moet ons bord er dan uitzien? Idealiter bestaat dit uit zongerijpte gewassen in oorspronkelijke staat, liefst biologisch gekweekt. Mijn voeding koop ik in biologische of natuurwinkels. Ikzelf eet soms wel eens een ei erbij. Persoonlijk ben ik vegetariër en dat geeft me volle gezondheid en veel energie. 

Of het nu gaat over de opwarming van de aarde, waterschaarste, voedseltekorten, plastic vervuiling of de teloorgang van oceanen: al die problemen hangen samen en dus is dat ook voor de oplossingen het geval. Willen we mee die weg inslaan, dan zal ook consequent vandaag onze boeren steunen met gemengde en zo biologisch mogelijke boerderijen. 

Wat we vandaag produceren en eten, maakt ons ziek en is bezig de planeet te verwoesten. Ondanks de industriële revolutie, die ons prachtige toepassingen voor de landbouw, voedseltransport, -conservering en -productie opleverde, creperen nog achthonderd miljoen mensen van honger en lijden miljarden mensen aan chronische en acute ziekten door foute voeding.

De aarde is rond, de productie is globaal en dus zijn ook de problemen globaal. Of het nu gaat over de opwarming van de aarde, waterschaarste, voedseltekorten, plastic vervuiling of de teloorgang van oceanen: al die problemen hangen samen en dus is dat ook voor de oplossingen het geval. 

Het waren niet de laatste regeringen die daarin een voortrekkersrol hebben opgenomen, maar wel onze JEUGD! Hun noodkreet over hun toekomst moet onze grote aandacht opeisen. We gaan onze verantwoordelijkheid mogen beginnen opnemen om onze toekomst te waarborgen, het is de allerhoogste tijd.

Het is droevig voor vele artsen, ‘Ik herstel harten en tegelijk zie ik dat mijn patiënten even later junkfood geserveerd krijgen in het ziekenhuis’. Als we gaan kijken in rusthuizen, wat de bewoners daar krijgen van voeding, dan is het logisch dat veel ouderen sterven aan corona. Dat is onze maatschappij. Wanneer gaan we ontwaken?

Schrijfster en milieuactiviste Naomi Klein stelde het eerder al: ‘Change the system, not the climate’. Er zal geen verandering in de voedselproductie en -consumptie plaatsvinden zonder het systeem van produceren radicaal om te slaan. 

De landbouw en veeteelt moeten uit handen worden genomen van de agribusiness die functioneert volgens de wetten van de kapitaalaccumulatie. Dat is niet alleen de enige manier om de toekomst van de planeet veilig te stellen, maar ook om terug te komen tot gezonde voeding, een van de pijlers waarvan we vervreemd zijn. 

Gezonde voeding, bewegen, zinvol werk, positieve sociale contacten en dat alles in een biodiverse natuur, dat helpt tegen vervreemding en maakt ons gelukkig. En dat willen we toch: gelukkig en gezond zijn?

Related Articles

Diabetes deel 2

Geheime oorzaken diabetes: dierlijke eiwitten Teveel dierlijk eiwitten: schadelijker dan geraffineerde suiker Geraffineerd suiker en zetmeel is niet gezond. Maar grote hoeveelheden dierlijk eiwitten zijn…