Kennis is van en voor iedereen: Gnosis

Ik krijg regelmatig de vraag of mensen mijn posts of blogs mogen delen of overnemen. Mijn antwoord is altijd hetzelfde, en het komt voort uit een diep doorleefde visie op kennis en bewustzijn. Wanneer een tekst door jou gevoeld en begrepen wordt, dan betekent dat dat hij in wezen al van jou is. En tegelijk is hij van niemand. Die paradox geldt evenzeer voor mij. Wie het herkent, draagt het al in zich.

Binnen de oudste wijsheidstradities, zoals de Veda’s, wordt kennis niet gezien als bezit, maar als iets dat vrij stroomt. De Veda’s zijn geen leer die je kunt toe-eigenen, maar een herinnering aan wat altijd al aanwezig is. In die zin is ware kennis śruti, dat wat gehoord of herkend wordt, niet dat wat iemand “bedenkt”, maar dat wat zich toont wanneer iemand afgestemd is.

In de ayurvedische en vedische visie bestaat het idee dat levenskennis van en voor iedereen is. Niet omdat alles hetzelfde is, maar omdat ieder mens vanuit zijn eigen ervaringsniveau toegang heeft tot waarheid. Dat wordt soms aangeduid als een sattvisch bewustzijn: helder, verbindend, niet-eigendomsgericht.

Dit geldt niet alleen voor de Veda’s en de ayurvedische wijsheid, maar evenzeer voor de gnosis en de Nag Hammadi-geschriften. In wezen loopt hier één en dezelfde rode draad doorheen alle authentieke menselijke wijsheden.

In de gnostische traditie wordt kennis, gnōsis, niet opgevat als informatie die je bezit, maar als innerlijke herkenning. Het is geen leer die van buitenaf wordt opgelegd, maar een herinnering die van binnenuit ontwaakt. Wie gnosis “ontvangt”, heeft haar niet gekregen van iemand anders; hij herinnert zich wat altijd al aanwezig was.

De teksten uit Nag Hammadi wijzen daar telkens opnieuw op: waarheid kan niet geclaimd worden, niet bewaakt, niet gemonopoliseerd. Zij openbaart zich uitsluitend aan wie er innerlijk rijp voor is. Niet door autoriteit, maar door resonantie. Precies daarin ontmoeten de gnosis en de Veda’s elkaar. Beide spreken niet over geloof, maar over directe ervaring. Over weten dat niet van de persoon is, maar door de persoon heen zichtbaar wordt. Over kennis die vrij is, omdat ze uit de bron zelf voortkomt.

In alle tijden waarin de mens in overlevingsbewustzijn leeft, wordt kennis geclaimd: dit is van mij, dit is van ons, dit is de juiste leer. Maar zodra het bewustzijn verschuift naar existentie, valt die drang weg. Dan wordt helder dat waarheid zich juist vermeerderd door gedeeld te worden. Delen vergroot de overvloed. Mijn blogs zijn niet van mij. Ze ontstaan door mij heen en zijn van en voor iedereen die ze herkent.

Daarom voelt het voor mij juist kloppend wanneer mijn teksten circuleren, wanneer ze worden doorgegeven, herschreven of geïntegreerd in iemands eigen woorden. Niet omdat ze “van mij” zijn, maar omdat ze leven. En wat leeft, laat zich niet opsluiten. Ook binnen de gnosis wordt niemand hoger of lager geplaatst. er zijn geen uitverkorenen in hiërarchische zin, enkel mensen op verschillende ervaringsniveaus. Ieder ontwaakt in zijn eigen tempo, via zijn eigen weg.

Ik kom in mijn leven van ver. Die weg heeft me veel ervaring gebracht, veel doorleefde inzichten. Dat maakt mij niet meer of minder dan een ander. Het betekent enkel dat ik deel vanuit een innerlijk ervaringsveld. Voor wie het raakt, is het welkom. Voor wie het niet raakt, is dat even juist. Vrije wil betekent ook: iets mogen laten liggen zonder oordeel.

Zo zijn er ook inzichten waar ik zelf (nog) niet klaar voor ben. Dan leg ik ze naast me neer. Niet omdat ze fout zijn, maar omdat timing persoonlijk is. Alle teksten die ik schrijf, ontstaan vanuit mijn verbinding met de bron. In die zin ben ik de bron, en tegelijk niet. Want wie werkelijk verbonden is met de bron, weet dat er nooit een claim gelegd kan worden op ware kennis, ervaring, wijsheid, liefde of God. Dat wat werkelijk is, is altijd vrij.

Daarom eigent niemand dit zich toe, ook ik niet. Wanneer iets uit een tekst van mij in jou resoneert, dan is het dus al van jou. De uitnodiging is niet om mij te volgen, maar om het in je eigen leven te onderzoeken, in je eigen ervaringsveld. Om waakzaam te blijven, niet ingekaderd te worden, en trouw te blijven aan je eigen innerlijke kompas.

Ieder bewandelt zijn eigen levensweg. Ik heb zelf ontzaglijk veel geleerd van anderen: blogs, boeken, auteurs, films. Ik heb getoetst, gevoeld, geïntegreerd wat resoneerde, en losgelaten wat dat niet deed. Dat proces, dat vrije, eerlijke onderzoeken, gun ik iedereen. Want kennis die waar is, wil niet bezeten worden. Ze wil herinnerd worden.

Ik ervaar in mezelf hoe het vrouwelijke aspect gekoesterd wil worden. Het vrouwelijke draagt het weten in zich, niet als kennis, maar als creatief, intuïtief vermogen. Dat is haar functie: ontvangen, verbinden en voortbrengen. Het mannelijke aspect weet op zichzelf niets. Juist daarin schuilt zijn kracht. Het is niet minder en niet meer dan het vrouwelijke; het is leeg genoeg om richting te kiezen. Vanuit die leegte ontstaat vrije wil, focus en organiserend vermogen.

Wanneer het creatieve vermogen van het vrouwelijke versmelt met het organiserend vermogen van het mannelijke, ontstaat natuurlijke coherentie, precies zoals de natuur dit bedoeld heeft. Dan wordt het vrouwelijke gedragen en beschermd, en het mannelijke afgestemd en geleid. Het vrouwelijke zorgt voor het mannelijke door zijn verbinding met de bron. Het mannelijke luistert naar het vrouwelijke door aanwezig te blijven zonder te overheersen.

In die wederkerigheid ontvouwt zich leven in zijn volle potentieel. Geniet van je leven.

Bronvermelding: GOD, wij zijn allen één.

Kennis is geen bezit: zij herinnert zich via ons.

Binnen de gnostiek is kennis (gnosis) geen eigendom. Kennis is geen bezit en geen eigendom. Wat waar is, herinnert zich via iedereen die het herkent. Zij behoort niemand toe, kan niet geclaimd worden en laat zich niet vastleggen in auteurschap of hiërarchie. Gnosis is geen informatie die je vergaart, maar een innerlijk weten dat zich herinnert wanneer de tijd rijp is.

Wat waar is, stroomt door iedereen heen. Het spreekt via verschillende stemmen, talen en beelden, telkens aangepast aan het bewustzijn dat het ontvangt. Daarom is echte kennis nooit persoonlijk, maar altijd universeel, en tegelijk diep intiem. Wie meent kennis te bezitten, heeft haar al gemist. Wie haar verdedigt vanuit ego, verraadt haar oorsprong.

Waarom alles wat ik deel vrij toegankelijk is.

Vanuit dit besef heb ik er bewust voor gekozen om alle teksten die ik schrijf vrij beschikbaar te stellen, op mijn website en via sociale media. Niet omdat ze “van mij” zijn, maar juist omdat ze dat niet zijn. Kennis wordt pas levend wanneer zij resoneert met innerlijke ervaring. Zolang woorden enkel gelezen worden, blijven ze dood. Pas wanneer iemand zichzelf erin herkent, ontstaat betekenis. Inzicht wordt niet gegeven en niet gestolen.

Het wordt herinnerd.

Daarom geloof ik niet in het bewaken of afschermen van inzichten als intellectueel eigendom. Wat herkend wordt, hoort al toe aan degene die het herkent. Inzichten kunnen juridisch, academisch of economisch als ‘eigendom’ worden gezien, maar hun wezenlijke betekenis onttrekt zich daaraan. Waarheid laat zich niet bezitten. Wie haar herkent, heeft haar niet gekregen, maar zich herinnerd.

Over beschuldigingen van plagiaat.

In het licht van dit alles is het pijnlijk, maar ook veelzeggend, dat iemand mij heeft beschuldigd van plagiaat, zonder mijn tekst zelfs gelezen te hebben. Tegelijk heeft dit gebeuren mij iets wezenlijks aangereikt: het vormt voor mij een aanzet om mij nog dieper te verdiepen in de gnostiek, een stroming die ik reeds goed begrijp, maar die zich steeds verder ontvouwt naarmate men haar leeft. Het pijnlijke in mij heb ik gezien en heeft bestaansrecht gekregen, blij met deze ervaring.

Ook de Nag Hammadi-geschriften en het non-duale denken nodigen mij hierdoor uit tot verdere verdieping. In die zin ben ik dankbaar voor deze beschuldiging; zij heeft mij niet afgeremd, maar juist aangespoord om verder te gaan, weg van persoonlijke verstrikking en dieper het veld van herinneren en inzicht in.

Wie spreekt over diefstal, vertrekt vanuit het idee dat kennis bezit is. Dat idee behoort niet tot de gnostiek, maar tot een duaal, hiërarchisch denken waarin waarheid moet worden verdedigd, afgebakend en geclaimd.

Mijn intentie is het tegenovergestelde: niet toe-eigenen, maar openleggen niet beschermen, maar laten stromen niet overtuigen, maar herinneren.

Tot slot: Ik nodig niemand uit om mij te geloven. Ik nodig uit tot innerlijke herkenning. Wat waar is, hoeft niet verdedigd te worden. Wat resoneert, vindt zijn weg: altijd.

Ik heb vorige nacht weer eens inspiratie gehad om een blog te schrijven, ik mocht zelfs daarvoor opstaan om het neer te pennen. Onderwerp: Voor wie de dualiteit is voorbijgegaan.

Als je de wijsheid bezit om paradoxaal te denken, maar toch frictie voelt wanneer je iets over mij leest of hoort, dan is dat geen oordeel, het is een signaal. Niet over mij, maar over het denken dat op dat moment actief is.

Kritiek ontstaat uitsluitend binnen het duale denken. Daar is altijd een tegenover: juist of fout, hoger of lager, eens of oneens. Wanneer je mij vanuit dat veld benadert, lees ik dat niet persoonlijk, ik lees het paradoxaal.

En dan wordt iets zichtbaar: niet dat jij mij kleiner maakt, maar dat jij jezelf onnodig tegenover mij plaatst. Dat is nergens voor nodig. Wij zijn evenwaardig.

Duaal denken dwingt je met de neus op de feiten: je móét kiezen, reageren, positioneren. Paradoxaal denken daarentegen schept afstand, en in die afstand verschijnt samenhang. Vanop afstand wordt het stiller. Neutraler. Ruimer. En precies daar wordt helder waarom strijd verdwijnt.

Je kunt mij geen pijn doen, omdat ik weet dat beide polariteiten van het duale denken naast elkaar mogen bestaan. Zodra dat wordt gezien, houdt de behoefte aan aanval of verdediging vanzelf op. Niet omdat iemand “gelijk” krijgt, maar omdat het gelijk zijn belang verliest.

Wanneer je duaal denkt, ontstaat vanzelf de behoefte aan bewijs en verdediging. Je moet iets staven, beschermen, rechtvaardigen. Het denken zoekt houvast en bewijs. Wanneer je paradoxaal denkt, verdwijnt die behoefte. En precies daar ontstaat een innerlijke vredevolle rust.

Kritiek, gezien vanop afstand, doet iets bijzonders: ze wordt geen aanval meer, maar inspiratie. Ze zet me aan tot nieuwe blogs, ik plagieer mezelf… grapje.

Kritiek uiten is per definitie duaal gedachtegoed. Op dat moment start de individuele projectiemotor: ik word een reflectiescherm. En dáár ligt de echte kunst, niet om de ander te corrigeren, maar om jezelf beter te leren kennen.

Mocht ik ergens toch frictie of ongemak ervaren, dan zal dat impulsief tot uiting komen. En dan mag ik daar zelfs trots op zijn, want dan heb ik opnieuw iets gevonden dat bestaansrecht wil krijgen in mij. Dat geldt uiteraard ook voor de ander.

Alleen: wie duaal denkt, weet dit niet en projecteert lustig verder, zonder te beseffen dat hij of zij zijn innerlijke wereldbeeld openbaart, en juist daardoor de samenhang niet ziet. Dus, beste criticaster: dank je wel voor je kritiek. Ze geeft me inspiratie om te schrijven én ze laat me zien wat ik niet ben. Daardoor ontstaat een helder medium waarin ik mezelf kan definiëren als wat ik wél ben. En ja, dan mag de pijnappelklier oplichten.

Logisch dat daar innerlijke rust uit volgt. Want dit is hoe het is: het enige wat je ooit kunt ervaren, is jezelf. Gnosis wordt pas werkelijk interessant wanneer ze gevoeld kan worden. Kennis die geïntegreerd is in het voelen krijgt meerwaarde. Blijft ze steken in rationeel, duaal denken, dan verliest ze juist haar waarde. Wie kritiek op mij projecteert, zegt alles over zichzelf.

Gnosis is paradoxaal. Ze kan alleen voelend begrepen worden door wie in staat is paradoxaal te denken. Elke kritiek verraadt de pijnpunten in het innerlijke wereldbeeld, het pijnlichaam. En nu wordt ook helder waarom Jezus tegen Pontius Pilatus zei: “U heeft het gezegd.”

Ik kan je slechts spiegelen. Wat je in mij bestrijdt, is wat in jezelf nog niet gevoeld mocht worden. Warme groet Daniël

Toevoeging (Lieve Pauwels)

Voor mij is elke vorm van bewustzijn evenwaardig aan een andere vorm of ‘staat van zijn’. Zo is gnosis voor mij ook een staat van zijn waar we allemaal een deel van in ons hebben en naarmate we groeien in bewustzijn dichterbij gnosis komen, maar niet is de zin van dualiteit, dat je van hoger of lager komt of bent, maar gewoon je pad van evolutie volgt zonder dat het bij wijze van spreken als een ‘wedstrijd’ zou hoeven bekeken te worden.

We leven hier op aarde met jonge(re) zielen en oude(re) zielen. In één incarnatie kan je maar een bepaalde mate groeien, dus is het logisch dat niet ieder mens kan evolueren in dit leven naar een even ver gevorderd bewustzijn. We zijn allemaal evenwaardig aan elkaar en bewandelen hier ons eigen pad in dit leven om ervaringen op te doen, eruit te leren en te groeien en daarbij zo gezond verbindend mogelijk met elkaar samen te leven.

Gnosis omvat dualiteit

De reacties op mijn blog van gisteren raakten me. Niet omdat ze mij bevestigen, maar omdat ze laten zien wat er gebeurt wanneer de woorden werkelijk gelezen en herinnerd worden.

Op Telegram (Daniël the Healthman) kreeg ik een prachtige verwijzing naar de Samudra Manthan uit de Mahabharata: het karnen van de Oceaan van Melk. Goden en demonen trekken aan hetzelfde touw, links en rechts, terwijl Vishnu in het midden het evenwicht bewaart. Door die beweging ontstaat Amrita, het levenselixer. Een krachtige metafoor: dualiteit als dynamiek, niet als vijand, en het hart als het stille midden.

De vraag die volgde was eenvoudig en zuiver: “Mag ik je tekst gebruiken op mijn website?” Mijn antwoord was even eenvoudig: natuurlijk. Omdat wat je herkent, al van jou is. Kennis is niet bezitbaar. Ze stroomt door wie bereid is te luisteren. Kennis is van en voor iedereen

Dat is voor mij gnosis. Geen eigendom. Geen patent. Geen claim. Zoals liefde, waarheid, gezondheid of het goddelijke: ze zijn per definitie vrij en kunnen niet aan iemand toegeëigend worden.

Een andere reactie stelde een terechte vraag: “Creëer je zo niet opnieuw een dualiteit, gnosis versus dualiteit?” Mijn antwoord blijft eenvoudig: gnosis staat niet tegenover dualiteit. Ze omvat haar. Gnosis is geen positie, maar een inzichtsniveau, het vermogen om de samenhang te zien, zonder erin gevangen te blijven. het gaat over een dichotomie of tweedeling met de belangrijke paradox: de tweedeling die nooit uit de eenheid valt.

Wanneer kennis zo wordt benaderd, hoeft niemand gelijk te krijgen. Dan kan inzicht zich verdiepen, door jou, door mij, door ieder die leest. En precies dáár wordt het gesprek open en kan kennis door iedereen steeds op een dieper niveau worden openbaart.

Net zoals we in het hindoeïsme zien dat Shakti en Shiva elkaar opzoeken om tot eenheidsbeleving te komen, beschrijft Carl Gustav Jung hoe anima en animus voortdurend naar elkaar toe bewegen om verbonden te worden tot een geheel. Het zijn verschillende talen voor hetzelfde innerlijke proces.

Ook Dr. Hamer raakte dit principe aan toen hij vaststelde dat de temporale kwabben van de hersenschors functioneren vanuit mannelijke en vrouwelijke conflictinhouden, wat rechtstreeks samenhangt met de testosteron- en oestrogeenhuishouding. Biologie, psychologie en bewustzijn blijken hier geen gescheiden domeinen, maar verstrengelde lagen van één werkelijkheid.

Wanneer we dit verbinden met gnosis, Jezus’ leer, het hindoeïsme, filosofie en zelfs de antroposofie, zien we telkens hetzelfde patroon terugkeren: ware kennis is geen verzameling feiten, maar een herinneren van hoe het leven in elkaar zit, en die is paradoxaal.

Veel vragen naar aanleiding van mijn vorige blog gingen over de noodzaak van dualiteit. En die opmerking klopt. We leven in een duale wereld, en het materiële kan alleen bestaan dankzij tweedeling. Het lichaam behoort tot die wereld. Je hebt het in bruikleen. Het staat altijd aan je zijde en volgt biologische overlevingswetten binnen die dualiteit.

Maar het lichaam, het deeltjesaspect, kan niet bestaan zonder het golfaspect van geest of ziel. Deze aspecten zijn vormen van energie en vallen niet onder dualiteit. Ze bestaan uit één polariteit: bewustzijn dat zich van zichzelf bewust is. Energie volgt steeds de gedachte, en uit die beweging ontstaat uiteindelijk materie.

Het rationele, duale denken is een waardevol mannelijk aspect, de animus. Het helpt ons functioneren in de wereld, bijvoorbeeld wanneer je met de auto rijdt en veilig wilt aankomen. Maar de animus weet niets. Hij kan organiseren, structureren en focussen, maar hij draagt geen innerlijke wijsheid.

Die wijsheid ligt bij de anima, het vrouwelijke aspect. Zij is verbonden met het onderbewuste, met voelen, intuïtie en sensitiviteit. Zolang we uitsluitend in rationeel, duaal denken blijven hangen, is paradoxaal denken onmogelijk. De moeilijkheid bij de meeste mensen is dat alle trauma’s door het onderbewuste gekoppeld zijn aan de mooie kwaliteiten van jou als mens, het creatieve anima. Op bewust niveau duwen we de pijn continu weg en blijven we hangen in overleven. En anima wacht tot het aandacht krijgt van animus, maar animus zit in de duale overlevingsmodus, niet beseffende als de pijn niet gevoeld mag worden, blijft het je achtervolgen en wordt het paradoxaal steeds erger.

Daarom leggen zoveel tradities, elk in hun eigen woorden, de nadruk op de ontmoeting tussen het mannelijke en het vrouwelijke. Het mannelijke kan leren het rationele denken even opzij te zetten en zich te oefenen in focus en concentratie. Via ademhaling kan het bewuste denken zich verbinden met het voelen, en zo met het onderbewuste.

Hier gebeurt iets wat zowel in de Mahabharata als in de gnosis wordt beschreven: de vrije wil, ook een mannelijk principe, stelt zich ten dienste van de anima. De vrije wil organiseert. De anima creëert. Wanneer focus en intuïtie samenkomen, versmelt de tweedeling tot een eenheid. Als ik nu denk aan Shiva en shakti… Het is zo duidelijk.

Dan wordt het paradoxale van het leven begrijpbaar. Het duale hoort bij overleven. Het paradoxale hoort bij leven.

Alles wat leeft, komt voort uit een bewustzijnstoestand die zich van zichzelf bewust is, en dat is per definitie paradoxaal. Hoe meer vragen je stelt vanuit controle, hoe moeilijker het wordt. Hoe minder je probeert te grijpen, hoe eenvoudiger het leven zich ontvouwt. Niet omdat je opgeeft, maar omdat je de vrije wil gebruikt om je intuïtie te volgen.

In de overlevingsmodus verdwijnt de vrije wil en belanden we in strijd. Daar is geen ruimte voor paradox. Daar raken we vast in tegenstellingen. Het paradoxale voelen daarentegen bevrijdt ons uit die zelfgecreëerde gevangenis, hier, op aarde.

Tot slot: Ware vrijheid ontstaat niet door méér te begrijpen, maar door juist te durven zakken uit het overlevingsdenken. Zolang we leven vanuit strijd, bewijs en controle, blijven we gevangen in dualiteit. Maar wanneer de vrije wil zich verbindt met intuïtie, wanneer het mannelijke leert luisteren naar het vrouwelijke, ontstaat er iets wat niet te bewijzen valt maar wél te ervaren is: leven in plaats van overleven. Het paradoxale vraagt geen antwoorden, het vraagt aanwezigheid want het omvat het antwoord. En precies daar herinnert het leven zich weer wie het is, door ons heen.