Lichen planus en Lichen sclerosus

Wat zegt de reguliere geneeskunde?

Lichen planus is een aandoening die de huid en/of de slijmvliezen van de mond aantast. Het kan ook voorkomen op de slijmvliezen van de geslachtsdelen, waar het bekend staat als Lichen sclerosus. De aandoening komt het meest voor bij mensen van middelbare leeftijd, tussen de 30 en 50 jaar, en iets vaker bij vrouwen. Op de huid kunnen ook roodachtige, knobbelige plekken ontstaan, wat Lichen ruber wordt genoemd. Lichen planopilaris tast de haarzakjes op het hoofd aan waardoor littekenweefsel ontstaat op de haarzakjes, met haarverlies tot gevolg.

De reguliere medische wetenschap beschrijft Lichen planus als een chronische ontstekingsziekte die de huid, mondslijmvliezen, geslachtsdelen en soms de nagels en het haar kan aantasten. Het is een auto-immuunziekte, wat betekent dat het immuunsysteem per ongeluk gezonde cellen aanvalt. De exacte oorzaak van Lichen planus is onbekend, maar er wordt aangenomen dat het wordt uitgelokt door genetische factoren, infecties, stress, allergieën of blootstelling aan bepaalde chemicaliën of medicijnen.

Symptomen

• Huid: rode of paarsachtige jeukende platte bultjes die vaak op de polsen, enkels, onderrug en nek verschijnen. Deze plekken kunnen schilferen of verkleuren.
• Mond: witte strepen of vlekken op de binnenkant van de wangen, tong of tandvlees. Dit is pijnlijk en heeft een invloed op eten en drinken.
• Geslachtsdelen: witte plekken of pijnlijke zweren op de vulva of penis.
• Nagels: groeven in de nagels, dunner wordende nagels of verlies van nagels.
• Haar: haaruitval als gevolg van ontsteking van de haarzakjes (zeldzaam).

Er is geen genezing voor Lichen planus, maar de symptomen kunnen worden beperkt. De meeste gevallen van Lichen planus verdwijnen binnen enkele maanden tot enkele jaren, hoewel het soms lang kan aanhouden of zelfs terugkeren. Een regelmatige controle door een arts is aanbevolen om complicaties te voorkomen, zoals littekens. Lichen is niet besmettelijk.

Lichen planus op de tong

De functie van de opperhuid volgens de Germaanse geneeskunde

Auto-immuunziekte?

Net als de theorie van ‘auto-immuunziekten’ waarbij het lichaam lichaamseigen weefsels aanvalt, is het concept van ‘immuniteit’, een academisch construct zonder wetenschappelijke basis. De bewering dat Lichen planus het resultaat is van een ‘vernietiging’ van de weefsels van de opperhuid of het mondslijmvlies is daarom hoogst twijfelachtig.

De huid verbindt ons met de omgeving en biedt bescherming voor de weefsels en organen binnenin het lichaam. De ectodermale opperhuid, ook wel epidermis genoemd, inclusief haren en nagels, heeft een contact- en verbindingsfunctie. Deze opperhuid bedekt de onderliggende lederhuid, die afkomstig is van het oud-mesodermale kiemblad. Onder de lederhuid bevindt zich het bindweefsel, dat tot het nieuw-mesodermale kiemblad behoort.

De opperhuid speelt een cruciale rol in de sensorische waarneming, waarbij het lichaam veranderingen in de omgeving kan detecteren, zoals druk, temperatuur en aanraking. Vanuit de vijf biologische natuurwetten wordt de huid gezien als een belangrijk gebied om te achterhalen wat er precies is gebeurd. Er is niets toevallig aan de plek waar een aandoening of verandering optreedt. Het is een kunst om te ontdekken wat er precies op die specifieke plaats is gebeurd.

De meeste cellen van de opperhuid zijn keratinocyten (keratinevormende cellen), die hun oorsprong vinden in de diepste laag van de opperhuid, de kiemlaag. Deze laag bevat ook pigmentproducerende melanocyten (de meeste melanocyten bevinden zich echter in de lederhuid). Vanuit de kiemlaag migreren keratinocyten door de stekellaag en de korrellaag naar de hoornlaag. Zodra ze het oppervlak van de huid bereiken worden ze geleidelijk losgelaten en vervangen door nieuwe cellen die van onderuit omhoog worden geduwd.

Keratine is ook het belangrijkste bestanddeel van haren en nagels. De opperhuid bestaat uit gekeratiniseerd plaveiselepitheel, komt voort uit het ectoderm en wordt daarom aangestuurd vanuit de hersenschors.

Opmerking: het oppervlakkige mondslijmvlies, waarop Lichen planus zich manifesteert, behoort eveneens tot het ectodermale kiemblad en wordt aangestuurd vanuit de pre-motorische sensorische cortex.

De lateraliteit, of handigheid, is van toepassing op de opperhuid, die wordt aangestuurd door de sensorische cortex van de hersenschors. Dit zorgt voor een kruiselings verband: de huid aan de rechterzijde van het lichaam wordt aangestuurd vanuit de linkerkant van de sensorische cortex, terwijl de huid aan de linkerzijde van het lichaam wordt aangestuurd vanuit de rechterkant van de sensorische cortex.

Het biologisch conflict met betrekking tot de opperhuid

Het scheidingsconflict dat betrokken is bij Lichen heeft te maken met de wens om huidcontact te hebben, of juist niet. Dit contact kan worden verbroken door bijvoorbeeld het verlies van een dierbaar persoon of dier, of door het onvermogen om een geliefde te omhelzen of vast te houden. Ook het gevoel in de steek gelaten te zijn, kan een rol spelen. Soms leidt het onvermogen om iets waar te nemen of te voelen eveneens tot een scheidingsconflict, aangezien de opperhuid verantwoordelijk is voor onze sensorische waarneming.

Algemeen kan men stellen dat de binnenzijden van het lichaam, zoals de borst, buik en de binnenzijden van armen en benen, geassocieerd worden met ‘omarmen of omhelzen’. Wanneer we huidcontact maken met iemand van wie we houden, is dit het gebied dat vaak betrokken is. Bij kinderen is dit vaak het gemis van ouderlijk contact, zoals het niet gestreeld of geknuffeld worden door hun ouders.

Als het scheidingsconflict echter draait om het ‘geen huidcontact willen hebben’, bijvoorbeeld wanneer iemand te dichtbij komt en je territorium wordt geschonden, dan zijn het voornamelijk de buitenzijden van het lichaam die betrokken zijn. De rug, het zitvlak, en vooral de buitenzijden van armen en benen, ellebogen, polsen, knieën en enkels. Deze plaatsen worden gebruikt als verdediging tegen ongewenste mensen of situaties.

Scheidingsconflicten die betrekking hebben op het gezicht en hoofd gaan meestal over het gemis van strelingen, knuffels en kussen. Het scheidingsconflict dat verband houdt met het gezicht kan ook te maken hebben met het verlangen om ‘gezien’ te worden, of omgekeerd, met de angst om ‘bekeken’ te worden. Dit type conflict gaat niet alleen over het gemis van fysieke aanraking zoals strelingen of knuffels, maar ook over de behoefte aan erkenning en zichtbaarheid. Het kan ontstaan uit situaties waarin iemand zich ongezien, genegeerd of juist te veel in de schijnwerpers geplaatst voelt. Dit kan emotioneel zwaar wegen en zich fysiek manifesteren in huidproblemen op het gezicht of in de mond.

Bij Lichen planus dat verband houdt met de mond en tong, kan het scheidingsconflict te maken hebben met tongzoenen of de sensorische waarneming van voedsel. Het biologisch conflict met betrekking tot het ectodermale oppervlakkige mondslijmvlies (inclusief het tandvlees, het gehemelte, de lippen en de tong) is oraal van aard. Dit conflict kan zich uiten in gevoelens van ‘niet in staat zijn om iets in de mond te nemen’ of ‘niet in staat zijn om zich te ontdoen van iets dat in de mond of op de tong ligt’. Dit kan betrekking hebben op voedsel dat men niet lust, zoals dieetvoorschriften of het gemis van een favoriet gerecht.

In deze context gaat het conflict niet zozeer om het bemachtigen van de voedselbrok, zoals bij het dieperliggende mondslijmvlies (links), maar om het contact met de brok zelf. Dat is een essentieel verschil. Het draait om de ervaring van het proeven, vasthouden of juist loslaten van voedsel, en dit sensorische aspect staat centraal bij het ervaren van het conflict.

Het scheidingsconflict dat te maken heeft met Lichen planus in de mond en op de tong kan ook symbolisch zijn. Het kan gaan over iets niet of wel durven zeggen of iets niet of wel gezegd hebben. Dit kan zich uiten in uitdrukkingen zoals ‘ik heb mijn mond voorbij gepraat’ of ‘ik zou op mijn tong kunnen bijten’, of zelfs ‘mijn tong is verbrand’. Deze figuurlijke uitspraken weerspiegelen de innerlijke strijd met woorden die uitgesproken of juist ingehouden zijn, en dit conflict kan zich manifesteren in fysieke symptomen op het mondslijmvlies van de mond en de tong.

Het scheidingsconflict in relatie tot Lichen sclerosus draait om het verlangen naar geslachtsverkeer of juist het vermijden ervan. Het kan gaan over het wel of niet aangeraakt willen worden in het schaam- en schedegebied, of bij mannen de aanraking van de penis. Bijvoorbeeld, wanneer iemand vaker per week wil vrijen, maar de partner dit niet wenst, kan dit leiden tot een scheidingsconflict waarbij men niet het gewenste huidcontact krijgt. Dit conflict ontstaat uit het gemis van fysiek contact of juist de afkeer ervan, wat zich kan manifesteren in de symptomen van Lichen sclerosus.

Opmerking: een scheiding van materiële zaken, zoals een eigendom (bijvoorbeeld een huis), kan biologisch gezien geen scheidingsconflict zijn, omdat het geen betrekking heeft op de huid. Dergelijke conflicten vallen onder het territoriumverlies-conflict, waarbij het gaat om het verlies van een fysiek of emotioneel territorium, in plaats van een conflict dat verband houdt met huidcontact of -scheiding.

De conflictactieve fase

Het zinvol biologisch speciaalprogramma van de opperhuid volgt het buitenste huid-sensibiliteitsschema, waarbij hypesthesie (verminderde gevoeligheid of ongevoeligheid) optreedt in de conflictactieve fase en tijdens de epileptoïde crisis. In de helingsfase daarentegen, manifesteert zich hyperesthesie (overgevoeligheid), wat aangeeft dat het lichaam bezig is met herstel en regeneratie van de aangetaste huidgebieden.

Het zinvol biologisch speciaalprogramma van het oppervlakkige mondslijmvlies volgt het strotslijmvlies-sensibiliteitsschema. Hierbij treedt hyperesthesie (overgevoeligheid) op tijdens de conflictactieve fase en de epileptoïde crisis, terwijl hypesthesie (verminderde gevoeligheid) zich manifesteert in de helingsfase. Dit patroon weerspiegelt het natuurlijke proces van hoe het lichaam reageert op en herstelt van het specifieke conflict.

Er ontstaat weefselafname en een functiebeperking van de opperhuid op de plaatsen die geassocieerd zijn met de scheiding. Er is een ulceratie van de ectodermale opperhuid die onopgemerkt blijft, omdat het proces gevoelloos verloopt. Hierdoor neemt de gevoeligheid af, en in ernstige gevallen van scheidingsconflicten kan men zelfs gevoelloos worden (sensorische verlamming). Het biologisch doel hiervan is om de scheiding te kunnen vergeten. Tijdens hevige conflicten kan dit zelfs leiden tot kortetermijngeheugenverlies, als een manier van het lichaam om de pijn van het conflict weg te duwen.

Ulceratie van het oppervlakkige mondslijmvlies vindt plaats in verhouding tot de mate en duur van de conflictactiviteit. Het biologisch doel van dit celverlies is om de mondholte te vergroten, waardoor de inname of de scheiding van de brok wordt bevorderd. Dit proces helpt het lichaam om zich aan te passen aan de conflicterende situatie, of het nu gaat om het makkelijker kunnen innemen van iets gewilds of om het zich ontdoen van iets ongewenst. Er is een gevoeligheidsverhoging zodat je niets onbezonnen zegt of voelt bij het kussen of eten.

De genezingsfase

Lichen planus aan de voet.

Tijdens het eerste deel van de genezingsfase neemt de stofwisseling toe, wat gepaard gaat met ontsteking, zwelling (microscopisch kleine oedemen), roodheid, irritatie, jeuk en overgevoeligheid voor aanraking. Het ulcererende gebied wordt aangevuld met nieuwe cellen. Na de epileptoïde crisis keert de huid terug naar zijn normale staat, op voorwaarde dat er geen terugval is in het conflict. De epileptoïde crisis kan, afhankelijk van de intensiteit van het conflict, gepaard gaan met geheugenverlies en overgevoeligheid.

In de genezingsfase van het mondslijmvlies neemt de stofwisseling eveneens toe om het weefsel te herstellen en te vermeerderen. Tegelijkertijd neemt de gevoeligheid af. Tijdens de epileptoïde crisis kan er lichte pijn optreden.

Lichen ruber op de opperhuid heeft een roodachtige knobbelige structuur.

Wat kan je zelf doen?

Bij Lichen planus en Lichen sclerosus zijn er enkele natuurlijke middelen die helpen om de symptomen te verlichten en het herstelproces te ondersteunen. Hier zijn enkele suggesties:

1. Voeding en dieet

• Ontsteking verzachtend dieet: voeding rijk aan ontstekingsremmende voedingsmiddelen zoals vis, groenten, fruit, noten en zaden, helpt om de symptomen van ontstekingen te verminderen.
• Vermijd triggerende voedingsmiddelen: sommige mensen vinden verlichting door voedingsmiddelen die hun symptomen verergeren, te vermijden, zoals geraffineerde suiker, geraffineerde oliën, gluten of zuivelproducten.
• Als je last hebt van Lichen planus in de mond, kunnen bepaalde voedingsmiddelen de klachten verergeren doordat je slijmvliezen geïrriteerd zijn. Denk hierbij aan sterk gekruid eten, citrusvruchten, tomaten, cafeïne-houdende dranken zoals koffie en cola of knapperig voedsel zoals toast en chips. Als je het gevoel hebt dat dit zo is, kan je deze producten beter vermijden.
• Omega-3 vetzuren: visolie of lijnzaadolie, rijk aan omega-3 vetzuren, werken ontstekingsremmend, zie ook het artikel ‘Omegavetzuren’ onder de rubriek Voeding.
• Probiotica: een gezond darmmicrobioom ondersteunt het gezondheidssysteem. Probiotische voedingsmiddelen zoals yoghurt, kefir en gefermenteerde groenten hebben een gunstig effect, zie ook het artikel ‘Verheven probiotica’ onder de rubriek Levensstijl.

2. Kruiden en supplementen

• • Aloë vera: Aloë vera-gel breng je lokaal aan om de huid te kalmeren en ontstekingen te verminderen.
  • Kurkuma: Kurkuma heeft krachtige ontstekingsremmende eigenschappen. Het kan zowel in de voeding als in supplementvorm worden gebruikt.
  • Zink en Vitamine C: beide ondersteunen wondgenezing en huidherstel.

• Ondersteunende kruiden: Borago officinalis of bernagie (olie), Centella asiatica of Aziatische waternavel, Equisetum arvense of heermoes, Fucus vesiculosus of blaaswier, Medicago sativa of luzerne, Oenothera biennis of middelste teunisbloem (olie), Ribes nigrum of zwarte bes, Saccharomyces cerevisiae of biergist, Tropaeolum sativum of Oost-Indische kers, Urtica dioica of grote brandnetel.

3. Topische behandelingen

• Kokosolie: kokosolie helpt om de huid te hydrateren en jeuk te verminderen. Het heeft ook lichte ontstekingsremmende eigenschappen.
• Kamille of calendula: zalven of crèmes op basis van Kamille of Calendula werken verzachtend en ontstekingsremmend.
• Lavendelolie: lavendelolie breng je plaatselijk aan om ontstekingen te verminderen en de huid te kalmeren.

4. Natuurlijke hygiëne

• Milde, natuurlijke reinigingsmiddelen: gebruik zachte, natuurlijke zepen en vermijd irriterende chemicaliën die de huid verder kunnen beschadigen.
• Luchtige kleding: draag katoenen kleding die ademt en de huid niet irriteert, vooral op de plekken die getroffen zijn door Lichen sclerosus. Probeer bij Lichen sclerosus genitaal de kwetsbare huid te ontzien van druk en schuifkrachten van buitenaf. Draag dus geen te strakke kleding en zorg eventueel voor een aangepast fietszadel. Gebruik bij de verzorging genitaal geen washandje, maar de douchekop met alleen lauwwarm water en dep daarna goed droog.

5. Regelmatige beweging

• Lichaamsbeweging: een regelmatige, milde lichaamsbeweging bevordert de bloedsomloop, wat helpt bij het herstel van de huid en het verbeteren van het algemene welzijn.

6. Acupunctuur

• Acupunctuur helpt bij het verminderen van ontstekingen en het in balans brengen van het gezondheidssysteem. Sommige mensen vinden verlichting bij Lichen planus dankzij deze vorm van behandeling.

7. Emotionele en psychologische ondersteuning

• Therapie: soms kan het helpen om emotionele conflicten, zoals diegene die verband houden met scheidingsconflicten of stressoren, te verwerken door middel van counseling of therapie.

Met dank aan: Caroline Markolin, PH.D. https: //LearningGNM.com

Arjen Lievers https://www.germaansegeneeskunde.nl/index_ziekten_gnm/

Dr. Geerd Ryke Hamer