Over aanvallen, projectie en het overstijgen van dualiteit.
De laatste weken merk ik dat mijn uitleg steeds paradoxaler wordt. Niet om te provoceren, maar omdat paradox de enige taal is die het niet-duale kan benaderen. Precies dáár ontstaat de spanning: wie uitsluitend in tegenstellingen denkt, ervaart dit niet als verruiming, maar als bedreiging.
Duaal denkende mensen horen geen uitnodiging tot bewustzijn, maar een aanval op hun wereldbeeld. Niet omdat ik hen aanval, maar omdat mijn woorden iets aanraken dat hun interne structuur niet kan dragen. Op dat moment neemt het archaïsche overlevingsmechanisme het over: het reptielenbrein. Angst, verdediging, aanval.
Het is niet prettig om haatmails of dreigementen te ontvangen. Toch kies ik er bewust voor hier niet op in te gaan. Niet uit superioriteit, maar uit helderheid. Ik weiger mezelf te verlagen tot een niveau waarop begrip onmogelijk is en oordeel de enige taal wordt. Oordelen zou mij opnieuw in de dualiteit trekken die ik juist overstijg.
Het probleem van het duale denken: duaal denken is geen fout, maar wel een valkuil. Het verdeelt de werkelijkheid in juist en fout, waar en onwaar, goed en slecht. In die structuur is geen ruimte voor innerlijke ervaring, laat staan voor de diepere intelligentie van het lichaam. Wie werkelijk wil voelen, moet bereid zijn zijn zekerheden los te laten. En precies dát is wat voor velen ondraaglijk is. Hun identiteit, hun veiligheid en hun houvast zijn gebouwd op overtuigingen. Wanneer die beginnen te wankelen, voelt dat als grondverlies.
Mijn benadering staat niet los van de geschiedenis. Ze sluit aan bij een lijn van denken die we terugvinden bij Plato, Hippocrates en Plotinus. Voor hen was gezondheid geen technisch vraagstuk, maar een expressie van innerlijke samenhang. Zij begrepen dat het lichaam reageert op innerlijke ervaringen, niet op theorieën. Dat symptomen geen vijand zijn, maar betekenis dragen. Dat waarheid niet bewezen hoeft te worden, omdat elk bewijs in het duale onmiddellijk een tegenbewijs oproept.
In het transcendentale zien we geen losse feiten meer, maar samenhang. Daar wordt bewijs irrelevant en ervaring leidend. Het lichaam volgt niet het argument, maar het innerlijk weten.
Waarom begrip soms onmogelijk is. De mensen die mij aanvallen, kunnen mij niet begrijpen. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat begrijpen hier zou betekenen dat hun eigen constructie instort. Ze zouden geconfronteerd worden met hun pijnlichaam, hun innerlijke tegenstrijdigheden en hun projecties. Dat vraagt een mate van zelfconfrontatie waarvoor ze (nog) geen bedding hebben.
Wanneer iemand iets hoort dat zijn duale kader overstijgt, wordt het automatisch als “onwaar” bestempeld. Niet omdat het onwaar is, maar omdat het niet begrepen kan worden binnen dat kader. Angst volgt, en angst zoekt altijd een vijand. De geschiedenis toont ons dit patroon keer op keer: mensen zijn bereid te doden om hun gelijk te behouden. Niet uit kwaadwilligheid, maar uit existentiële angst om hun innerlijke gevangenis te verliezen.
Ik werk niet tegen mensen. Ik werk voor bewustzijn. Wie wil luisteren, is welkom. Wie wil aanvallen, hoeft niet overtuigd te worden. Boven de dualiteit is geen strijd nodig. Daar is alleen helderheid.
Het reptielenbrein: waarom mensen in de aanval gaan. Het zogenoemde reptielenbrein is het oudste functionele deel van het menselijk brein. Het concept werd beschreven door Paul D. MacLean en verwijst naar hersenstructuren die volledig gericht zijn op overleving.
Dit breindeel kent maar drie basisreacties: vechten – vluchten – bevriezen. Het reptielenbrein denkt niet, reflecteert niet en voelt geen nuance. Het kent slechts één vraag: Ben ik veilig of bedreigd? Het reptielenbrein reageert niet alleen op fysiek gevaar, maar vooral op existentiële dreiging: verlies van identiteit, instorting van overtuigingen, ondermijning van het wereldbeeld, confrontatie met innerlijke tegenstrijdigheden, verlies van controle of zekerheid
Wanneer iemand wordt geconfronteerd met ideeën die zijn duale denkstructuur overstijgen, ontstaat innerlijke desoriëntatie. Het brein kan dit niet verwerken als “nieuwe informatie”, maar ervaart het als gevaar. Op dat moment: schakelt het rationele denken uit, wordt nuance onmogelijk, wordt luisteren vervangen door reageren. De aanval is dan geen keuze, maar een reflex.
De psychologie achter de aanval: Mensen vallen niet aan omdat ze gelijk hebben, maar omdat ze hun innerlijke gronding dreigen te verliezen. Wat jij zegt, hoeft niet fout te zijn om gevaarlijk te voelen. Het is voldoende dat: hun identiteit eraan hangt, hun zekerheden beginnen te wankelen, hun pijnlichaam onbewust wordt aangeraakt.
Dat wat niet geïntegreerd is, wordt geprojecteerd. Dat wat niet gevoeld mag worden, wordt bestreden. De aanval zegt dus niets over mijzelf, maar alles over wat in hén niet aangekeken kan worden.
Daarom is dialoog dan onmogelijk. Het reptielenbrein kent geen empathie, kent geen zelfreflectie, kent geen paradox, kent geen transcendentie. Daarom is er geen gesprek mogelijk zodra dit systeem actief is. Elk woord wordt een bedreiging, elke nuance een aanval, elke stilte een vijandige daad.
In die toestand: is overtuigen zinloos, is uitleg olie op het vuur en is bewijs irrelevant. Niet omdat jij ongelijk hebt, maar omdat begrip tijdelijk biologisch onmogelijk is.
Essentie in één zin: Mensen vallen aan wanneer hun innerlijke gevangenis wankelt, niet wanneer ze ongelijk hebben, maar wanneer ze bang zijn zichzelf te verliezen.
Daarom blokkeer ik mensen op sociale media: niet om gelijk te halen, want dat zou weer duaal zijn, maar omdat ik herken wanneer dialoog onmogelijk is en ik weiger mijn energie te verspillen aan ruis, projectie en escalatie. Wanneer begrip ontbreekt en aanval het gesprek vervangt, kies ik ervoor de verbinding te beëindigen. Niet uit afwijzing, maar uit zelfrespect.
Deze tekst is bedoeld voor wie met bewustzijn bezig is, en laat zich het best lezen vanuit openheid in plaats van overtuiging.
Psychose. Een woord dat snel uitgesproken wordt. “Hij is gek.” “Laat hem maar naar de psychiater gaan.” En daarmee lijkt het verhaal verteld.
Maar wanneer we psychose niet reduceren tot een etiket, en haar energetisch benaderen, ontvouwt zich een heel ander beeld. Psychose is geen waanzin, maar een toestand van niet-geland zijn. Van onvoldoende aarding. Van een leven dat voortdurend op de vlucht is, aangewakkerd door een diepe, existentiële angst.
Iemand in psychose heeft zijn plek niet kunnen innemen. Niet hier. Niet in het lichaam. Niet in het leven. Energetisch gezien staat het derde oog open, het zesde chakra, het centrum van waarnemen, zien, betekenis geven. Maar dit openstaan gebeurt zonder verankering in de aarde en zonder verbinding met het hogere. Geen beneden. Geen boven.
Wanneer waarneming loskomt van zowel aarde als hemel, verliest ze haar bedding. Dan krijgt alles een eigen leven in de innerlijke beleving. Gedachten worden werkelijkheden. Beelden worden stemmen. Symbolen worden bedreigingen of openbaringen. Niet omdat de mens “gek” is, maar omdat het zien niet gedragen wordt. Psychose is dan geen ziekte van het denken, maar een ontregeling van verbinding.
Geen thuiskomen in het lichaam. Geen veiligheid in het bestaan. Geen rustpunt waarin waarneming weer kan landen. Misschien vraagt psychose daarom niet in de eerste plaats om correctie, onderdrukking of normalisatie, maar om grond, om aanwezigheid, om een plek waar men weer mag landen, zacht, stap voor stap, zonder angst. Niet alles wat afwijkt is kapot. Soms is het gewoon verdwaald.
De realiteit is dat sommige mensen dingen waarnemen die anderen niet zien. En precies omdat die waarneming buiten het referentiekader van de massa valt, worden ze al snel bestempeld als “dom”, “stom” of “gek”. Dat oordeel heb ik altijd vermeden. Niet uit voorzichtigheid, maar uit eerlijkheid. Ik heb namelijk nooit een sluitende definitie van gek kunnen vinden.
En daar raken we een essentiële sleutel: definities. Definities vormen het fundament waarop onze perceptie rust. Ze bepalen niet alleen wat we zien, maar vooral wat we niet meer kunnen zien. Op het moment dat iets correct benoemd kan worden, verliest het zijn dreiging. Dan blijkt het “probleem” vaak geen probleem meer te zijn, maar een misverstand dat al die tijd zichtbaar was. Het onderwerp lag recht voor je neus, maar zó dichtbij, dat je het niet kon waarnemen.
Dat is ook de oorspronkelijke betekenis van het woord probleem. Het komt van het Griekse pro-bállein: ervoor geworpen. Het probleem ligt vóór je ogen. Niet verborgen. Niet mysterieus. Maar wat het zicht belemmert, zijn de schellen van verkeerde definities. Aannames die zo vanzelfsprekend zijn geworden dat ze niet meer bevraagd worden. Kaders die ooit nuttig waren, maar inmiddels de werkelijkheid vervormen.
Misschien is wat we “gek” noemen geen afwijking van de realiteit, maar een botsing tussen verschillende werkelijkheden. En misschien ligt de echte uitdaging niet in het corrigeren van wat iemand ziet, maar in het durven onderzoeken welk kader wij zelf hanteren om te zien. Niet alles wat onbegrepen is, is fout. Soms vraagt het alleen om een andere definitie.
Soms zeg ik: psychose en helderziendheid raken aan hetzelfde veld, maar niet aan dezelfde bedding. Niet omdat ze identiek zijn, maar omdat ze beiden te maken hebben met verruimde waarneming. Het verschil zit niet in wat iemand waarneemt, maar in hoe die waarneming gedragen wordt.
Iemand die helderziend functioneert, is geaard. Aanwezig in het lichaam. In contact met emoties, grenzen en het hier-en-nu. Wat binnenkomt, kan gekanaliseerd worden.
Wanneer die aarding ontbreekt, wanneer iemand emotioneel overspoeld is, angstig, onveilig of innerlijk op de vlucht, dan wordt dezelfde gevoeligheid overweldigend. Niet geïntegreerd. Niet gedragen. Dan spreken we over psychose. Niet als oordeel, maar als beschrijving van een ontregeling van verbinding.
Opvallend is dat sommige mensen die ooit een psychotische periode doormaakten, later ontdekken dat ze hoogsensitief zijn, intuïtief, fijn afgestemd. Niet kapot, maar ongetraind. Niet zwak, maar open, zonder bescherming. Wat hier vaak ontbreekt, is constructieve aarding.
En aarden betekent niet “hard worden” of “afsluiten”, maar juist: je eigen emotionele wereld leren kennen. Wat speelt er in mij? Wat draag ik? Waar zit boosheid, angst, verdriet, machteloosheid? Wat niet doorvoeld wordt, blijft resoneren. En wat resoneert, trekt ervaringen aan die diezelfde frequentie weerspiegelen.
Dat hoeft niet letterlijk begrepen te worden. Het is een innerlijk principe: onverwerkte emotie vergroot onrust, binnen én buiten. Wie langdurig in boosheid of angst leeft, ervaart de wereld ook als bozer, dreigender, chaotischer. Niet omdat de wereld objectief zo is, maar omdat waarneming altijd meebeweegt met de innerlijke staat. Daarom wordt het leven ondraaglijk wanneer alles wat je ziet, hoort en voelt, die innerlijke onrust blijft bevestigen.
En dan komt de eenzame vraag: Ben ik de enige die dit ziet?
Misschien niet. Maar wel één van de weinigen die het onvertaald ervaart. Zonder filter. Zonder bedding. Zonder veilige plaats om te landen. Wat hier nodig is, is geen ontkenning van waarneming, maar integratie. Geen veroordeling, maar begeleiding naar lichaam, emotie en grond.
Niet alles wat intens wordt waargenomen is een waarheid die letterlijk genomen moet worden. En niet alles wat ontregelt is een gave die meteen gedragen kan worden.
Gevoeligheid vraagt om volwassenheid. Waarneming vraagt om stabiliteit. En openheid zonder aarding is geen verlichting, maar overbelasting. Misschien is dát de echte uitnodiging: niet om meer te zien, maar om veiliger te leren zijn in wat al gezien wordt.
Misschien kunnen we angst zien als de stille spil in dit geheel. Wanneer angst draaglijk blijft, kan waarneming geïntegreerd worden. Wanneer angst zich vastzet, ontstaat neurose: denken draait in cirkels, controle neemt het over. Maar wanneer angst alles doordringt, verdwijnt de grond onder de voeten. Aarding valt weg. Waarneming verruimt, maar verliest haar bedding. Dat is het moment waarop psychose ontstaat: niet omdat iemand te veel verbeeldt, maar omdat er te veel gezien wordt zonder veiligheid om te landen.
In die zin raakt psychose aan hetzelfde veld als helderziendheid, niet in waarheid, maar in openheid. Het verschil zit niet in wat waargenomen wordt, maar in de mate waarin angst toelaat dat wat gezien wordt ook gedragen kan worden. Waar angst regeert, kan waarneming niet aarden. Waar veiligheid terugkeert, kan zien weer integreren.
Gerelateerde Publicaties
