Hielspoor en achillespeesontsteking

Wat is hielspoor volgens de reguliere geneeskunde?

Hielspoor, ook wel bekend als fasciitis plantaris, is een veelvoorkomende oorzaak van hielpijn. Het gaat om een irritatie of overbelasting van de peesplaat (fascia plantaris) die onder de voet loopt, van het hielbeen tot aan de tenen. De pijn ontstaat meestal op de plaats waar deze pees aan het hielbeen vasthecht.

Kenmerkend voor hielspoor is een scherpe, stekende pijn onder de hiel, vooral bij de eerste stappen in de ochtend of na een periode van rust. De klachten worden in de reguliere geneeskunde vaak toegeschreven aan overbelasting van de voet, bijvoorbeeld door langdurig staan, intensief sporten of verkeerd schoeisel.

De behandeling richt zich meestal op het verminderen van de belasting en het ondersteunen van het herstel, met adviezen zoals rust, rekoefeningen, aangepaste schoenen of steunzolen.

Hielspoor komt het vaakst voor bij volwassenen tussen de 40 en 60 jaar. Bij kinderen is hielpijn meestal geen hielspoor, maar eerder het gevolg van een andere aandoening, zoals de ziekte van Sever. Hierbij is er sprake van een tijdelijke irritatie van de groeischijf in de hiel, vaak bij actieve kinderen, die doorgaans vanzelf herstelt naarmate het lichaam verder groeit.

Hielspoor bekeken vanuit de Germaanse Geneeskunde

Vanuit de Germaanse Geneeskunde wordt hielspoor niet gezien als een “probleem van overbelasting”, maar als een zinvol biologisch proces dat ontstaat na een innerlijke schok, een zogenaamde eigenwaarde-inbreuk.

De peesplaat onder de voet behoort tot het nieuw mesoderm en staat in relatie met het thema eigenwaarde. Meer specifiek gaat het hier om een eigenwaardeconflict in verband met de standplaats: je plek in het leven. Dit kan letterlijk je huis zijn, je werkplek of een omgeving waarin je je bevindt, maar waar je je niet stevig of zeker voelt.

Wanneer de pijn zich situeert onder de hiel, in de richting van de zool of de peesplaat, speelt vaak het gevoel:

• “Ik kan deze situatie niet verpletteren”
• “Ik kan geen stand houden op mijn plek
• Ontsteking van de peesplaat

De onderkant van de hiel weerspiegelt dus een innerlijk conflict waarbij iemand zich niet in staat voelt om een persoon of situatie krachtig te confronteren of “plat te drukken”.

Wanneer de klachten zich eerder bevinden rond de achillespees, verschuift de nuance van het conflict:

• “Ik kan iemand niet vooruit helpen”
• “Ik kan niet duwen, niet vooruit krijgen wat vooruit moet”

De achillespees staat symbolisch voor de kracht om vooruit te bewegen, om iemand of iets in beweging te brengen.

Algemeen gezien dragen de voeten en enkels ook een verdedigingscomponent:

• niet kunnen wegschoppen
• niet kunnen vluchten of weglopen
• zich vast voelen zitten in een onveilige situatie (thuis, werk, relatie)

Het lichaam reageert hier niet als vijand, maar als een intelligent systeem dat zich aanpast aan een ervaren innerlijk conflict.

Biologische context van de weefsels

De structuren van de voet, botten, kraakbeen, pezen, ligamenten en bindweefsel, behoren allemaal tot het nieuw mesoderm. Dit betekent dat ze worden aangestuurd vanuit het hersenmerg (trofische voeding) en verbonden zijn met eigenwaardeconflicten. De aansturing voor je beweging gebeurt via de motorische cortex dat tot het ectodermale kiemblad behoort. 

Er bestaat een kruislings verband tussen hersenen en lichaam:

• de rechterkant van het lichaam wordt aangestuurd door de linker hersenhelft
• de linkerkant van het lichaam wordt aangestuurd door de rechter hersenhelft

Dit verklaart waarom de locatie van de klachten (links of rechts) bijkomende informatie kan geven over de inhoud van het conflict, afhankelijk van handigheid, geslacht en hormonale status.

Specifiek: peesplaat en achillespees

De peesplaat (fascia plantaris) is een sterke bindweefselstructuur die de voetboog ondersteunt en stabiliteit geeft bij het staan en bewegen. Binnen deze visie weerspiegelt ze hoe stevig iemand “staat” in zijn leven. Een conflict rond de peesplaat gaat vaak over het gevoel dat men zijn plaats niet kan innemen of behouden.

De achillespees daarentegen verbindt de kuitspieren met het hielbeen en is essentieel voor het afzetten en vooruit bewegen. Conflicten op dit niveau hebben daarom vaker te maken met het niet kunnen doorgaan, niet kunnen duwen of iemand niet in beweging krijgen.

Voorbeelden van biologische conflicten bij hielspoor

Een man werkt al jaren in een omgeving waar hij zich niet veilig voelt. Hij ervaart constante druk van zijn leidinggevende, maar durft niet op te komen voor zichzelf uit angst zijn job te verliezen. Innerlijk leeft het gevoel: “Ik kan hier niet weg, maar ik kan mij ook niet verdedigen.”

Deze dubbele spanning, niet kunnen vluchten én niet kunnen “terugduwen”, zet zich vast in de structuren van de voet. Wanneer hij uiteindelijk beslist om van job te veranderen of innerlijk loslaat, komt zijn lichaam in herstel. In deze fase kan een pijnlijke hiel ontstaan, als uitdrukking van het biologisch herstelproces na de eigenwaarde-inbreuk rond zijn standplaats.

Een linkshandige vrouw maakt een ongeluk mee waarbij haar moeder zich ernstig bezeert aan de enkel. Ze blijft achter met een gevoel van schuld, alsof zij het had kunnen voorkomen. Onbewust neemt ze als het ware het conflict van haar moeder over, een plaatsvervangende eigenwaarde-inbreuk.

Wanneer haar moeder herstelt en opnieuw vrij kan bewegen, valt voor de vrouw de innerlijke spanning weg. Pas dan komt zij zelf in de genezingsfase terecht, wat zich uit in pijn aan de rechterhiel. Bij linkshandigen correspondeert deze zijde met de moeder-kind relatie, wat de locatie van de klacht biologisch verklaart.

Een leerkracht bevindt zich al langere tijd in een gespannen werksituatie. Telkens wanneer zij met nieuwe ideeën komt of een project wil opstarten, wordt ze systematisch tegengewerkt door een collega. Ze ervaart dit als onrechtvaardig en voelt zich innerlijk machteloos. Die onderdrukte impuls, het gevoel dat ze zich niet kan verdedigen of de ander niet kan “wegduwen”, vertaalt zich biologisch als een eigenwaarde-inbreuk ter hoogte van de voet.

Op het moment dat de situatie verandert of ze innerlijk tot rust komt, start het lichaam de herstelfase. In deze fase kan zich hielpijn of hielspoor ontwikkelen, wat binnen deze visie geen begin van ziekte is, maar een teken dat het lichaam aan het herstellen is.

Voorbeelden van biologische conflicten bij achillespees

De ambitieuze onderneemster: Een vrouw bouwt al jaren aan haar eigen zaak. Ze heeft een sterke drang om te groeien, om haar plek in te nemen en “hogerop” te geraken binnen haar vakgebied. Ze investeert tijd, energie en middelen, maar telkens wanneer ze denkt door te breken, een grote klant, een belangrijke samenwerking, valt het op het laatste moment weg.

Innerlijk beleeft ze dit als: “Ik geraak er niet… ik kom niet vooruit… anderen gaan mij voorbij… ik ben niet goed of snel genoeg.” Dit is een eigenwaarde-inbreuk gekoppeld aan vooruitgang en prestatie, gelinkt aan de functie van de achillespees: vooruitkomen, kracht zetten, zich afduwen om hoger te gaan.

Ze blijft in die spanning functioneren, vaak zonder zich er volledig bewust van te zijn. Op een bepaald moment gebeurt er een doorbraak: ze haalt eindelijk een groot contract binnen en voelt opluchting, erkenning en succes.

Net daarna ontstaat er plots pijn aan de achillespees, een ontstekingsfase. Niet omdat er “iets misloopt”, maar omdat het lichaam in de genezingsfase komt na het oplossen van het innerlijke conflict. Het weefsel wordt heropgebouwd, wat gepaard gaat met zwelling, gevoeligheid en pijn.

Essentie:

• Conflict: “Ik geraak niet vooruit / ik bereik mijn doel niet / ik ben niet snel of goed genoeg.”
• Orgaan: achillespees (beweging, afzet, vooruitgang, “hogerop”)
• Genezing: ontsteking en pijn na het ervaren van succes of opluchting

De conflictactieve fase

In de conflictactieve fase ontstaat er, ter hoogte van het nieuw mesoderm, een vermindering van weefsel (necrose). Dit proces speelt zich af in de pezen, ligamenten en bindweefselstructuren van de voet, waaronder de peesplaat en de achillespees.

Door deze tijdelijke verzwakking van het weefsel neemt de belastbaarheid af. Hierdoor wordt het risico op letsels groter, vooral bij structuren die onder hoge spanning staan. Dit verklaart waarom bijvoorbeeld een scheur van de achillespees vaker voorkomt: deze pees moet grote krachten opvangen bij elke stap en beweging.

Ter hoogte van de peesplaat zien we zelden een volledige scheur, maar eerder kleine inscheuringen of verzwakkingen van het weefsel, die zich later kunnen uiten als pijnklachten in de genezingsfase. Met ziet microtears ofwel kleine scheurtjes in de peesplaat, zelden een partiële ruptuur van de fascia. Een volledige scheur van de peesplaat komt zeer weinig voor, omdat deze structuur breed, stevig en verspreid is. In tegenstelling tot de achillespees, die als een dikke, gespannen “kabel” functioneert en daardoor veel gevoeliger is voor een acute ruptuur.

De achillespees kan bij langdurige conflictactiviteit wel scheuren (Ruptura tendinis Achillis). Een (partiële of volledige) scheur van de achillespees, meestal ter hoogte van de hiel, vaak plots optredend bij een krachtige afzet (springen, sprinten). Het gewricht voorzichtig belasten.

De exacte locatie van de klacht wordt bepaald door de subjectieve beleving van het conflict: hoe iemand de situatie innerlijk ervaart, bepaalt waar het lichaam reageert.

De mate van weefselafname hangt samen met:

• de intensiteit van het conflict
• de duur ervan

Hoe sterker en langduriger de innerlijke spanning, hoe dieper het biologische proces zich kan uitdrukken in het weefsel.

De genezingsfase

Na het oplossen van het conflict komt het lichaam in de herstelfase. In deze fase wordt het eerder afgebroken weefsel opnieuw opgebouwd. Ter hoogte van de hiel kan dit zich uiten in een kleine benige aangroei aan de onderkant of achterkant van het hielbeen, wat we kennen als hielspoor.

De pijn die mensen ervaren, behoort tot deze genezingsfase. Ze ontstaat door de heropbouw van het weefsel en de bijhorende zwelling en druk. Wanneer de genezing zich volledig kan voltooien, neemt de pijn geleidelijk af en verdwijnt ze uiteindelijk. De peesplaat wordt in deze fase opnieuw gereconstrueerd en versterkt. Dit geldt ook bij de wederopbouw van achillespeesweefsel door middel van een ontsteking.

De ziekte van Ledderhose: hier zien we verdikkingen en knobbels in de voetpeesplaat (fascia plantaris) met verharding van bindweefsel. Het geeft pijn en druk bij stappen.  De voetpeesplaat heeft dezelfde functionele symboliek als bij hielspoor.  Er ontstaat voortdurende opbouw van bindweefsel door conflictrecidieven waarbij de voltooiing van het genezingsproces onderbroken wordt. Ledderhose is geen “losstaande aandoening”, maar een herhaald herstelproces van de voetpeesplaat bij een blijvend of terugkerend eigenwaardeconflict rond vooruitgang en dragen. Wanneer iemand innerlijk blijft schommelen tussen “ik geraak vooruit” en “ik geraak niet vooruit”, reageert de voetpeesplaat met een blijvende heropbouw, zichtbaar als verdikkingen of knobbels. Zie ook de ziekte Dupuytren op deze website.

Binnen het nieuw mesoderm, ook wel de luxegroep genoemd, ligt de biologische zin op het einde van de genezing. Het lichaam bouwt het weefsel niet zomaar terug op, maar maakt het vaak iets sterker dan voordien. Dit is een natuurlijke voorbereiding op een gelijkaardige situatie in de toekomst.

Wanneer er echter conflictrecidieven optreden, dus wanneer het conflict telkens opnieuw wordt geactiveerd, wordt dit genezingsproces steeds opnieuw onderbroken. Het lichaam blijft dan weefsel opbouwen zonder dat de genezing volledig kan afronden. Hierdoor kunnen er steeds grotere verkalkingen ontstaan en blijft de hielspoor langdurig zichtbaar.

Zodra het conflict definitief opgelost is en er geen herval meer optreedt, kan de genezingsfase zich afronden. De pijn verdwijnt, ook al kan de hielspoor nog geruime tijd zichtbaar blijven. Dit kan jaren blijven duren.

Hielspoor en achillespeesontsteking in het licht van de Germaanse Geneeskunde

Binnen de Germaanse Geneeskunde worden zowel hielspoor als een ontsteking van de achillespees niet gezien als het begin van een probleem, maar als een teken dat het lichaam zich in een genezingsfase bevindt.

Beide structuren, de peesplaat en de achillespees, behoren tot het nieuw mesoderm en zijn verbonden met eigenwaarde-inbreuken. Tijdens de conflictactieve fase ontstaat er een afname van weefsel. Wanneer het conflict wordt opgelost, start het lichaam met herstel.

In deze genezingsfase wordt het weefsel opnieuw opgebouwd. Dit gaat vaak gepaard met zwelling, verhoogde doorbloeding en pijn. Wat in de reguliere geneeskunde wordt benoemd als “ontsteking”, is binnen deze visie een zichtbaar en voelbaar onderdeel van het herstelproces.

De pijn is dus geen teken dat het lichaam faalt, maar dat het actief bezig is met herstel.

Zolang er geen conflictrecidieven optreden en het lichaam de tijd krijgt om de genezing te voltooien, zal de pijn geleidelijk afnemen en het weefsel zich stabiliseren.

Overzicht van de verschillende aandoeningen achillespees:

1. Tendinitis (peesontsteking)
   Acute ontstekingsreactie van de pees. Kenmerkend zijn roodheid en zwelling. Terplaatse een verhoogde stofwisseling met veel extra warmte. Behoort tot de genezingsfase, een tijdelijke actieve reactie van het lichaam.

    

2. Tendinose (peesdegeneratie)

Een chronische verzwakking van de peesstructuur als gevolg van conflictrecidieven.  Met een zeurende langdurige pijn, minder duidelijke ontstekingsreactie en stijfheid vooral in de ochtend. Verdikking van de pees

3. Ruptuur (scheur van de pees)

Een plotse knap of scheurgevoel met acute scherpe pijn. Hierbij niet meer goed kunnen afzetten of stappen met een voelbare onderbreking in de achillespees. Dit is een structurele breuk en geen ontsteking. Dit is een voorbeeld van hangende conflictactiviteit.

Platvoet

De voetzool verbindt ons met moeder aarde. Men wil meer gronden, de aarde als fundament voelen. Er is zwakte in het bindweefsel als gevolg van een eigenwaardeinbreuk met betrekking tot de voeten.  Men is aan de grond genageld. Het niet kunnen lopen, rennen, springen, dansen of balanceren of het niet in staat zijn om iemand weg te schoppen ter verdediging.

Wat kan helpen om hielspoor te verzachten?

Hoewel hielspoor binnen jouw visie een genezingsfase is, kan de pijn behoorlijk intens zijn. Onderstaande maatregelen kunnen helpen om het herstelproces comfortabeler te laten verlopen.

Ontlasting van de voet (maar niet volledig stilleggen)

Vermijd langdurig staan of harde impact (zoals lopen op harde ondergrond), maar blijf wel in zachte beweging. Volledige immobiliteit maakt het weefsel vaak stijver.

Denk aan wandelen op zachte ondergrond (gras, zand), afwisselen tussen rust en lichte beweging en vooral luisteren naar de pijngrens (niet erdoorheen forceren).

Aangepast schoeisel

Schoenen spelen een grote rol in hoe de krachten op de hiel verdeeld worden.

Wat helpt is een goede demping onder de hiel, lichte ondersteuning van de voetboog en het vermijden van platte, harde zolen (bv. slippers zonder steun). Sommige mensen ervaren ook verlichting met tijdelijke steunzolen, vooral in de acute pijnfase.

Rekken en soepel houden

De peesplaat staat in verbinding met de kuitspieren en de achillespees. Spanning in deze keten verhoogt de druk op de hiel.

Eenvoudige oefeningen zoals het rekken van de kuitspieren, zacht stretchen van de voetzool (bv. met handdoek) en ’s ochtends de voet rustig mobiliseren vóór je opstaat.

Lokale ontspanning en doorbloeding

Het stimuleren van de doorbloeding kan de druk en spanning verminderen.

Mogelijkheden zoals rollen met een balletje onder de voet, zachte massage van de voetzool en warmte (ontspannend) of koude (bij acute pijn).

Gewicht en belasting in balans brengen

Elke extra belasting op de voet vergroot de druk op de hiel.

Kleine aanpassingen kunnen al helpen zoals bewust omgaan met langdurig staan, eventueel gewichtsreductie (indien relevant) en variatie in beweging (niet altijd dezelfde belasting). Yoga kan helpend zijn.

Innerlijk component

Zolang het onderliggende conflict actief blijft of telkens opnieuw getriggerd wordt, zal het lichaam blijven schakelen tussen spanning en herstel.

Vragen die iemand zichzelf kan stellen:

• Waar voel ik mij niet stevig op mijn plek?
• Waar kan ik niet vooruit of durf ik niet te bewegen?
• Waar voel ik dat ik mij niet kan verdedigen of afgrenzen?

Het bewust worden van deze laag brengt vaak rust in het systeem, en net die rust laat de genezing afronden. Het lichaam vraagt geen strijd, maar ruimte, zowel fysiek als innerlijk, om zijn herstel volledig te kunnen voltooien.

Met dank aan: Caroline Markolin, PH.D.  https: //LearningGNM.com 

Arjen Lievers https://www.germaansegeneeskunde.nl/index_ziekten_gnm/

Dr. Geerd Ryke Hamer