Wat is scoliose?

Het woord scoliose komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘krom’. Scoliose is een zijwaartse verkromming van de wervelkolom, waarbij één of twee bochten kunnen ontstaan. De ruggengraat krijgt dan een C- of S-vorm, in plaats van recht te blijven. Er zijn twee hoofdvormen van scoliose:

1. Functionele scoliose

Deze vorm ontstaat meestal door een verkeerde houding of een beenlengteverschil. De wervelkolom is op zichzelf gezond, maar wordt tijdelijk scheefgetrokken door een onderliggende oorzaak. Door houdingstherapie, bewustzijn en/of een hakverhoging in de schoen kan deze vorm van scoliose vaak worden gecorrigeerd.

2. Structurele scoliose

Bij deze vorm is er sprake van een blijvende verandering in de stand van de wervelkolom zelf. De exacte oorzaak is in veel gevallen onbekend. Soms is structurele scoliose aangeboren, bijvoorbeeld doordat wervels zich in de baarmoeder niet goed ontwikkelen of aan elkaar vastgroeien. Ook kan deze vorm verergeren door aandoeningen zoals osteoporose of spierziekten.

Kenmerken van scoliose

De voornaamste kenmerken van scoliose zijn houdings- en vormafwijkingen van de rug. Bij grotere bochten zijn deze vaak met het blote oog zichtbaar:

• De rug lijkt niet recht
• Schouders en schouderbladen staan op ongelijke hoogte
• De taille is links en rechts ongelijk van vorm

Scoliose komt in verschillende gradaties voor, en de ernst ervan bepaalt of behandeling nodig is.

Scoliose gezien door de Germaanse geneeskunde

De botten geven structuur en stevigheid aan het lichaam. Het dragende stuk van de botten is het buitenste deel dat eveneens het beenmerg omvat. Het buitenoppervlak van de botten wordt door het botvlies (= periost) bekleed en dit botvlies geeft ondersteuning aan het bot als een spalk. In het botvlies zitten er zeer veel zenuwen. De botten monden uit in de gewrichten die bij elkaar gehouden worden door pezen en ligamenten.

De botten in het gewricht worden afgedekt met stevig kraakbeen, dat de wrijving tijdens de beweging van de gewrichten vermindert. Het kraakbeen wordt ook afgedekt door het perichondrium (dit is het equivalent van het botvlies). Zowel de botten, het kraakbeen, de ligamenten en pezen behoren tot het nieuw mesodermale kiemblad en worden vanuit het hersenmerg aangestuurd. De voornaamste conflictinhoud is een eigenwaarde-inbreukconflict (= EWI).

Wat is het periost?

Het periost (ook wel botvlies genoemd) is een dun, stevig en goed doorbloed bindweefselvlies dat het buitenoppervlak van vrijwel alle botten bedekt, ook van de wervels. Alleen op plaatsen waar bot bedekt is met kraakbeen (zoals bij gewrichtsoppervlakken) ontbreekt het periost.

Functies van het periost:

Voeding van het bot via de vele bloedvaten en herstel bij beschadiging of breuken (het bevat osteoblasten die nieuw bot kunnen aanmaken). het periost dient ook als bevestiging van pezen en ligamenten (die hechten zich aan het periost) en de pijnwaarneming, het periost is rijk geïnnerveerd en zeer gevoelig voor pijn (botpijn komt vaak uit het periost)

Het periost bedekt de buitenkant van de wervellichamen, de wervelbogen en de uitsteeksels (doornuitsteeksels, dwarsuitsteeksels). Het speelt dus ook daar een belangrijke rol bij botonderhoud, groei, herstel en de aanhechting van spieren en ligamenten.

Het botvlies van je wervels: wat doet het en waarom is het belangrijk?

Rond elk bot in je lichaam, dus ook rond je wervels, zit een dun vliesje: het botvlies. Dit vlies zorgt ervoor dat het bot goed gevoed wordt, kan herstellen bij schade en sterk blijft. Het is ook de plek waar spieren en pezen zich aan hechten.

Bij scoliose, waarbij de wervelkolom krom groeit, komt er vaak extra spanning te staan op bepaalde delen van het botvlies. Omdat het botvlies heel gevoelig is, kan dat leiden tot pijn of een vervelend gevoel in je rug.

Ook een verkeerde houding of langdurige spierspanning kan het botvlies rond de wervels irriteren. Dat merk je bijvoorbeeld als je te lang scheef zit of staat, of als je altijd aan één kant zwaarder belast wordt.

Het botvlies speelt dus een belangrijke rol bij: Je gezondheid van je rug, het voelen van pijn en het herstellen van schade. Door goed op je houding te letten, soepel te bewegen en je rug niet te overbelasten, help je ook het botvlies gezond te houden.

De rug is een onderdeel van je bewegingsapparaat

Elk deel van het motorisch bewegingsapparaat draagt een eigen nuance in zich. Binnen het lichaam staat het bewegingsapparaat symbool voor zelfvertrouwen en het vermogen om jezelf staande te houden in het leven. Wanneer er sprake is van diepe, emotioneel-energetische inbreuken (EWI) op je eigenwaarde, kan dit zich uiten in klachten of aandoeningen van het bot, de hardste en meest vaste structuur in het lichaam.

Volgens Dr. Hamer zijn aandoeningen van het oude mesoderm en endoderm vaak het gevolg van een plotselinge, dramatische en geïsoleerde conflictschok. Dit patroon ligt ten grondslag aan veel vormen van kanker. Toch is het bij het nieuwe mesoderm, dat onder meer botten, spieren, pezen en gewrichten aanstuurt, anders. Hier hoeft niet altijd sprake te zijn van een heftige schok. In veel gevallen kunnen de zogeheten biologisch zinvolle speciaalprogramma’s ook worden geactiveerd door langdurige, knagende of onderhuidse ervaringen, waarbij iemand zich bijvoorbeeld voortdurend minderwaardig voelt, zonder dat er één duidelijke crisissituatie is.

Het lichaam registreert deze subtiele aantastingen van de eigenwaarde op weefsel- en celniveau, en zet vervolgens herstelprocessen in gang die we medisch vaak aanduiden als ‘aandoeningen’ of ‘ziektebeelden’. In werkelijkheid zijn dit vaak zinvolle, biologische reacties op een verstoring van het innerlijke evenwicht.

Het biologisch conflict met betrekking tot scoliose

Volgens de Germaanse Nieuwe Geneeskunde (GNM) hangt het ontstaan van klachten aan het bewegingsapparaat samen met eigenwaarde-inbreuken, gevoelens van minderwaardigheid of het idee tekort te schieten. Hoe ernstiger het gevoel, hoe dieper dit in het lichaam tot uiting komt.

Botten en gewrichten: een ernstig eigenwaarde-inbreukconflict of verlies van eigenwaarde. Kraakbeen, pezen en ligamenten: een matig of licht eigenwaarde-inbreukconflict.

Scoliose als gevolg van een gelokaliseerd eigenwaardeconflict

Bij scoliose spreken we van een gelokaliseerd eigenwaarde-inbreukconflict, dat zich uit in een specifieke regio van de wervelkolom:

Thoracale en lumbale wervelkolom: deze zones worden geassocieerd met een centraal eigenwaarde-inbreukconflict, waarbij iemand het gevoel heeft dat zijn of haar fundament wordt ondermijnd. Denk aan ervaringen van vernedering, mensonterende behandelingen, en vooral het gevoel ‘onder het leven gebukt te gaan’. Men draagt als het ware ‘lasten die niet van zichzelf zijn’, of ervaart druk die ondraaglijk wordt. Bij scoliose gaat deze eigenwaardeinbreuk vaak gepaard met een motorisch conflict van ‘het gevoel vast te zitten’.

Een structurele scoliose is een permanente structurele verandering van de kromming van de wervelkolom. Hoewel de vervorming van de wervelkolom onomkeerbaar is, kan de voortgang van het proces een halt worden toegeroepen door begrip en de kennis van GNM.

Een functionele scoliose kan het gevolg zijn van een scheve bekken of heup, een anatomisch korter been of strakke spieren/spierspasmen die de wervelkolom aan één kant uit het lood trekken. In zo’n geval is de structuur van de wervelkolom normaal!

De conflictactieve fase

Bij eenzijdige afbraak van wervels aan de linker- of rechterzijde, afhankelijk van de conflictinhoud, de intensiteit en de duur van het conflict, ontstaat er een zijwaartse kromming in dat deel van de wervelkolom. Hierbij speelt ook de moeder/kind- of partnerzijde een rol. Het lichaam probeert soms deze scheefstand te compenseren door erboven of eronder een tegenovergestelde kromming te ontwikkelen.

Scoliose is een hangende genezing

Wanneer een genezingsproces telkens opnieuw wordt onderbroken door terugkerende conflicten (zogenaamde conflictrecidieven), spreken we in de Germaanse Geneeskunde van een hangende genezing. Het lichaam blijft als het ware steken in een cyclus van herstel en heractivatie conflict.

Bij het bewegingsapparaat, en vooral de wervelkolom, kan dit leiden tot herhaalde verkalking, waardoor de normale structuur van de rug geleidelijk verandert. Na verloop van tijd kunnen deze veranderingen zich uiten in zichtbare vervormingen van de wervelkolom, zoals:

• Scoliose: een zijwaartse kromming van de ruggengraat (C- of S-vorm)
• Lordose: een overmatige voorwaartse kromming van de onderrug
• Kyfose: een afgeronde of gebogen bovenrug (ook wel ‘bochel’ genoemd)

Een bijzondere vorm van kyfose bij jongeren staat bekend als de ziekte van Scheuermann. Hierbij treedt er een structurele vergroeiing op van de borstwervels, vaak als gevolg van langdurige innerlijke conflicten in de groeifase.

Spondylose

Spondylose betreft de wervelschijven, bijvoorbeeld van de lumbale wervelkolom, als gevolg van het voortdurend terugvallen in een centraal eigenwaarde-inbreuk conflict. Als de zone van de nek betroffen is (gekoppeld aan een intellectueel eigenwaarde-inbreuk conflict), wordt de aandoening cervicale spondylose genoemd (te vergelijken met een stijve nek en torticollis gerelateerd aan de nekspieren). Spondylitis treedt op wanneer het genezingsproces gepaard gaat met een ontsteking.

Wat kun je doen bij scoliose?

Een functionele scoliose, waarbij de wervelkolom wordt scheefgetrokken door spierspanning, een scheef bekken of beenlengteverschil, kan goed worden beïnvloed door het aanspreken van het onderliggende emotionele of psychische conflict. Herstel vanuit bewust bewegen. Vanuit de Germaanse Geneeskunde begrijpen we dat spierspanning vaak voortkomt uit een gevoel van “vastzitten” of een lichte eigenwaarde-inbreuk. Wanneer deze innerlijke spanning wordt herkend en opgelost, ontstaat ruimte voor fysieke ontspanning en herstel.

Let op met innerlijke uitspraken die je lichaam ondermijnen. Zinnen zoals “ik heb een slechte rug” of “ik moet vechten tegen mijn rug” kunnen onbewust bijdragen aan een negatieve innerlijke dialoog. Zulke gedachten versterken het idee dat je rug een probleem is of tegen je werkt, terwijl je rug in werkelijkheid altijd probeert je te ondersteunen.

Deze negatieve overtuigingen werken contraproductief en kunnen herstel in de weg staan. Kies liever voor een zachte, opbouwende benadering. Richt je aandacht bewust op je rug met vriendelijke gedachten en helende intenties. Affirmaties zoals:

“Mijn rug is sterk en draagt mij met vertrouwen.”
“Ik voel de kracht van integriteit in mijn basis.”
“Ik geef mijn rug de rust, steun en liefde die het verdient.”

…helpen om verbinding te maken met je lichaam en het natuurlijke herstelproces te ondersteunen.

Yoga als natuurlijke ondersteuning bij scoliose

Binnen de yogatraditie is al lang bekend dat bepaalde houdingen (asana’s) kunnen helpen om de wervelkolom meer in balans te brengen. Deze houdingen werken niet alleen op spierkracht en soepelheid, maar ook op bewustzijn, ademhaling en innerlijke ruimte, allemaal factoren die van invloed zijn op de lichaamshouding.

Door regelmatig en zorgvuldig beoefenen van specifieke yogahoudingen kan de spierspanning verminderen, de symmetrie van de wervelkolom verbeteren en de innerlijke houding tegenover het leven verzachten en openen.

Voorbeelden van ondersteunende yogahoudingen bij scoliose

1. Adho Mukha Svanasana (Neerwaartse Hond).
   Verlenging van de wervelkolom waarbij de schouders zich openen en beweeglijker worden. De rugspieren kunnen beter ontspannen. De verlenging creëert ruimte tussen de wervels. De voetgewrichten, de benen, de armen en de handgewrichten worden versterkt. Het zenuwstelsel wordt gestimuleerd en het lichaam krijgt nieuwe energie aangevoerd.
2. Trikonasana (Driehoekshouding).
   Werkt aan laterale flexibiliteit en helpt beide zijden van de romp in balans te brengen. het versterkt de beenspieren en de enkel waarbij ook de heupen worden geopend en de rug gestabiliseerd. rugpijn vermindert hierdoor. Omdat de borstkas wordt geopend, vergroot het longvolume. Activeert diepe rompspieren
3. Setu Bandhasana (Brughouding).
   Versterkt de rug- en bilspierenen werkt stabiliserend op de lage rug en het bekken. De volledige voorkant van het lichaam wordt intensief gerekt terwijl de achterkant wordt versterkt. Ondersteunt de strekking van de wervelkolom die op zijn beurt wordt gevitaliseerd.
4. Supta Padangusthasana (Liggende houding met gestrekte been)
   Deze houding rekt hamstrings en heupen los en corrigeert subtiele bekkenscheefstand. De onderrug ontspant en dat heeft een positief effect op rugpijn. Stijfheid in de benen en de heupen worden hierdoor verlicht. Verfijnt het lichaamsbewustzijn.

Belangrijke aandachtspunten

• De houdingen moeten symmetrisch én asymmetrisch worden aangepast aan het type kromming (C- of S-vorm).
• Werk altijd met bewuste ademhaling (pranayama) om ontspanning te verdiepen en de wervelkolom te verlengen.
• Bij ernstige scoliose of pijnklachten is het aan te raden onder begeleiding van een ervaren yogatherapeut te oefenen.

Therapeutische benaderingen bij scoliose

1. Lichaamsgerichte therapie

• Myofasciale release: Deze techniek richt zich op het losmaken van verkleefde bindweefsellagen die de wervelkolom scheef kunnen trekken.
• Craniosacrale therapie: Werkt zacht en diep in op het zenuwstelsel, de schedel en het heiligbeen, met een ontspannend effect op het hele lichaam.
• Osteopathie: Een osteopaat kan blokkades opsporen in het bewegingsapparaat, darmen en organen die de houding beïnvloeden.

2. Bewustzijnsgerichte therapie

• Somatic experiencing of lichaamsgerichte traumatherapie: Om onderliggende gevoelens van niet-ondersteund zijn, vernedering of innerlijke druk te ontladen.
• Innerlijk kind-werk: Kan helpen bij het helen van oude patronen die met zelfbeeld en innerlijke stevigheid te maken hebben.

3. Energetische benadering

• Rebalancing of energetische massage: Werkt op ontspanning van spieren, meridianen en chakra’s. Kan verkrampte energie letterlijk “uitlijnen”.
• Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM): Acupunctuur en meridiaantherapie kunnen energetische blokkades opheffen die met rugspanning te maken hebben.

• Schroth-therapie: Een gespecialiseerde oefentherapie voor scoliose, gericht op het corrigeren van asymmetrie in de wervelkolom en ademhaling.

5. Levensstijl en zelfzorg

• Zwemmen, vooral rugslag: Versterkt symmetrisch de rompspieren zonder druk op de wervelkolom.
• Warmtetherapie (kruiken, infraroodlamp): Ontspant de rugspieren.
• Magnesium (uit voeding of baden): Helpt bij ontspanning van spieren en zenuwen.
• Zorg voor een goede matras en zithouding: Slechte slaap- en zithouding kunnen functionele scoliose verergeren.

Met dank aan: Caroline Markolin, PH.D. https: //LearningGNM.com

Arjen Lievers https://www.germaansegeneeskunde.nl/index_ziekten_gnm/

Dr. Geerd Ryke Hamer