Wat zijn spataders?

Spataders, ook wel varices genoemd, zijn verwijde, kronkelige aders die meestal zichtbaar zijn op de benen. Ze verschijnen als blauwachtige of soms roodachtige lijnen en kunnen knobbelig aanvoelen. De oorzaak ligt in een verstoorde werking van de kleppen in de aders, die normaal gezien voorkomen dat bloed door de zwaartekracht terugzakt naar de voeten.

Bij een goede bloedsomloop zorgen de kleppen in de aders ervoor dat het bloed enkel in één richting stroomt: terug naar het hart. Wanneer deze kleppen onvoldoende functioneren – een toestand die veneuze insufficiëntie wordt genoemd – kan het bloed terugvloeien en zich ophopen. Hierdoor neemt de druk in de aders toe en zetten ze uit. Wanneer dit gebeurt in de oppervlakkige aders, spreken we van spataders.

Zijn spataders gevaarlijk?

Op zichzelf zijn spataders meestal onschuldig. Toch kunnen ze leiden tot vervelende of zelfs ernstige complicaties, zoals slecht genezende wonden aan de benen of een ontsteking van de aangetaste ader (tromboflebitis). Het is dus belangrijk om ze niet te negeren.

Oorzaken van spataders

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire varices:

• Primaire varices ontstaan spontaan, of door zwangerschap of langdurig rechtstaan. De kleppen in de oppervlakkige aders functioneren minder goed, waardoor de druk toeneemt en de ader uitzet.
• Secundaire varices zijn het gevolg van een eerdere aandoening in het diepe aderstelsel, zoals een ontsteking of trombose. Hierdoor wordt de normale bloedsomloop verstoord en neemt het oppervlakkige adernetwerk de taak over, wat leidt tot overbelasting en vorming van spataders.

Wat vertelt de Germaanse geneeskunde over spataders?

De bloedsomloop: een meesterlijk transportsysteem

De bloedvaten vormen samen met het hart het cardiovasculaire systeem van het lichaam. Binnen dit systeem zijn twee circulaties actief: de systemische circulatie en de longcirculatie.

De systemische circulatie start in de linker hartkamer, waar zuurstofrijk bloed via de slagaders (arteriën) naar de verschillende weefsels van het lichaam wordt gepompt. In de haarvaten – de kleinste en fijnste bloedvaten – vindt de uitwisseling plaats van zuurstof en voedingsstoffen tegen afvalstoffen en koolstofdioxide uit de lichaamsweefsels.

Het zuurstofarme bloed wordt vervolgens via de aderen teruggevoerd naar het hart. Daar komt het aan in de rechter hartkamer, die het bloed verder stuurt naar de longen via de longslagaders. Dit is het begin van de longcirculatie: in de longen wordt het bloed opnieuw voorzien van zuurstof en keert het terug naar het hart via de linker boezem. Van daaruit stroomt het in de linker hartkamer, waarmee de cirkel van de bloedsomloop weer rond is.

De bloedvatwanden zijn opgebouwd uit meerdere lagen, waaronder bindweefsel, gladde spieren en in sommige gevallen dwarsgestreepte spieren. Net zoals de darmwand via peristaltische bewegingen voedsel voortstuwt, helpen de gladde spieren in de vaatwanden bij de voortstuwing van het bloed – een soort ‘bloedperistaltiek’.

De binnenbekleding van slagaders en aders, de intima, bestaat uit endotheelcellen en is afkomstig van het nieuwe mesoderm, een embryologische kiemlaag. Deze weefsellaag wordt neurologisch aangestuurd vanuit het hersenmerg, wat ook belangrijk is in de context van de Germaanse geneeskunde en psycho-neurobiologische samenhangen.

Spataderen ontstaan in de aders, en meer specifiek in de oppervlakkige aders van de benen. Wat vaak onderbelicht blijft, is dat deze aders door het hersenmerg aangestuurd worden. De rechterkant van het lichaam wordt aangestuurd vanuit de linkerhelft van de hersenen, terwijl de linkerkant van het lichaam aangestuurd wordt vanuit de rechterhelft van de hersenen. Er is een kruislingsverbinding tussen hersenen en de aderen.

Het biologisch conflict

Binnen holistische benaderingen, zoals de Germaanse geneeskunde, worden spataderen vaak in verband gebracht met een zogenaamd “blok-aan-het-been-conflict”. Dit type conflict wordt ervaren als een beperking van de eigen bewegingsvrijheid — fysiek, emotioneel of levensmatig.

Voorbeelden van situaties die dit conflict kunnen uitlokken zijn:

• Een ongewenste zwangerschap, waarbij de vrouw het gevoel heeft vast te zitten of zich beperkt voelt in haar vrijheid.
• Verantwoordelijkheid dragen voor iemand anders (zoals de zorg voor een hulpbehoevend familielid).
• Een aanhankelijke partner of ouder die als ‘klemmend’ wordt ervaren.
• Zich vastgeketend voelen aan een bepaalde plek, zoals een baan, een woning, een relatie of een verplichting waar men niet onderuit kan

Ook mensen met beroepen waarbij langdurig moet worden gestaan of gezeten – zoals kassamedewerkers, kappers, chauffeurs of bedienden – lopen meer risico op het ontwikkelen van spataderen. Dat risico wordt echter aanzienlijk verminderd als zij hun werk met plezier en voldoening doen.

Of het conflict de aderen van het rechter- of linker been betreft, wordt bepaald door de handigheid van een persoon en of het conflict moeder/kind of partnergerelateerd is.

De conflictactieve fase

Tijdens de actieve fase van een “blok-aan-het-been-conflict” treedt er geleidelijk weefselverlies op aan de binnenwand van de aderen, evenredig aan de intensiteit en de duur van het conflict. Dit ulceratieproces verloopt aanvankelijk vaak ongemerkt. Bij het eerste conflict merkt men meestal nog niets zichtbaar of voelbaar op aan het been.

Echter, wanneer het conflict zich herhaalt – een zogenaamd conflictrecidief – kan de betrokken ader zich opnieuw beginnen samentrekken of ‘krampen’. Met een varice die weer ‘krampen’ bedoelt men dat de spatader opnieuw een trekkend of gespannen gevoel kan geven, vaak gepaard gaand met een lokale verharding of een gevoel van druk. Dit is een teken dat het lichaam opnieuw actief is in het conflictprogramma, waarbij opnieuw degeneratie van het aderlijke weefsel kan optreden.

Het is dus niet enkel een mechanisch of fysiek fenomeen, maar een biologische reactie die erop wijst dat het onderliggende conflict nog niet is opgelost, of opnieuw geactiveerd werd.

Tegelijkertijd loopt er een zinvol biologisch programma in de veneuze gladde spieren (endoderm), waarbij deze spieren zich versterken om een perforatie van de vaatwand te voorkomen. Deze beschermende aanpassing zorgt ervoor dat de vaatstructuur niet scheurt ondanks het weefselverlies in de binnenwand van de ader. De gladde spieren van de aderen worden neurologisch aangestuurd vanuit de hersenstam, wat wijst op hun oer-biologische functie in overleving en bescherming.

De genezingsfase

Tijdens het eerste deel van de helingsfase (PCL-A) wordt het eerder afgebroken weefsel in de aangetaste ader opnieuw opgebouwd door middel van celvermeerdering. Het lichaam vult het genecrotiseerde gebied aan om de structuur van de ader te herstellen. In deze fase kan zich een aderontsteking (flebitis) voordoen, die zich meestal kenmerkt door roodheid, warmte en een zachte zwelling rond het getroffen gebied, typische tekenen van een actief genezingsproces, op voorwaarde dat microben beschikbaar zijn.

Als er bacteriën beschikbaar zijn, ondersteunen zij deze heropbouw. Volgens de inzichten uit onder andere de Germaanse geneeskunde zijn microben, met name stafylokokken, betrokken bij het herstel van beschadigd aderlijke (veneus) weefsel.

Spataderen zijn een hangende genezing in de beenaderen die worden veroorzaakt door voortdurende conflictrecidieven. De aderkleppen die voorkomen dat het bloed terugstroomt raken ook aangedaan. Bij steeds terugkerende herstelprocessen, als gevolg van een hangende genezing, worden de kleppen met littekens bedekt (PCL-B) en worden poreus, met als gevolg dat de aderen steeds dikker worden.

Varicoceles zijn spataderen die zich in de balzak ontwikkelen. In dit geval betreft het een eigenwaarde-inbreuk conflict dat geassocieerd wordt met de testikels. Dit zou kunnen verklaren waarom varicoceles zich typisch gedurende de puberteit ontwikkelen.

Zogenaamde “spinnenwebaderen” zijn kleine spataderen die worden veroorzaakt door een “blok aan het been conflict” of een eigenwaarde-inbreuk conflict (“Ik ben daar niet mooi”) dat verband houdt met het gebied van het lichaam waar ze voorkomen, bijvoorbeeld in het gezicht, op de borstkas of op de buik (tijdens de zwangerschap).

Deze foto toont een mens met spataderen op het rechterbeen. Als hij linkshandig is, onthult dit een “blok aan het been conflict” dat verband houdt met zijn moeder of zijn kinderen; als hij rechtshandig is wordt het conflict geassocieerd met een partner.

Opmerking: Stafylokokken spelen ook een rol bij het herstel van aders die beschadigd zijn door intraveneuze injecties of het gebruik van een veneuze katheter. Elk invasief medisch hulpmiddel dat weefsel beschadigt, kan een herstelprogramma activeren waarbij bacteriën zoals Staphylococcus aureus een ondersteunende functie vervullen. Wanneer deze natuurlijke samenwerking onderdrukt wordt of wanneer de interne omgeving verstoord is, kan dit leiden tot het ontstaan van resistente ziekenhuiskiemen zoals de meticilline-resistente Staphylococcus aureus (MRSA), niet vanwege de bacterie op zich, maar omdat het milieu waarin zij zich bevinden uit balans is geraakt en deze bacteriën hun natuurlijke taak helpen bij de genezing is.

De ophoping van vocht in het genezingsgebied veroorzaakt een perifeer oedeem, bijvoorbeeld in de enkels, de voeten en de benen. Deze zwelling rondom wordt vaak als thrombophlebitis of diepe veneuze trombose foutief gediagnosticeerd. In werkelijkheid is het de genezing van de aangedane vaatwand.

Extreme zwelling door gelijktijdig bestaansconflict (nierverzamelbuizensyndroom)

Wanneer het helingsproces van een spatader gepaard gaat met gelijktijdige waterretentie, wijst dit op een bestaansconflict dat de nierverzamelbuizen activeert – ook wel het ‘syndroom’ genoemd in de Germaanse geneeskunde. Dit zorgt ervoor dat het lichaam water vasthoudt om zogenaamd “niet te sterven van dorst” in een existentiële noodsituatie. De combinatie van genezing (met zwelling) en waterretentie leidt tot een extreme zwelling van het aangedane been.

Bijvoorbeeld: bij een rechtshandige man duidt zwelling aan het rechterbeen erop dat het onderliggende “blok aan het been”-conflict of een eigenwaarde-inbreuk (zoals het gevoel “iemand niet te kunnen bijhouden”) verband houdt met een partnergerelateerd conflict. Was de zwelling aan het linkerbeen, dan zou dit eerder op een moeder-/kindconflict wijzen.

Wat is een trombus?

Een trombus is een bloedstolsel die ontstaat wanneer het bloed niet beweegt en vervolgens stolt. Zo’n trombus kan zich ontwikkelen in de onderste ledematen na een operatie, een kunstmatig in gang gebrachte coma, een langdurig verblijf in bed of na een verwonding. Elke vorm van langdurige inactiviteit verhoogt het risico op bloedstolling in de diepe aderen van het been. De pijn wordt veroorzaakt door de stagnerende bloedstroom. Op een gegeven moment kunnen kleine stukjes van deze stolsels los raken, door het veneuze systeem reizen en zich in de longen nestelen. Een stolsel in de longen kan leiden tot een longembolie zonder een DHS.

Als een persoon echter mobiel is bevorderen de werking van de kuitspieren en de samentrekkingen van de spieren in de bloedvatwanden de bloedstroom door het veneuze systeem, wat het risico op vorming van bloedstolsels vermindert. Kleine stolsels worden afgebroken in de bloedbaan en opgenomen door het lichaam, een proces dat fibrinolyse wordt genoemd. In ieder geval kan een bloedstolsel nooit een hartaanval of beroerte veroorzaken, zoals wordt beweerd, aangezien in het geval van een obstructie bloedvatomleidingen (collateralen) het hart en de hersenen alsnog van bloed zullen voorzien.

Voorbeeld van het huidige Medische paradigma

“Bij cardiovasculaire aandoeningen kan abnormale stolling resulteren in een hartaanval of beroerte. Bloedvaten die beschadigd zijn door roken, cholesterol of hoge bloeddruk ontwikkelen ophopingen van cholesterol (plaques) die aan de bloedvatwanden kleven. Deze plaques kunnen scheuren, waardoor de bloedplaatjes een bloedstolsel zullen vormen. Hoewel er geen bloeding optreedt, voelen bloedplaatjes aan dat er een scheuring van de plaque heeft plaatsgevonden en zijn ze in de war, omdat ze denken dat er een verwonding heeft plaatsgevonden die bloedingen zal veroorzaken. In plaats van het bloedvat te sluiten om bloedingen te voorkomen zoals bij een snee vormt zich een stolsel in een onaangedaan bloedvat, wat een verstopping van de bloedstroom veroorzaakt”. (American Heart Association, 30 september 2003)”

Natuurlijke hulpmiddelen bij spataderen

1. Planten en kruiden

• Paardenkastanje (Aesculus hippocastanum)
  Versterkt de vaatwanden en vermindert oedeem. Werkt samentrekkend op de aders. Verkrijgbaar als tinctuur, zalf of capsules.
• Toverhazelaar (Hamamelis virginiana)
  Werkt aderversterkend en ontstekingsremmend. Inwendig als thee of tinctuur, uitwendig als kompres of zalf.
• Gotu kola (Centella asiatica)
  Ondersteunt bindweefsel en bevordert microcirculatie. Helpt bij het herstel van de vaatwand.
• Witte paardenbloemwortel (Taraxacum officinale radix)
  Werkt licht diuretisch en ondersteunt de lever – belangrijk voor zuivering van het bloed en vermindering van vochtophoping.

2. Essentiële oliën voor massage

Meng in een basisolie (zoals jojoba of amandelolie):

• Cipres (samentrekkend, verbetert circulatie)
• Geranium (verstevigt de vaatwand)
• Lavendel (ontstekingsremmend, kalmerend)

Masseer zacht, altijd van de voeten naar boven toe, richting het hart.

3. Voedingstips

• Vermijd bewerkte suikers, transvetten en overmatige dierlijke eiwitten (dit kan de vaatwanden verzwakken).
• Voeding rijk aan bioflavonoïden: zoals blauwe bessen, citrusvruchten (met witte schil), boekweit (rijk aan rutine).
• Vitamine C en silicium: essentieel voor collageenopbouw en vaatelasticiteit.
• Hydratatie: drink voldoende zuiver water, zonder te overdrijven, om het bloed niet te verdikken.

4. Beweging en houding

• Dagelijks wandelen, fietsen of zwemmen stimuleert de veneuze bloedstroom naar het hart.
• Vermijd lang staan of zitten: beweeg regelmatig de voeten op en neer (kuitpomp).
• Leg de benen omhoog (boven harthoogte) bij rust om terugstroming te ondersteunen.
• Koude wisselbaden of afdouchen van de benen (van onder naar boven) stimuleert de vaatspanning.

5. Natuurlijke compressie

• Kousen van biologisch katoen, linnen of bamboevezels kunnen ondersteuning geven zonder de lymfedrainage te blokkeren, in tegenstelling tot synthetische compressiekousen.

Energetische en emotionele ondersteuning

1. Bewustwording van het onderliggende conflict

• Vraag jezelf: “Wat of wie belemmert mijn bewegingsvrijheid?”
  
• Of: “In welke situatie voel ik me geblokkeerd, gebonden, verplicht?”
  
• Visualisatie: zie jezelf loskomen uit die binding en vrij bewegen.

2. Helende affirmaties

• “Ik beweeg mij vrij en licht door het leven.”
• “Ik laat alle verplichtingen los die mij niet langer dienen.”
• “Mijn benen dragen mij krachtig en zonder weerstand.”

3. Meditatie & ademhaling

• Focus op je benen tijdens ademhalingsmeditatie: adem spanning uit je benen, adem licht en stroming in.
• Visualiseer stromend water of een lichtstroom door je aders.

4. Bloesemremedies (bijvoorbeeld Bach Bloesem)

• Elm (voor het gevoel overweldigd te zijn door plichten)
• Oak (voor mensen die altijd maar doorgaan, zelfs als hun lichaam protesteert)
• Willow (bij frustratie over beperkingen en stagnatie)

Met dank aan: Caroline Markolin, PH.D. https: //LearningGNM.com
Arjen Lievers https://www.germaansegeneeskunde.nl/index_ziekten_gnm/
Dr. Geerd Ryke Hamer