Bijnieruitputting of hypoadrenia
De rol van je bijnieren in het dagelijkse leven (volgens Ayurveda)
Bijnieruitputting bestaat eigenlijk niet, het is een onderfunctie van de bijnieren waardoor men minder energie heeft.
De bijnieren zijn een onderdeel van het endocriene systeem, dat instaat voor onze hormoonhuishouding. De bijnieren werken samen met verschillende klieren in de hersenen zoals de hypothalamus, hippocampus, epifyse en hypofyse, en ook andere hormoonproducerende organen zoals de schildklier, alvleesklier, zwezerik, voortplantingsorganen, enz.
De bijnieren spelen een belangrijke rol bij het gronden en omgaan met stress en emoties. Ze zorgen voor levensenergie en de algemene gezondheid, en leveren een gezonde assertiviteit en energie om je missie en visie tot uitdrukking te brengen.
De bijnieren hebben een grote invloed op onze manier van denken en voelen. Ze spelen een grote rol bij de zelfbeschermende functies van het lichaam. Hun invloed op ons is enorm, ondanks het feit dat ze niet groter zijn dan een okkernoot met het gewicht van een volgroeide druif.
Het weefsel van de bijnieren luistert steeds naar jouw interne dialoog, of jouw innerlijk wereldbeeld, hoe jij jezelf en de wereld beschouwt en ervaart. Dat is sowieso uiterst subjectief en niet te meten. De bijnieren zorgen voor energie die je nodig hebt om te reageren op wat je overkomt.
Te veel stress, vervuiling van het lichaam, industrieel bewerkte voeding, medicijnen, biologische conflicten en negatieve emoties zorgen dat de bijnieren uitgeput raken. De bijnieren houden de interne fysiologische processen in het lichaam in evenwicht (= homeostase). Verder scheiden de bijnieren hormonen uit met een antioxidatieve werking en ontstekingsremmende eigenschappen.
Spierkracht en uithouding worden door de bijnierhormonen direct beïnvloed. De werking van onze spijsvertering en van elk weefsel, elk orgaan en elke klier in je lichaam, je mindset en de wijze waarop je denkt, hoe je jezelf voelt, dat zijn allemaal factoren die samenhangen met de werking van deze twee kleine onmisbare orgaantjes bovenop de nieren.
Je kan niet leven zonder bijnierhormonen. Je gezondheid hangt af van je bijnieren. Je levensstijl, emotionele toestand en voeding zijn bepalende factoren om je bijnieren gezond te houden. Wees je bewust dat de kracht en energie voor je bijnieren uiteindelijk afkomstig is van de voeding die je dagelijks consumeert. Dat maakt deze voedingsfactor cruciaal bij het herstellen van bijnieruitputting.
Het lichaam heeft een mechanisme om ziekte te creëren en om ziekte te genezen, beide worden door de bijnieren gestuurd. Het is cruciaal om op chronische ziektes te reageren en de algemene gezondheid een boost te geven, maar daarvoor hebben je bijnieren krachtvoeding nodig. Dit hangt ook samen met een goede ontgiftingsmethode.
Gifstoffen, stress, biologische conflicten en intoxicatie zijn de grootste boosdoeners bij bijnieruitputting.
Wat is bijnieruitputting?
Hypoadrenia, als de bijnieren het laten afweten
Bijnieruitputting is een vermindering van de lichamelijke energie en het vermogen van de bijnieren om hun normale functies uit te oefenen. Het belangrijkste signaal is de aanhoudende vermoeidheid, die gepaard gaat met lichamelijke klachten zoals een verzwakte spijsvertering en verminderde productie van schildklierhormonen. Stress en het niet oplossen van biologische conflicten zijn belangrijke oorzaken.
De stress bouwt zich op in het lichaam en kan in intensiteit toenemen. Dit geldt voor zowel lichamelijke, emotionele of mentale stress en stress uit de omgeving. Het vermogen van het lichaam om adequaat te reageren op stress vermindert en je voelt je energiepeil naar beneden gaan. Dan zijn je bijnieren vermoeid en uitgeput.
De stressfactor speelt bijna altijd een grote rol bij bijnieruitputting. Het is belangrijk om te weten dat je bijnieren altijd op dezelfde manier reageren, ongeacht welke vorm van stress je ervaart. Bijnieruitputting is elke vermindering (niet falen) van het vermogen van de bijnieren om voldoende hormonen van goede kwaliteit aan te maken.
De ‘energie’ is op. De bijnieren blijven nog functioneren, maar zijn niet meer in staat om alle fysiologische processen van het lichaam maximaal te behouden. Ze functioneren nog net genoeg zodat je kan overleven.
Normaal functionerende bijnieren scheiden uiterst accuraat gebalanceerde steroïde hormonen uit die zorgen voor de homeostase van het lichaam of het evenwicht. Deze omvatten alle fysiologische processen in verband met de algemene gezondheid, hormoonhuishouding, spijsvertering, metabolisme, bloedsuikerwaarden, cholesterolwaarden en bloeddruk.
Bijnieren zijn bedoeld om sterk te reageren op veranderingen in je fysieke, emotionele en psychologische omgeving. Overstimulatie van de bijnieren verstoort de nauwkeurige balans en zorgt ervoor dat de productie van de regulerende hormonen afneemt.
Veel stressoorzaken hebben een cumulatief nadelig effect op de bijnieren. Het belangrijkste symptoom van bijnieruitputting is de aanhoudende vermoeidheid.

De bijnieren zitten boven de nieren, net achter het hart
Vaak begint bijnieruitputting wanneer stress van welke bron dan ook het vermogen van het lichaam om er mee om te gaan ver overschrijdt. Stress kan in intensiteit toenemen door lichamelijke, emotionele en mentale overbelasting waardoor de bijnieren vermoeid raken en niet meer adequaat kunnen reageren op stress.
In feite erkent de moderne geneeskunde bijnieruitputting niet als een duidelijke ziekte en wordt er ook maar weinig aandacht aan gegeven. Als de bijnieruitputting erger wordt, krijg je blauwachtige tinten op bepaalde gebieden van de huid, af en toe onverklaarbare diarree, uitdrogingsverschijnselen en de neiging tot flauwvallen.
Mensen met bijnieruitputting gebruiken vaak stimulerende middelen, maar deze hebben een negatieve impact op de bijnieren en verergeren de bijnieruitputting.
In het bijniermerg dat van endodermale afkomst is, worden de stresshormonen dopamine, noradrenaline en adrenaline aangemaakt. De bijnierschors behoort tot het nieuw mesodermale kiemblad en daar worden voornamelijk cortisol, aldosteron en de seksuele hormonen geproduceerd.
Het conflict dat het bijniermerg treft gaat over te veel stress. Het conflict dat te maken heeft met de bijnierschors gaat over de verkeerde keuze of weg te hebben genomen.
Andere oorzaken van bijnieruitputting
Bijnieruitputting kent vele oorzaken die elkaar versterken en zich in de tijd opstapelen. Iedereen kan ermee geconfronteerd worden, ook kinderen die opgroeien in een steeds hectischere maatschappij. Bovendien volgt dit proces vaak familiepatronen: uitputtende overlevingsmechanismen die van generatie op generatie worden doorgegeven.
Factoren die de bijnieren op termijn uitputten
De bijnieren reageren sterk op een langdurige belasting, zowel lichamelijk, emotioneel als mentaal. Wanneer spanning geen herstel meer kent, raken deze klieren geleidelijk uitgeput. Hieronder vind je de belangrijkste factoren die dit proces in de hand werken.
Chronische of steeds terugkerende aandoeningen, zoals bronchitis of longontstekingen, vormen een zware belasting voor het lichaam. Hetzelfde geldt voor langdurige levenssituaties waarin iemand zich machteloos, vastgezet of gevangen voelt.
Ook intoxicatie of overbelasting door schadelijke stoffen ondermijnt de werking van de bijnieren. Het lichaam moet voortdurend compenseren, wat veel energie kost.
Een leven in constante overdrive put eveneens uit: voortdurende competitie, prestatiedruk, deadlines, conflicten, vechten (letterlijk of figuurlijk) en te zware fysieke inspanningen zonder voldoende herstel.
Relationele en emotionele stress spelen een grote rol. Ruzies, ongelukkige relaties, huwelijksproblemen, emotionele spanningen, financiële zorgen, schulden en armoede werken langdurig ondermijnend.
Werkgerelateerde factoren zijn sterke risicofactoren: ongewilde werkloosheid, bore-out, onderwaardering, afgekeurd worden, geen passend werk vinden of structureel onder je niveau functioneren. Je overbodig voelen of geen uitdaging ervaren werkt diep uitputtend.
Ook voortdurende overprikkeling van de zintuigen verstoort het innerlijke evenwicht: geweld en negativiteit via de media, slecht nieuws, voortdurende lawaaibelasting of een gebrek aan stilte.
Het structureel negeren of verkeerd inschatten van de eigen fysieke grenzen tast de bijnieren aan. Dit gaat vaak samen met een gebrek aan lichaamsbewustzijn, een opgejaagd leven en een oppervlakkige ademhaling.
Daarnaast heeft het onderdrukken van natuurlijke lichamelijke signalen, zoals het toiletgebruik, winden laten of geeuwen, een ontregelend effect op het lichaam.
Chronische psychologische stress door werkdruk, files en het tempo van de hedendaagse maatschappij houdt het systeem voortdurend in paraatheid.
Ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals het overlijden van een partner of naaste familieleden, vragen enorm veel aanpassingsenergie.
Ook de innerlijke houding tegenover het eigen lichaam speelt een rol. Negatieve overtuigingen en zelfkritiek werken ondermijnend; een respectvolle en positieve relatie met het lichaam werkt juist ondersteunend.
Het vasthouden van zware emoties zoals angst, zorgen, verdriet, jaloezie en woede vergt veel mentale energie en draagt bij aan uitputting.
Een ontregelende levensstijl versterkt dit proces: te weinig slaap en rust, een onregelmatig dag-nachtritme en een verstoorde darmwerking met verminderde opname van voedingsstoffen tot gevolg.
Daarnaast kan overmatig drinken, vanuit het idee dat “veel beter is”, leiden tot verlies van zout en mineralen, terwijl deze essentieel zijn voor een goede bijnierwerking.
Ook voedingsgewoonten spelen een grote rol, zoals onregelmatig eten, sterk geïndustrialiseerde voeding, voeding van lage of verminderde kwaliteit, te grote porties, slechte bereidingswijzen en verkeerde eetmomenten.
Geraffineerde suikers en zetmelen, industrieel bewerkte vetten en oliën, maar ook cafeïnehoudende dranken, werken extra belastend.
Tot slot dragen zowel een gebrek aan beweging als excessief sporten zonder voldoende herstel, én een gebrek aan echte ontspanning, bij aan bijnieruitputting.
In onze hectische maatschappij zien we vaak een combinatie van bovenstaande oorzaken. Mensen grijpen gemakkelijk naar fastfood, geraffineerde suikers en koffie die voor een energieboost zorgen en proberen stress te verminderen door het gebruik van alcohol of drugs en door te roken.
Dit is een neerwaartse spiraal die de bijnieren in snel tempo uitput. Veel stress in korte tijd kan dus je bijnieren overbelasten. Stress vergt enorme hoeveelheden adrenaline.
Een veelvoorkomend voorbeeld is de geboorte van een kind. Wat een blijde verwachting is, kan omslaan in angst. Verschillende factoren kunnen leiden tot bijnieruitputting. Sommige symptomen zijn echt het gevolg van bijnieruitputting: bijvoorbeeld postnatale vermoeidheid en depressie die ontstaan na het geboorteproces.
De bijnieren stoppen abrupt met de productie van de juiste hoeveelheden hormonen op het juiste moment zodat de moeder sterk, gelukkig en energiek blijft. Zo’n zware uitputting op de bijnieren is te vergelijken met een zenuwinzinking.
Uitgeputte bijnieren kunnen niet meer de juiste hoeveelheid hormonen produceren die bij een bepaalde situatie passen. Ze maken er altijd te weinig of te veel van.
Wat gebeurt er wanneer je de bijnieren langdurig overbelast?
Wat vaak bijnieruitputting wordt genoemd, is geen eenduidige ziekte, maar een verzameling van lichamelijke en mentale signalen die ontstaan wanneer het lichaam zich langdurig moet aanpassen aan stress en overleving. Het energiepeil zakt, zowel fysiek als mentaal. Naar de buitenwereld toe lijkt er vaak weinig aan de hand, maar innerlijk voelt iemand zich steeds leger en minder veerkrachtig.
Bij chronische stress raakt de hormonale afstemming verstoord: op sommige momenten worden stresshormonen onvoldoende aangemaakt wanneer ze nodig zijn, terwijl ze op andere momenten juist in overmaat aanwezig zijn. Dit verstoort het dag-nachtritme, de bloedsuikerregulatie, de emotionele stabiliteit en het herstelvermogen van het lichaam.
Langdurige stress beïnvloedt niet alleen de bijnieren, maar ook het zenuwstelsel, de lever, de pancreas en de schildklier. Het lichaam schakelt voortdurend tussen paraatheid en uitputting. De lever moet herhaaldelijk glycogeenreserves aanspreken en opnieuw opbouwen, terwijl de pancreas extra moet bijsturen om bloedsuikerschommelingen op te vangen. Dit alles vraagt energie en vergroot de innerlijke spanning.
Vanuit de Germaanse Geneeskunde bekeken gaat het hier om aanhoudende of herhaalde overlevingsconflicten, waarbij het organisme in een langdurige waak- en spaarstand blijft hangen. Wanneer herstelmomenten ontbreken, stapelen de klachten zich op.
In ernstige gevallen kan er sprake zijn van hypoadrenie, waarbij de stressrespons sterk verzwakt is. De meest uitgesproken vorm hiervan is de ziekte van Addison, een zeldzame maar ernstige aandoening waarbij de aanmaak van bijnierhormonen structureel tekortschiet en die levensbedreigend kan zijn.
Mogelijke signalen en klachten
Bijniergerelateerde ontregeling kan zich uiten in een breed en vaak wisselend klachtenbeeld, waaronder:
Sterke vermoeidheid, vaak schommelend doorheen de dag.
Moeite om ’s morgens op gang te komen, met soms pas later op de dag wat energie.
In de namiddag een duidelijke energiedip, gevolgd door tijdelijk herstel in de avond.
Slaapproblemen en een “tweede adem” rond 22–23 uur, waardoor inslapen moeilijk wordt.
Onregelmatige bloedsuikerspiegels en neiging tot hypoglykemie.
Verlaagde mentale veerkracht, concentratieproblemen en geheugenklachten.
Gevoel van innerlijke leegte, burn-out, bore-out of depressieve klachten.
Sneller gestrest of prikkelbaar op emotioneel vlak.
Angst, onzekerheid, verwarring en twijfel.
Verminderd libido en hormonale ontregeling (PMS, overgangsklachten).
Gewichtstoename of juist vermagering, vaak rond de buik.
Spierzwakte en verlies van spier- of botmassa.
Toegenomen ontstekingsgevoeligheid.
Spijsverteringsklachten zoals diarree of een opgeblazen gevoel.
Verstoorde vocht- en elektrolytenbalans, gevoel van uitdroging.
Sterke drang naar zoet, zout of vette snacks.
Regelmatig gebruik van stimulerende middelen zoals koffie om te kunnen functioneren.
Grauwer of doffer wordende huid, soms met een blauwachtige teint.
Neiging tot duizeligheid of flauwvallen.
Gevoel “net niet ziek te zijn”, maar ook nooit echt goed.
Het meest kenmerkende symptoom blijft de diepe, allesomvattende vermoeidheid, die niet verdwijnt met rust alleen, zie ook het artikel over Chronisch vermoeidheidssyndroom.
Ritme en herstel
Voor herstel is ritme cruciaal. Wie structureel te laat gaat slapen, riskeert ’s avonds een stress-gedreven energieopstoot die de nachtrust verder ondermijnt. Idealiter ga je vóór 22.00 uur slapen, zodat het lichaam tijdens de eerste diepe slaapfasen energie kan inzetten voor herstel, verwerking van prikkels, ontlasting en weefselregeneratie.
Over de ziekte van Addison
De ziekte van Addison is een ernstige aandoening waarbij de bijnieren onvoldoende essentiële hormonen aanmaken. Dit kan leiden tot spierzwakte, gewichtsverlies, lage bloeddruk en lage bloedsuikerspiegels, en vereist medische opvolging. Deze aandoening staat los van functionele stress-gerelateerde klachten, al kunnen sommige symptomen overlappen.
Natuurlijke en eenvoudige stappen: herstel begint bij het terug in handen nemen van je eigen regie
Alles wat je nodig hebt om te herstellen, draag je in wezen al in je mee. De kern ligt in het terugnemen van je eigen kracht en zelfredzaamheid. Dat betekent: jezelf opnieuw de autoriteit geven om de richting te bepalen, in plaats van die macht buiten jezelf te leggen. Je stelt je eigen herstelprogramma op en neemt daar bewust de leiding in.
Jezelf leiden sluit hulp vragen niet uit. Integendeel: je kan ondersteuning ontvangen van vrienden of van een arts die bereid is je herstelpad te respecteren en te volgen. Het verschil zit in de regie. Jij blijft trouw aan je eigen proces en houdt de touwtjes in handen. Dat bewustzijn alleen al geeft een krachtige innerlijke impuls en werkt ondersteunend voor het herstel van de bijnieren.
Mentale toestanden zoals afhankelijkheid, machteloosheid, angst en een aanhoudende slachtofferhouding zijn sterk uitputtend voor het lichaam. Ze ondermijnen niet alleen de bijnieren, maar ook het verteringsstelsel. Het lichaam luistert voortdurend naar je innerlijke dialoog. Neem jezelf daarom ernstig en durf zelf te onderzoeken wat jou werkelijk ondersteunt. Er bestaan geen magische oplossingen of pillen voor bijnieruitputting: wie de oorzaak wegneemt, haalt de voedingsbodem van het probleem weg.
In het genetisch programma van het menselijk lichaam zijn mechanismen ingebouwd om te reageren op biologische en toxische schokken. Ziekte is daarbij geen fout, maar een betekenisvolle aanpassing. Wanneer weefsels herstellen en belastende stoffen via symptomen worden afgevoerd, kan het lichaam opnieuw tot evenwicht komen en keert de energie geleidelijk terug.
Ook het vermogen tot herstel zelf is genetisch verankerd. Zodra het lichaam opnieuw over voldoende energie beschikt, kunnen de bijnieren dit herstelproces ondersteunen en versterken.
Wat vaak onderschat wordt, maar doorslaggevend is voor herstel, zijn de gedachten waarmee je je geest voedt en de overtuigingen waarop je leven is gebaseerd. Herstellen van bijnieruitputting vraagt om een andere levenshouding: een levensstijl met volwaardige voeding en zuivere drank, voldoende rust en slaap, momenten van ontspanning en respect voor de natuurlijke cycli van dag en nacht.
Een regelmatig ritme van op tijd gaan slapen en opstaan is essentieel voor het lichaam om te herstellen en te ontlasten. Vooral de uren vóór middernacht zijn hierin cruciaal. Tijdens deze periode spelen melatonine en groeihormonen een sleutelrol in herstel, zuivering en regeneratie.
Je gezondheid terugwinnen is geen ingewikkeld of mystiek proces. Het vraagt vooral bewustzijn, verantwoordelijkheid en de bereidheid om opnieuw in verbinding te komen met je eigen lichaam en ritme.
1. De levensstijl als sleutel tot herstel van bijnieruitputting
Onze huidige levensstijl legt een enorme druk op het lichaam en leidt tot een voortdurende overstimulatie van de bijnieren. Een levensstijl die gekenmerkt wordt door spanning, haast en chronische stress laat nauwelijks ruimte voor herstel. Wie de bijnieren werkelijk de kans wil geven om te herstellen, zal fundamenteel iets moeten veranderen aan die manier van leven.
Herstel begint bij een bewuste keuze. We kunnen nieuwe overtuigingen ontwikkelen die ons gedrag in positieve zin sturen. Zonder verandering in levensstijl verandert er ook niets aan de bijnieruitputting. Het lichaam volgt altijd het patroon dat wij dag na dag herhalen.
Tal van factoren houden bijnieruitputting in stand of verergeren haar: voortdurende stress, onevenwichtige voeding, emotionele draaglast en onverwerkte spanning. Vanaf jonge leeftijd worden we vaak geconditioneerd in een levensstijl die uitput in plaats van voedt. Wanneer je inzicht krijgt in welke elementen in jouw leven energie kosten in plaats van opleveren, ontstaat er een krachtig instrument om deze factoren stap voor stap te elimineren.
De natuur werkt volgens duidelijke wetmatigheden: wat werkt en wat niet werkt, en oorzaak en gevolg. In onze hedendaagse levensstijl zijn veel gewoonten aanwezig die simpelweg niet werken: ze kosten energie, verstoren het innerlijke evenwicht en leiden uiteindelijk tot uitputting. In de natuur verdwijnt wat niet functioneel is, maar als mens houden we vaak hardnekkig vast aan patronen die ons schaden.
Volgens het principe van oorzaak en gevolg is een uitputtende levensstijl de voedingsbodem voor bijnieruitputting. Wanneer de oorzaak wordt weggenomen, kan ook het gevolg verdwijnen. Het lichaam heeft het vermogen om te herstellen en te evolueren richting remissie en duurzaam evenwicht. Het aanpassen van je levensstijl is daarom de eerste en meest fundamentele stap op weg naar herstel.
Daarbij is het logisch om eerst de belasting te verminderen. Net zoals je een wond eerst reinigt voordat je er een verband op legt, is het belangrijk om het lichaam te ontlasten van overmatige toxines en afvalstoffen voordat diep herstel kan plaatsvinden.
Leefstijlfactoren die het lichaam zwaar belasten zijn onder andere: sterk bewerkte voeding en junkfood, destructieve denkpatronen, het vasthouden van negatieve emoties en trauma’s, overwerken en deadlines, financiële druk, blootstelling aan chemische verontreiniging en uitlaatgassen, alcohol- en nicotinegebruik, gebrek aan ontspanning en slaap, onvoldoende frisse lucht, chronische pijn, te weinig emotionele draaglast en aanhoudende innerlijke conflicten.
Door deze belastende factoren stap voor stap te verminderen of te verwijderen, krijgen de bijnieren opnieuw ruimte om te herstellen.
Essentieel in dit proces is het toelaten van rust en ontspanning. Dit betekent niet dat je je volledig moet terugtrekken of passief worden, maar dat je bewust alle vormen van schadelijke stress in je leven minimaliseert, zodat je systeem opnieuw kan ademen.
Eenvoudige, natuurlijke bewegingen ondersteunen dit herstelproces. Wandelen in het daglicht, en bij voorkeur in de zon, werkt regulerend en voedend voor het hele stresssysteem.
Het ontdekken dat je hier zelf invloed op hebt, is op zichzelf al helend. Het gevoel van hulpeloosheid of machteloosheid verdwijnt wanneer je ervaart dat je keuzes kan maken. Juist deze gevoelens van machteloosheid zijn sterk uitputtend voor de bijnieren. Neem jezelf daarom ernstig, onderzoek wat jou belast en ontdek wat jij concreet kan veranderen om je lichaam te ondersteunen.
Elke situatie, hoe uitdagend ook, is beter te verdragen wanneer je stressniveau lager is en je voelt dat je handelingsruimte hebt. Dat gevoel van innerlijke regie geeft kracht, vergroot je veerkracht en ondersteunt het herstel van de bijnieren. Laat de slachtofferrol los en kies bewust voor betrokkenheid, verantwoordelijkheid en zelfzorg.
Een oefening
Ben je je bewust van de factoren die je energie uitputten? Hoe meer inzicht je krijgt in de dingen in je leven die bijdragen aan je gezondheid of de dingen die er afbreuk aan doen, hoe gemakkelijker het wordt om je levensstijl bewust te veranderen met een nieuwe overtuiging dat gezond gedrag creëert.
Het wordt een levensstijl die je prettiger en aangenamer vindt. Neem twee bladen papier en nummer ze met 1 en 2. Zet er bovenaan een datum op en schrijf op blad
1: ‘Goed voor mijn gezondheid’, en op blad 2 ‘Slecht voor mijn gezondheid’. Op blad 1 (goede dingen) schrijf je alle dingen op die een goede invloed hebben op je gezondheid en die je blij maken. Dat kunnen leuke evenementen zijn die je bezoekt, sport en beweging, bepaalde overtuigingen die goed voelen voor jou, eetpatronen die je volgt, supplementen die je inneemt met resultaat, in de zon lopen, goede vriendschappen, genieten van de natuur, relaties, je werk dat je graag doet, bepaalde activiteiten en hobby’s, rustig lezen, de hele dag frisse lucht inademen, ontspanning, enz Dit zijn allemaal zaken waarbij jij jezelf goed voelt. Zet er geen dingen bij die goed zouden zijn voor jou en je in feite minder leuk vindt. Wees eerlijk tegenover jezelf, overdenk en voel intuïtief vanuit je buik en ontdek de dingen die jou echt een goed gevoel geven en vreugde schenken. Het is een leuke ervaring, een meerwaarde in je leven, ook al heb je het een tijdje niet gedaan.
Op blad 2 (slechte dingen) schrijf je alle dingen op die een schadelijke impact hebben op je welzijn, geluk en gezondheid. Dit kunnen zowel fysieke ervaringen zijn als emotionele zaken. Je houding ten opzichte van gebeurtenissen, je werk, je gezin, conflicten, ruzie, niet goed lopende relaties, te lang op de bank zitten, perfectionistisch zijn, te laat opblijven, emoties vasthouden, wrok omdat iemand je verlaten heeft, ongezonde eetpatronen, fastfood, kortom, alle dingen waarbij je je niet echt goed voelt. Vastgehouden negatieve emoties en gedragingen zeggen ook iets over de pijnen uit je onderbewuste die nog niet zijn opgelost. Breng de moed op om eens aan introspectie te doen, dat is altijd bewustzijnsverruimend en goed voor de bijnieren.
Sommige zaken die zowel goede als slechte kenmerken hebben kan je splitsen: je doet je job bv. graag, dat schrijf je op blad 1 (goede dingen). Maar de overuren en het tijdverlies van in de file te staan zijn er teveel aan. Dat schrijf je dan op blad 2 (slechte dingen). Wees eerlijk, redelijk en oprecht, toegewijd aan je geluk. Je kan deze oefening ook meerdere keren doen om het beeld van je inventarisatie nog duidelijker te krijgen. Het is geen test, je kan ook niet falen en de antwoorden zijn nooit goed of slecht, gewoon objectief. Maak een uitgebreide lijst en neem je tijd zodat je een goed beeld krijgt om jezelf te helpen en het heft in handen te nemen iets te doen aan je situatie. Hierdoor krijgen je bijnieren veel energie. Het werkt in feite tegenovergesteld als de hulpeloosheid die je bijnieren extreem uitput.
De volgende stap in deze oefening: omcirkel op de twee bladen de vijf belangrijkste punten. Iedere cirkel geef je een nummer van één tot vijf. De één staat voor het belangrijkste, vijf staat voor het minst belangrijke. Dit is iets moeilijker, omdat je een inspanning levert om vast te stellen wat er nu precies moeilijk is aan deze omcirkelde punten. Het helpt je om een duidelijk beeld te krijgen van de belangrijkste zaken in je leven die je gezondheid negatief beïnvloeden. Het vormt ook een soort tijdlijn van je gezondheidsvoorgeschiedenis.
Het is belangrijk om deze energierovers goed te kunnen lokaliseren.
Wees hier ook open en eerlijk over tegenover jezelf en werk vooral vanuit je buikgevoel.
De buikcellen hebben nooit geleerd om aan hun eigen denkwijze te twijfelen, dus vertrouw er maar op. Neem nu cirkel één uit het blad 2 (slechte dingen), en kijk hoezeer dit punt jou van je eigen leven afleidt dat je graag wil hebben. Zo, nu heb je ontdekt wat de meest energierovende factor is die je welzijn en gezondheid aantast.
Zet er al je zinnen op om deze factor te elimineren uit je leven. Kijk hoe deze factor jou van je levensdoel afleidt. Wees opnieuw eerlijk tegenover jezelf. Maak een stappenplan met als doel deze factor te verwijderen en prik een datum wanneer je dit zal bereikt hebben. Schrijf het op, kwestie van jezelf er steeds aan te herinneren je doel te bereiken.
Nadat je cirkel één uit het blad 2 (slechte dingen) hebt kunnen elimineren, begin je met cirkel nummer twee en zo verder. Het kan ook sterk confronterend zijn om dit te doen. Je wordt ook gewezen op zaken die in je comfortzone zitten. Maar dat is een destructieve comfortzone waar je beter uitstapt, ook al is dat moeilijk.
Het heeft vooral te maken met de blinde vlek waar je je niet echt bewust van bent, waar onverwerkte emoties en biologische conflicten zitten. Besef dat als je echt wil (nieuwe overtuiging) je de kracht zal vinden om dat te doen, en je bijnieren zullen aan energie winnen.
Weet ook dat als je uit deze destructieve comfortzone stapt je gezondheid zal verbeteren. Een comfortzone is de plaats waar je steeds de uitkomst van kent bij elke keuze die je maakt. Uit je comfortzone gaan, betekent dat je al je vertrouwen aan het universum en jezelf geeft. Dit is enorm versterkend.
Vervolgens ga je naar blad 1 (goede dingen): kijk er nog eens op terug, op jouw leven en kijk wat je kan doen om deze vijf punten (of soortgelijke) vaker te doen. Dat zal je veel energie geven. Het is de bedoeling dat je stap voor stap steeds meer leuke dingen gaat doen in je leven, terwijl de negatieve factoren juist verminderen.
Zo krijg je meer balans in je leven en je bijnieren krijgen weer genoeg energie om de homeostase en andere fysiologische processen van het lichaam in evenwicht te houden. Schrijf alles goed op tot in detail. Hoe meer details, hoe meer effect om je eigen kracht en macht terug te eisen, wat goed is voor je bijnieren.
Hoe omgaan met mensen die je energie leegzuigen?
Mensen met bijnieruitputting zijn gevoeliger voor omstandigheden en mensen die hun energie leegzuigen. Hierdoor neemt je vermoeidheid almaar toe en voelt het zwaarder om door het leven te gaan. De aanwezigheid van een bepaalde persoon of groep kan je energiepeil zo naar beneden halen.
Soms is een omgeving niet geschikt voor mensen met bijnieruitputting, zo is een betonnen huis niet ideaal voor de bijnieren. Hoe weet je dan dat mensen jouw energie leegzuigen? Wees je er ook bewust van dat ze dit niet altijd opzettelijk doen.
Als het avond is, overdenk dan eens de voorbije dag: heb je contact gehad met bepaalde mensen waarbij je achteraf ervaarde dat je niet in je kracht kon staan? Voelde je je achteraf vermoeid of hat je emoties die je energiepeil naar beneden haalden?
Je kan je ook lusteloos, gefrustreerd, hulpeloos, slachtoffer, boos of bang voelen. Het kan zelfs zijn dat je maar in de buurt van deze persoon hoeft te zijn om deze dingen te ervaren.
Het kan gewoon een vriend zijn, een familielid of zelfs je eigen partner. Het is niet de bedoeling om een reden te zoeken waarom een bepaalde persoon je energie leegzuigt, want dan gaat al je aandacht daar naartoe en hou je onbewust deze situatie in stand, waardoor je nog meer energie verliest.
Het is de bedoeling dat je je bewust wordt van wie met jouw energie gaat lopen. Adem en maak contact met de aarde. Blijf bij jezelf en tracht te ontspannen. Gewoon waarnemen. Het kan zelfs gebeuren dat je juist goed voelt in aanwezigheid van dezelfde persoon die de dag ervoor jouw energie heeft weggenomen.
Probeer altijd waakzaam te zijn wanneer dit gebeurt en je met deze personen in contact komt. Het is beter om je nooit af te vragen wat de ander hier doet. Beter is het om jezelf te vragen wat jij hier doet. Als mensen je een onaangenaam gevoel geven, is het beter om weg te gaan. Let op dat je geen oordeel, verzet of weerstand biedt tegen een persoon die je energie rooft. Deze weerstand is energieverlies en uitputtend voor de bijnieren.
Wees je bewust van de energiezuigers en probeer de wijze waarop je met deze mensen omgaat te veranderen. Je eigen sociale contacten veranderen zonder oordeel, is de sleutel om evenwicht te krijgen in jezelf en om je energie te beschermen en vast te houden. Dat is de weg naar herstel van bijnieruitputting. Zelfredzaam zijn, werkt altijd.
Heb je een partner die jouw energie rooft, dan kan je door middel van een goed gesprek met wederzijds respect en begrip deze energieroof duidelijk maken zodat je partner zich ervan bewust wordt en ermee kan ophouden. Het gaat steeds om bewustzijnsprocessen, door waarneming en goede constructieve gesprekken.
Het is belangrijk om je eerst bewust te worden van de energievreters. Ongeacht wat je doet, wat je eet, welke levensstijl je volgt, of je voldoende rust, de dagelijkse routine respecteert: de effecten van al deze dingen worden tenietgedaan als je contact hebt met energiezuigers. Dus topprioriteit voor jezelf: eigenwaarde, zelfliefde en zelfrespect zijn de sleutelwoorden voor herstel.
Als de energierovers mensen zijn die je niet goed kent, kan je overwegen die helemaal uit je leven te bannen voor je eigen welzijn. Soms kan het voor jezelf goed zijn om het contact te beëindigen, ook tijdens speciale evenementen of interacties als je merkt dat jouw energie wordt geroofd.
Bedenk een aanwijzing om te merken dat je energie wordt geroofd. Het is belangrijk om te weten dat niemand bewust of onbewust, wetend of onwetend, opzettelijk of onopzettelijk het recht heeft om jouw energie te roven. Jouw energie is energie die jij gebruikt om gezond te leven en voor je eigen welzijn te zorgen.
Dit geldt voor iedereen. Mensen met wie je niet goed kan communiceren, laat je beter met rust. Je hoeft je hierover niet te schamen of schuldig te voelen. Deze emoties roven ook de energie uit je bijnieren. Bevrijd jezelf van deze emoties zodat je jezelf niet langer kwetsbaar opstelt tegen emotionele chantage. Kies vrienden bij wie je je goed voelt.
Wanneer je relatie overstelpt wordt door een dominante energieroof van je partner, kun je beter toch eens nadenken of het zin heeft hiermee door te gaan. Jouw gezondheid is uiteindelijk belangrijker dan de relatie. Een energiezuigende partner is er zich meestal niet bewust van. Onbewust wordt er wel een boodschap gegeven dat je in je kracht mag komen te staan om een nieuwe keus te maken. Anders zal je blijven lijden onder deze energieroof.
De socratische vraagstelling
De socratische vraagstelling is een manier van in gesprek gaan waarbij je niet overtuigt of uitlegt, maar door gerichte vragen samen tot inzicht komt. Door open, onderzoekende vragen te stellen, help je de ander (en jezelf) om aannames te onderzoeken, helderheid te krijgen en eigen conclusies te trekken. Het doel is niet om gelijk te krijgen, maar eerder om tot begrip en bewustwording te komen.
Wanneer de socratische vraagstelling niet werkt:
De socratische vraagstelling is zinvol bij mensen die bereid zijn tot zelfonderzoek en verantwoordelijkheid. Dit werkt niet bij mensen die ervoor kiezen om in een voortdurende slachtofferrol te blijven en hun leven te beleven als een aaneenschakeling van drama. Deze mensen zoeken geen inzicht, maar bevestiging van hun klachten en ze blijven graag in een destructieve comfortzone.
Contact met dit soort mensen kost veel energie. Door altijd maar weer te luisteren naar hun klachten, drama en herhalende verhalen zakt je energie merkbaar. Het is daarom belangrijk om tijdens een gesprek duidelijk te benoemen of dit contact je uitput en of je het gesprek liever niet verderzet.
Wees je ervan bewust dat je deze mensen niet kan helpen zolang zij geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven. Hun drama is niet jouw verantwoordelijkheid. Jij draagt verantwoordelijkheid voor jezelf en voor je gezondheid.
Het is toegestaan om grenzen te stellen en contact te minimaliseren. Je kan bijvoorbeeld aangeven dat je op advies van je arts je energie moet bewaken en alleen contact opneemt wanneer dat haalbaar is. Telefonische gesprekken zijn hierbij bijzonder energieverslindend en mogen zeker beperkt worden.
Zolang deze energierovers een plaats blijven nemen in je leven, wordt het herstel van bijnieruitputting moelijk, ongeacht hoe gezond je eet of leeft. Het beschermen van je energie is daarom geen egoïsme, maar een noodzakelijke voorwaarde voor herstel.
Waar mogelijk is het bovendien zinvol om taken en verplichtingen die je uitputten of waar je weerstand tegen voelt, te delegeren. Dat creëert ruimte, verlaagt stress en ondersteunt het herstelproces.
Hoe omgaan met de omstandigheden?
Vermijd cafeïnehoudende dranken. Cafeïne werkt vochtafdrijvend, stimuleert het stresssysteem en belast de bijnieren extra. Bij een hogere en langdurige inname verstoort cafeïne bovendien het zenuwstelsel en het herstelvermogen van het lichaam. Dit geldt ook voor frisdranken en energiedrankjes, voor industrieel bewerkte voeding, fastfood, bewerkte oliën en vetten, chronische conflicten, chemische vervuiling en andere belastende omgevingsfactoren.
Naast voeding bestaat er ook zoiets als een energetisch uitputtende omgeving. Alles wat je dagelijks omringt heeft invloed: de verlichting in huis of op het werk, de gebruikte materialen in je woning, geur- en lawaaioverlast, onaangename verwarming, slechte luchtkwaliteit, een overmaat aan beton, grauwe kleuren en bepaalde visuele prikkels.
Een drukke stedelijke omgeving is daarom weinig ondersteunend bij bijnieruitputting. De constante drukte, het lawaai, de negatieve beelden via media en aanhoudend slecht nieuws houden het stresssysteem actief en putten de reserves van de bijnieren verder uit.
Wees ook aandachtig voor subtiele signalen van je lichaam. Merk je dat je energie wegzakt op bepaalde plaatsen, na het eten van specifieke voeding of bij het dragen van kledij waarin je je niet goed voelt, dan zijn dit duidelijke tekenen van energetische belasting. Ook jezelf voortdurend bewijzen, in discussies meegaan of uitdagingen aangaan die je eigenlijk niet wilt, kosten onnodig veel energie.
Door deze belastende factoren stap voor stap te veranderen of te verwijderen, kan je energie opnieuw beginnen stromen. Hoe bewuster je je wordt van situaties, gewoontes en mensen die je energie opslorpen, hoe gerichter je keuzes kan maken die herstel en vitaliteit ondersteunen.
Drie oplossingen bij negatieve zaken en mensen
1)- Je kan de omstandigheden veranderen.
2)- Je kan jezelf veranderen door je aan te passen aan de omstandigheden zonder jezelf te verliezen.
3)- Je kan de omstandigheden verlaten.
Oké, je hebt drie dingen waaruit je dus kan kiezen: “De omstandigheden veranderen”. “Je aanpassen aan de omstandigheden of de omstandigheden verlaten.” Dit alles om de negatieve omstandigheden op een actieve manier in een positieve en neutrale positie te brengen zodat je je bijnieren niet meer verder uitput.
Weggaan is soms niet altijd mogelijk of gepast, maar uiteindelijk soms wel de beste keuze om verder te gaan en je gezondheid terug te winnen. En zeg nu eens eerlijk, is jouw gezondheid niet alles waard? Uiteindelijk hoef je jezelf toch niet te verantwoorden tegenover een ander waarbij jij je energie verliest. Je kan zeggen dat je je hier gewoon niet goed bij voelt en dat je weg wil gaan.
Vraag daarbij zeker hulp van familie, vrienden of iemand anders die met je meedenkt en meewerkt om voor de nodige veranderingen te zorgen.
Het is belangrijk dat jij zelf de touwtjes in eigen handen neemt en daarbij hulp vraagt. Zo kan je de eerste stappen zetten naar het terugwinnen van je gezondheid. Hulp vragen getuigt van moed. Weet dat alle vormen van stress bijeen komen – en dat gebeurt bijna altijd onbewust -, en ophopen in je lichaam. Dit werkt veroudering en vroegtijdig overlijden in de hand.
Het verwijderen van energierovers uit blad 2 (= slechte dingen) en het neutraliseren van grote stressbronnen maakt een heel groot verschil voor je gezondheid, welzijn en je bijnieren. Ook zal je levenskwaliteit en levensduur toenemen.
Je lichaam en bijnieren hebben een natuurlijk vermogen om met een bepaalde hoeveelheid stress om te gaan en daarbij gezond te blijven. Overstimulatie ontstaat door stress, wanneer de stress je overspoelt in intensiteit, duur en hoeveelheid. Een beetje stress is gezond en de ene mens kan meer aan dan de andere.
Hoe kan je jezelf ontspannen?
Leer om te ontspannen. En ontspannen is niet hetzelfde als rusten of slapen of zelfs plezier hebben.
Echte ontspanning is handig om met moeilijke stressvolle situaties om te gaan. Dit houdt een innerlijke verandering in, gestimuleerd door een reeks specifieke acties waarbij lichaam en geest tot rust komen.
Ontspanning is een innerlijke staat die je lichaam beschermt tegen de negatieve invloed van stress. Echt ontspannen zorgt ervoor dat je bijnieren niet meer gestimuleerd worden waardoor ze kunnen uitrusten. Het lichaam schakelt over van sympathische naar parasympathische activiteit waarbij de ademhaling, de hartslag en het zuurstofverbruik verminderen en de spieren uitrusten.
De ontspanningsrespons die hierop volgt, geeft je lichaam de kans terug te keren naar de homeostase om je aan te sterken. Je hoeft niet meer hyperalert te zijn.
Dit bereik je niet met activiteiten in je vrije tijd. Wel gewoon even niets doen. De bloeddruk begint te dalen en de hersengolven gaan dan gemakkelijker van beta- naar de alfagolven. Echt ontspannen doe je met je ademhaling: deze is altijd beschikbaar om ermee aan de slag te gaan. Een diepe langzame ademhaling gericht gebruiken, helpt je om de staat van paraatheid in je lichaam op te lossen.
Volgende oefeningen zijn nuttig:
De buikademhaling: dit is de natuurlijke en diepste manier van ademhalen. We worden als baby met een buikademhaling geboren. De buikademhaling helpt ons om snel weer terug te keren van het hoofd naar de buik en ons te concentreren. Zo kan de psyche kalmeren en komen we tot rust. Richt je bewustzijn op je buikgebied en laat dit zachtjes uitzetten als je inademt.
Je kan je handen gebruiken als hulpmiddel om je buik op te trekken als je inademt. Als je uitademt laat je dit gebied weer inzakken en duw je met de handen zachtjes op je buikspieren. Je bewustzijn hierbij heeft als doel je aandacht te concentreren en je buikspieren op de juiste spanning te brengen.
Het is een zeer lichte inspanning waarbij je een golfbeweging ervaart van inademen en uitademen, waardoor de tonus van de buikspieren verbetert. Ondertussen wordt de lymfe in de buikstreek ook gestimuleerd.
Wanneer je jouw aandacht op deze manier blijft richten, stimuleer je de parasympathische reflex die je doet ontspannen. Dit verlaagt ook de bloeddruk. Deze verlaging wordt veroorzaakt door een neurologische sensor (= baroreceptor) op de wand van de dalende aorta.
Deze reflex wordt gestimuleerd, met aandacht op de uitademing, waarbij er wat druk met je handen wordt uitgeoefend op het midden van de onderbuik. De baroreceptor neemt de drukverschillen waar en zendt een signaal naar de hypothalamus in de middenhersenen.
De hypothalamus regelt de bloeddruk en de hartslag. De spanning in de vaatwanden vertelt het lichaam dat er minder druk nodig is in de bloedsomloop. Zo kan de bloeddruk en hartslag afnemen.
Met de golfbewegingen via de buikademhaling heb je een krachtig en efficiënt middel om te ontspannen, ongeacht waarmee je bezig bent. De ademhaling wordt krachtiger. Bij de inademing daalt je middenrif als de lucht je longen binnenkomt.
De actie van je middenrif verwijdt dan weer je ribbenkast en duwt de inhoud in je buikholte naar beneden en naar voren waarbij de buikspieren zich lichtjes opspannen. Bij de uitademing ontspannen de buikspieren en trekken zich in en naar omhoog. Het middenrif spant zich op en keert terug naar de uitgangspositie waarbij het de lucht uit de longen naar buiten perst.
Voor veel mensen voelt het erg vreemd om op deze manier te ademen. Het is belangrijk deze natuurlijke golfbeweging van de buikademhaling opnieuw te leren.
Je ademhaling vertragen, daar gaat het om. Als je merkt dat je gespannen bent, welke activiteit je ook uitvoert, denk aan hoe je ademt. Je merkt dan dat je onregelmatig ademt, je ademt soms snel en zeer oppervlakkig of je houdt juist je adem in onder de spanning en ademt nauwelijks in.
Als je dat opmerkt, ontspan dan bewust je buik en vertraag je ademhaling door rustig diep en langzaam in te ademen. Focus je dan op de uitademing, het werkt beter als je zeer langzaam uitademt. Deze manier van ademen activeert het parasympatische gedeelte van het zenuwstelsel.
Zoek ergens een comfortabel en rustig plekje als je gespannen bent en richt je aandacht op je buikademhaling. Tel bij elke uitademing van één tot vijf en probeer dit zo’n vijf minuten vol te houden.
Als je geest afdwaalt, geen probleem. Dan begin je gewoon opnieuw met het tellen van één tot vijf bij elke uitademing. Het vraagt wat oefening en aandacht, maar het kalmeert de psyché enorm waardoor je tot ontspanning komt. En dat is het belangrijkste om je bijnieren een rustmoment te geven.
Bij deze rustige ademhaling die tot ontspanning leidt, kan je ook affirmaties uitspreken of mantra’s zingen. Dat zijn positieve en spirituele zinnen waarbij je verbeeldingskracht ontwikkelt. Dit verandert je energetisch profiel. Breng je aandacht tussen de wenkbrauwen, het centrum van de geest en emoties, of het hart, wie je werkelijk bent. In het begin zal het soms moeilijk zijn om er je aandacht bij te houden.
Visualiseer dat je geest een arend is tijdens de affirmatie en laat de arend op je arm zitten en rusten, als oefening. Laat de arend eens vrij vliegen als de oefening afgelopen is. Soms laat je hem ook eens vliegen tussen de oefening door, of roep hem terug op je arm als je de oefening wil herbeginnen. Zo ontwikkel je zeggenschap over je eigen geest.
Je kan ook gebeden opzeggen of mediteren. Mantra’s zingen – komt vooral uit Oosterse tradities -, is het herhalen van een geluid of zin en helpt je geest te verruimen. Dit lokt een ontspanning uit. Dit geldt ook bij het zingen van gregoriaanse liederen of de rozenkrans opzeggen, wat een Westerse traditie is.
Beide kunnen ook gebruikt worden om transcendentie te ontwikkelen waarbij je over gebeurtenissen heen kan stijgen. Dit neemt alle stress weg en je bijnieren kunnen zich ontspannen. Gebruik daarbij je ademhaling en neem zoveel tijd als je wil. Je gezondheid is het allerbelangrijkste. Je zal merken dat je zelfs gemakkelijker in slaap valt. Doe deze oefening ook als je gaat slapen.
Een yoga nidra oefenen na een goede yogasessie is ook nuttig. Je maakt een innerlijke reis doorheen je lichaam en benoemt in jezelf alle lichaamsdelen die je op deze innerlijke reis tegenkomt.
Dit kan je ook gebruiken om in slaap te vallen. Overdag doe je deze oefening in een zitpositie. Als de geest eventjes afdwaalt, ga dan weer met je aandacht naar je buikademhaling en begin opnieuw. Doe dit zo’n twintig minuten en je zal merken hoe ontspannend het werkt.
Ga buiten wandelen in de zon, leer je aandacht te richten op de kleine dingen die je in de natuur tegenkomt, een bloem, een zuchtje wind, een zonnestraal, een kwetterende vogel, zoemende bijen, enz. Geniet van de kleine eenvoudige dingen.
Een waterplas heeft een krachtig, ontspannend effect op je psyche, zoals een vijver in je tuin. Ontdek al het leven in en rond het water, zie de activiteit van de dieren en al het leven. Voel je gewoon opgenomen in het geheel en laat alle stress en spanning wegglijden en verdwijnen. Het verfrist de geest en is goed voor de bijnieren.
Je kan ook een zalige plaats visualiseren waar je regelmatig heen gaat met je gedachten. Een plaats waar het vredig is, vernieuwend en tegelijk ook troostend. Iedereen heeft de capaciteit om zo een vredige innerlijke plaats te creëren om naartoe te gaan als het nodig is.
Neem elke dag de tijd om jezelf te herinneren om naar deze innerlijke plaats te gaan en te ontspannen. Breng de gevoelens van rustige vrede in je bewustzijn. Cultiveer deze oefening elke dag opnieuw, eventueel rond hetzelfde uur.
Het onderbewustzijn zal snel meehelpen jou te ontspannen en voordat je het weet, ga je net voor de dagelijkse oefening al beginnen ontspannen. Wanneer het tijd is voor de oefening, komt het beeld met de vredige gevoelens al op. Het brengt je in balans, het parasympatische zenuwstelsel wordt geactiveerd en het herstelt de bijnieren.
Daarnaast kan je ook elke dag even tijd inplannen in je agenda om iets te doen wat niet gepland is. Bepaalde dingen doen of juist niets doen, gewoon waar je zin in hebt. Je vraagt je niet af wat de andere mensen denken of zeggen over jou, het is belangrijker wat je zelf denkt en zegt over jezelf.
Maak eens een wandeling in de natuur, doe iets in je tuin dat je leuk vindt, zet een tof muziekje op en dans, kortom doe dingen die je echt leuk vindt. Mentaal en emotioneel krijg je weer even ademruimte. Dat helpt je elke dag te ontspannen.
Neem op tijd even vakantie. Zorg wel dat de vakantie zelf geen bron wordt van stress, het is niet nodig om doelen te halen tijdens de vakantie. Vakantie geeft een verfrissing van de geest en nieuwe energie. Je geniet van nieuwe streken, culinaire maaltijden, bezienswaardigheden en de natuur, wat goed is voor je welzijn en gezondheid.
Heb je echt veel stress die zich opgestapeld heeft in je lichaam? Ontspan je op een progressieve wijze. Je traint je lichaam om te ontspannen. Je doet deze oefening het beste al liggend. Het duurt een 15-tal minuten en je kan het ook gebruiken voor het slapen.
Adem een paar keer rustig in om je voor te bereiden en span dan al je spieren van je tenen zeer krachtig aan. Hou dit een tiental seconden vast. Dan ontspan je jouw tenen. Vervolgens span je de spieren van je voeten voor tien seconden zeer krachtig op en ontspan dan weer.
Zo ga je verder met deze techniek tot je alle spieren van het hele lichaam één voor één voor een tiental seconden hebt aangespannen en daarna weer ontspannen. Als je hiermee klaar bent, visualiseer je dat er een grote golf van ontspanning over je lichaam heen rolt, en dat deze golf bij elke uitademing alle spanning die zich in je lichaam heeft opgestapeld meeneemt.
Doe dit zeker nog enkele minuutjes en je zal merken dat de ontspanning vanuit diepere lagen uit je lichaam naar boven komt opborrelen. Oefen veel, het werkt zeer goed en laat vooral de bijnieren tot rust komen.
De invloed van je energetisch systeem op de bijnieren
Elk chakra weerspiegelt een fundamenteel onvervreemdbaar recht. Het verlies van dit recht blokkeert de werking van dit chakra. Het weer opeisen van dit recht is een voorwaarde om te herstellen van bijnieruitputting.
De bijnieren maken deel uit van het endocriene systeem en zijn betrokken bij je energiebehoefte en de homeostase. Ons energetisch systeem bestaat uit zeven hoofdchakra’s, en elk chakra representeert een bewustzijnsstaat en een recht.
Het eerste chakra of muladhara is het recht om er te zijn.
Het tweede chakra of svadhisthana is het recht om te voelen.
Het derde chakra of manipura is het recht om te handelen.
Het vierde chakra of anahata is het recht om te beminnen en bemind te worden.
Het vijfde chakra of vishuddha is het recht om de waarheid te spreken en te horen.
Het zesde chakra of ajna is het recht om te zien.
Het zevende chakra of Sahasrara is het recht om te weten.
Als er een van de rechten jou ontnomen wordt, is dat een regelrechte aanslag op de werking van je bijnieren, vooral het recht om er te zijn heeft een enorme invloed op de bijnieren, omdat deze rechtstreeks verbonden zijn met je eerste en derde chakra.

Het energetisch systeem met de chakra’s die de verschillende bewustzijnsstaten vertegenwoordigen.
De werking van de bijnieren is verbonden met het eerste chakra dat aan het perineum of de onderkant van de wervelkolom ligt. Dit chakra heeft stevigheid nodig, en om dat te vinden is het belangrijk om een instinctief besef te ontwikkelen van ons recht om er te zijn. Dit is een fundamenteel recht waar alle andere rechten van de andere chakra’s op gebouwd zijn.
Maar in de praktijk zien we dat de meeste mensen problemen hebben met dit fundamentele recht. Het mag eenvoudig lijken, maar zonder dit eerste recht kunnen we moeilijk de andere rechten opeisen. Heb je het recht om je ruimte in te nemen? Heb je het recht om goed voor jezelf te zorgen? Heb je het recht om er te zijn? Dat is ook het recht om te bestaan.
Dit recht vormt de basis van onze veiligheid en ons overleven. Dit recht om te bestaan en om er te zijn, zorgt ervoor dat je ook het recht hebt om bestaan en te overleven. Veel mensen krijgen stilaan het besef dat ze het recht hebben om er te zijn, maar ze hebben moeite om zichzelf bepaalde dingen toe te staan zoals tijd voor jezelf en voor plezier, complimentjes, liefde, geld, bezittingen enz. Niet in staat zijn om iets te hebben, kan je vergelijken met een auto zonder wielen: je kan er niets mee doen.

Het symbool voor de muladhara of het wortelchakra, het eerste chakra.
Als er in jouw leven en systeem geen plaats is om dingen op te slaan, waarbij er ook geen doelmatig proces is om het te verwerven, dan verkeer je continu in een staat van deprivatie. Hulp van buitenaf zal hierbij ook niet helpen. Je zal eerst jezelf moeten veranderen.
Het begint al in de kindertijd: een ongewenst kind begint te twijfelen aan zijn recht om te mogen leven en overleven. Ook kinderen die goede kleding, beschutting, warmte, gezond voedsel, een gezonde omgeving of medische zorg worden ontzegd, kunnen later in het leven serieuze problemen krijgen met het verwerven van wat ze echt nodig hebben. Ons recht om er te zijn is op die manier beknot. Het gevolg is dat we vragen stellen bij dit recht tijdens ons leven.
En dat houdt ook in dat het vermogen van het recht om te hebben, dat aan de grondslag ligt van creëren, omvatten, bewaren, bevatten, ook beknot wordt. Allemaal zaken die verband houden met een gezond en evenwichtig werkend eerste chakra dat verbonden is met de bijnieren.
Verstoring van deze werking van het eerste chakra heeft een verminderde werking van de bijnieren tot gevolg. En dit is het begin van de uitputting. De andere chakra’s hebben ook rechten die tegelijkertijd verstoord worden als het eerste chakra verstoord is.
Alle chakra’s hebben een neerwaarts dalende energielijn, dit is demanifesterende energie, richting het eerste chakra, en ook een stijgende energielijn, wat de bevrijdende energie is, die begint aan de voetzolen en loopt naar het eerste chakra. Het is belangrijk dat beide energielijnen in evenwicht zijn om de chakra’s goed te laten werken, wat in onze maatschappij meestal niet het geval is.

Het symbool van de Swadhisthana of het heiligbeenchakra, het tweede chakra.
Het tweede chakra met het recht om te voelen, wordt in onze cultuur niet gestimuleerd. Onze cultuur staat niet toe om je emoties te uiten en beschouwt gevoeligheid als een zwakte. Uitspraken zoals ‘Jongens mogen niet huilen’, ‘Je hebt het recht niet om kwaad te zijn’, ‘Je zou je moeten schamen’, hoe kan je zo je emoties uiten’. Dit veroorzaakt een krachtige inbreuk op het recht om te voelen.
Het voelen geeft ons juist veel informatie over ons welzijn en door dit te schaden, verliezen we het contact met onszelf. Wie herkent dat? Als we niet mogen voelen in onze maatschappij, hoe kunnen we dan weten wat we willen? We worden gevoelloos en verward.
Bij het recht om te voelen, heb je ook het recht om te willen. Dit geeft problemen bij je creativiteit ontplooien en genieten van een gezonde seksualiteit, want dit is ook sterk verbonden met het recht om te voelen.

De manipura of de zonnevlecht, het derde chakra.
Het recht om te handelen van het derde chakra houdt verband met onze wil en levenskracht op een spontane manier uiten. Het wil niet zeggen dat onze zinloze of grillige daden gunstig zijn voor het derde chakra, maar wel dat dit chakra betrokken is bij het ontwikkelen van onze vrijheid om een innerlijke autoriteit te ontwikkelen.
Onze cultuur heeft zeer nauwe gedragsregels en patronen die het recht van handelen beknotten door middel van angst voor straf en het afdwingen van blinde gehoorzaamheid. Onze vrijheid wordt ons letterlijk afgenomen. We doen wat anderen doen uit angst om te vernieuwen en vrij te zijn.

Anahata, het hartchakra of het vierde chakra.
Het recht om te beminnen en bemind te worden van het vierde chakra wordt getemperd en krachtig geschaad door talloze cultuurgebonden factoren. Voorbeelden hiervan zijn het onvermogen en disfunctioneren van ouders om echt liefdevol van hun kinderen te houden en ervoor te zorgen of de veroordelende houdingen die opgedrongen worden op de schoolbank.
In onze cultuur wordt ook veel schade aangericht door vooroordelen ten opzichte van mannen die van mannen houden, of vrouwen die van vrouwen houden. Gelukkig begint dat te veranderen.
Het recht om te beminnen wordt ook geschaad door rassenhaat, het onvermogen om te voelen en te communiceren, vijandigheid, een te lage eigendunk, gebroken wil, oorlog, ruzies, het wij tegen zij-gevoel, een opgejaagde en opgefokte levensstijl en stress. Het recht om te beminnen wordt ook geschaad als de rechten van de andere chakra’s ontnomen worden.

De Vishuddha of keelchakra, het vijfde chakra.
Het vijfde chakra met het recht om de waarheid te spreken en te horen, wordt sterk geschaad als je niet oprecht mag spreken. Het begint al in het gezin, met uitspraken zoals ‘Zo spreek je niet tegen me’ dat verder in onze cultuur wordt doorgevoerd.
We moeten zwijgen en het is verboden om oprecht te praten. We krijgen de boodschap ‘Er wordt hier niet over dat onderwerp gesproken, punt, basta en uit.’ Dat houdt automatisch in dat er ook niet geluisterd wordt naar ons als we beginnen te spreken.
Er worden geheimen bewaard, ook in families, en er wordt niet altijd eerlijk gesproken tegen ons. Onze ouders liegen tegen ons, onze regering doet dat ook, en ook allerlei instituten die ons dom willen houden om ons als citroenen te kunnen uitpersen. Dat alles schaadt ons recht om de waarheid te mogen spreken en te horen. We moeten leren duidelijk te communiceren om dit recht weer op te eisen.

Ajna, het derde oog ofwel het zesde chakra.
Het recht om te zien van het zesde chakra wordt jammergenoeg geschaad doordat men ons vertelt dat wat we waarnemen niet echt is. Zo worden er zaken voor ons verborgen gehouden, met opzet om ons onwetend te houden.
Denk maar aan het ontkennen dat een van de ouders drinkt. Als kinderen niet serieus genomen worden bij hun inzichten, dingen zien die buiten hun begrip vallen (of beter gezegd buiten het begrip van de volwassenen), of als er beangstigende scènes zich voordoen, of ze ten prooi vallen aan kwaadaardige zaken, zal hun vermogen om te zien afnemen.
Dit is zowel op het vlak van het gezichtsvermogen als op de psychische waarnemingen. Dat geldt ook bij volwassenen die volop gemanipuleerd worden. Dit gebeurt meestal subtiel.

Sahasrara, de duizendvoudige lotus ofwel het zevende chakra.
Chakra zeven houdt het recht om te weten in. Dit wordt vooral beschadigd door het ontnemen van juiste informatie, denk maar aan de continue verkeerde informatie over voeding die de wereld wordt ingestuurd). Je hebt nochtans recht op nauwkeurige informatie, de waarheid, kennis en gewoon te weten wat er werkelijk aan de hand is.
Voor kinderen is het belangrijk dat ze een goede liefdevolle opleiding krijgen op school met kansen om hun kwaliteiten te ontplooien.
Bij dit recht om te weten horen ook onze spirituele rechten om onszelf te verbinden met het goddelijke. Het opleggen van andere dogma’s doet ernstige afbreuk aan het ontwikkelen van persoonlijke en spirituele rechten. Het natuurlijke zoeken in ons zevende chakra wordt gestimuleerd door juiste informatie en een goede opleiding.
Conclusie: elk recht dat ons ontnomen wordt heeft invloed op de werking van het desbetreffende chakra. De inefficiënte werking van alle chakra’s heeft altijd een nadelig effect op het onderste chakra, dat te maken heeft met niet mogen voelen, handelen, beminnen, waarheid spreken, zien en weten en wat het eerste chakra destabiliseert.
Evenwicht betekent dat je hebt, voelt, kan, bemint, spreekt, ziet en weet. Deze staat van equilibrium zorgt voor goed werkende bijnieren die je voldoende energie verschaffen om al je dromen te laten uitkomen. Dit evenwicht wordt snel verstoord door emotionele draaglast.
Angsten, bezorgdheid, onzekerheid en stress bedreigen je overleving en de goede werking van het eerste chakra. Schuldgevoel ondermijnt de natuurlijke stroming van creativiteit en seksualiteit van het tweede chakra. Het weerhoudt ons ervan om ons open te stellen. Schaamte ondermijnt ons gevoel van eigenwaarde en zelfrespect.
Dit blokkeert de goede werking van het derde chakra, onze persoonlijke macht, spontane activiteit en vreugde. De uitstralende energie van het derde chakra richt zich naar binnen en richt zeer veel schade aan. Vooral op de lever, milt en bijnieren. Verdriet sluit het vierde chakra, het gaat de expansie en lichtheid van het hart tegen.
Je bent niet in staat om onvoorwaardelijke liefde te ontvangen en te geven. Leugens en bedrog tasten het bijhorende spreken van de waarheid van het vijfde chakra aan. Leugens en verkeerde informatie doen je wankelen en verweren jouw betrekkingen met de buitenwereld.
Illusies belemmeren de werking van het zesde chakra en daardoor kunnen we niet meer echt waarnemen. Hechting en bezitsdrang belemmeren jouw bewustzijnsontwikkeling van het zevende chakra.
Al deze negatieve emoties die uit deze uit balans zijnde chakra’s voortvloeien, hebben een impact op de werking van het eerste chakra. Energieën emaneren nu eenmaal. Het eerste chakra representeert het bewustzijn van overleving en vormt de fundering van ons bestaan.
Het is voornamelijk instinctief en archaïsch en bestuurt onze programma’s van overleven op fysiek vlak. Als het eerste chakra volledig is bevredigd, zal het terugwijken om plaats te maken voor de andere bewustzijnsactiviteiten van de andere chakra’s.
Deze bevrediging ontstaat als je overvloed ervaart op alle gebied: je hebt je huis, geen tekort aan voeding of kledij, voldoende financiële middelen om te doen wat je nodig hebt, je werk, een gezond lichaam, goed ontwikkelde motorische vaardigheden, vertrouwen in de wereld, stabiliteit, je voorziet in je levensonderhoud, bent op je gemak in je lichaam en goed gegrond. Dit zijn allemaal zaken die met het eerste chakra te maken hebben.
Je bouwt een stevige tempel op een sterk fundament. Dat geeft consistentie in je bestaan en je recht om er te zijn wordt volbracht. Dat heb je allemaal nodig om je levensdoel te bereiken. Maar als het eerste chakra bedreigd wordt, dan wordt dit zeer dominant en schakelt het zelfs de functies van de andere chakra’s uit.
Stel je voor: je wordt je plotseling bewust dat er achter jou gevaar is, je gedachten waar je mee bezig was zijn plotseling weg. Het eerste chakra heeft de volledige dominantie om te overleven overgenomen om jou te redden. Hetzelfde geldt voor een auto-ongeluk, zware ziekte, levensbedreigende zaken, enz.
Als er een overlevingsbedreiging optreedt, dan raakt het bewustzijn op dit niveau gefixeerd, en komen we in een staat van alertheid. Daarbij worden zeer veel stresshormonen geproduceerd om de instinctieve vecht-of vluchtreactie in gang te zetten. Blijft deze situatie duren, dan zal men fysiek volledig uitgeput raken.
Dit gebeurt bijvoorbeeld als je jezelf blijft innerveren in de file waar je met de vecht- en vluchtreactie niets kan doen.
Dit geldt ook voor onbetaalde rekeningen. De stresshormonen die hierbij geproduceerd worden, overspoelen al je organen. In hoge concentraties zijn deze stresshormonen giftig. Ook de angst inbraken terwijl je op reis bent, zorgen voor het werk en de auto, enz. hebben hetzelfde effect.
In onze tijd is overleven veel abstracter geworden dan in de tijd van de prehistorie, toen we ‘s nachts moesten wakker blijven om ons voedsel te beschermen tegen hongerige wilde dieren of constant een vuurtje brandende moesten houden omdat het aansteken van vuur zo moeilijk was. Nu kopen we ons voedsel in de winkel en voor verwarming hoeven we maar aan een knop te draaien.
Dit geldt ook voor meer geestelijk uitputtende zaken zoals stress en het vasthouden van negatieve emoties, waardoor het eerste chakra plots beslist om alles over te nemen om ervoor te zorgen dat jij jouw eigen lichaam niet blijft uitputten tot je dood neervalt.
Burn-out, depressie, CVS, fibromyalgie zijn ook typische voorbeelden van hoe het eerste chakra alles overneemt zodat je zou stoppen met jezelf te vernietigen. De bijnieren stoppen met het stimuleren van je energiepeil waardoor je plots volledig uitgeput bent.
Het eerste chakra stuurt alle psychische energie naar overleving. Wie herkent het gevoel van plots geen woord meer kunnen zeggen, niet uit je bed kunnen, lichamelijke onverklaarbare pijn, de deur van je auto niet meer kunnen openen, enz. Er is geen energie meer voor de andere chakra’s en je voelt je uitgeblust. Je lichaam heeft het overgenomen van jou.
Draag zorg voor jouw lichaam
Wanneer onze overleving van buitenaf bedreigd wordt, of wanneer we ons eigen lichaam langdurig verwaarlozen, neemt het lichaam het over. De programmering van het eerste chakra treedt dan op de voorgrond en we worden steeds meer in beslag genomen door de basisbehoeften van het lichaam. Vanuit dit perspectief is een burn-out geen zwakte, maar een duidelijk signaal: het lichaam vraagt rust om te kunnen herstellen.
De bijnieren staan in directe relatie tot het eerste chakra. Zolang er geen bedreiging is, functioneren zij optimaal. Maar wanneer het eerste chakra langdurig verstoord is, raakt ook de werking van de bijnieren ontregeld. Overlevingsstress zet het systeem in paraatheid.
Verstoringen van het eerste chakra ontstaan door uiteenlopende ervaringen, zoals trauma en mishandeling, verlating, fysieke of emotionele verwaarlozing, overgeërfde overlevingsangsten van ouders, armoede, lichamelijk geweld, ondervoeding, ernstige ziektes of operaties of een onveilige of afwezige band met de ouders.
Ook lichamelijke signalen hangen hiermee samen, zoals eetstoornissen, aandoeningen van het spijsverteringskanaal, problemen met botten en bindweefsel of verstoringen in de lichaamsalignering, die te maken hebben met de onderrug, knieën, voeten en nek.
Bij een deficiënt eerste chakra zien we vaak zwakke grenzen, weinig focus en discipline, een ondervoed of te licht lichaam, innerlijke onrust, niet kunnen stilzitten, aanhoudende angst en zorgen, financiële problemen en chronische wanorde.
Bij een excessief eerste chakra kan het beeld juist omslaan naar traagheid, lusteloosheid en vermoeidheid, verslavingsgedrag, hebzucht, overmatig eten en zwaarlijvigheid, hamsteren, een sterke gerichtheid op het materiële en rigide grenzen.
Er zijn dus verschillende mogelijke signalen waarvan bijnieruitputting de oorsprong is. Herkenning is hierbij essentieel. Het punt waarin je jezelf herkent, wijst vaak de eerste richting aan voor herstel.
Hoe kan je stress van binnenuit veranderen en elimineren?

Reflectie als sleutel tot herstel
Voor het herstellen van je bijnieren is het essentieel om eerlijk en aandachtig naar je eigen leven te kijken. Niet vanuit een oordeel, maar vanuit observatie. Sta even stil bij vragen als: Wat is mijn doel? In welke mate leef ik in overeenstemming met dat doel? Welke factoren in mijn leven zuigen energie weg in relatie tot wat ik wil bereiken? Welke omstandigheden verergeren mijn klachten? Welke elementen verlichten ze juist?
Maak hiervan een rustige, objectieve analyse. Door deze vragen zonder zelfkritiek te beantwoorden, ontstaat inzicht. Die informatie is geen probleem, maar een bron van kracht. Ze helpt je om bewuste keuzes te maken die je opnieuw richting geven.
Met elke nieuwe keuze ontstaat de mogelijkheid tot verandering. Dat vraagt niet om verzet, strijd of oordeel, maar om een actieve, neutrale of positieve houding. Weerstand houdt vast wat er al is. Waartegen je vecht, blijft bestaan. Verandering ontstaat niet door verzet, maar door creatie: het is het maken van een nieuwe keuze.
Herstel vraagt daarom om los te laten wat je energie rooft. Ongeacht hoe moeilijk of confronterend dit soms is, is het noodzakelijk om stap voor stap elementen uit je leven te verwijderen die je uitputten, zodat je ruimte creëert om je gezondheid terug te winnen.
Vraag hierin gerust ondersteuning aan familie en vrienden. Elke bron van energieverlies die je herkent en wegneemt, vermindert de opstapeling van stress in je lichaam en helpt je bijnieren opnieuw op kracht te komen.
Het lichaam kan een zekere mate van stress verdragen en soms is stress zelfs functioneel om een doel te bereiken. Maar wanneer stress langdurig aanhoudt, in intensiteit toeneemt en zich opstapelt, raakt het natuurlijke aanpassingsvermogen uitgeput. In combinatie met conflicten, emotionele belasting en financiële zorgen ligt burn-out dan letterlijk voor de deur.
Daarom is mentale rust geen luxe, maar een noodzaak. Of de spanning nu afkomstig is van werk, relaties of oud zeer, het principe blijft hetzelfde: zonder innerlijke rust verandert er uiteindelijk niets.
Luister naar je lichaam. Rust wanneer je moe bent. Neem tijd om situaties te overdenken, adem rustig en onderzoek wat je concreet kan doen om energievreters te elimineren. En vooral: doe het ook. Want je gezondheid is jouw verantwoordelijkheid.
1. Je kan de omstandigheden veranderen
Door jezelf weer het gevoel van eigen macht en kracht te geven, kan je de omstandigheden veranderen en effectief handelen. Het is belangrijk om wel eerst jezelf kracht te geven om je macht weer te herwinnen. Je eigen kracht terugwinnen doe je door bewust te letten op dingen die je tegen jezelf zegt maar niet uitspreekt.
Let daarbij in het bijzonder op de negatieve boodschappen die je aan jezelf vertelt. Elke lichaamscel, en ook de bijnieren, luisteren constant mee naar je innerlijke dialoog. Als je in stress bent, of gewoon van streek, geef je jezelf dikwijls onbewust negatieve boodschappen.
Word je bewust van wat je precies zegt tegen jezelf, neem desnoods een schrift en schrijf alles op. Elke keer dat je jezelf negatief beoordeelt, zal je innerlijke kracht afzwakken.
Een paar voorbeelden: je voelt je dom als iemand al de aandacht naar zich toetrekt. Of je gaat naar de bakker, eet een stuk taart en vindt jezelf dik. Of je vindt dat je het niet waard bent om iets moois voor te kopen. Je kijkt in de spiegel en je vindt jezelf lelijk. Je hebt bijnieruitputting en vindt dat je geen wilskracht meer hebt. Je bent ziek en vindt het belangrijk om met je ziekte aandacht te krijgen.
Dit laatste is misbruik van je situatie en doet je bijnieren verder uitputten. Schrijf al deze innerlijke boodschappen op en tel hoeveel negatieve boodschappen je aan jezelf geeft. Niet om te oordelen over jezelf, maar om te ontdekken hoeveel energie dit jou kost om jezelf een slecht gevoel te geven.
Word je bewust van deze negatieve innerlijke boodschappen, die veel verschillende biochemische reacties veroorzaken in je lichaam en je verzwakken.
Tel het aantal keer op dat je jezelf dezelfde negatieve boodschap gaf. Wat de meeste punten heeft, geeft ook de meeste innerlijke stress. Bijvoorbeeld, je offert jezelf steeds op om de ander te helpen en krijgt stank voor dank terug.
Dat zegt heel veel over hoe je over jezelf denkt: je eigenwaarde staat laag en je voelt je minderwaardig. Je bijnieren zijn hier niet blij mee. Nu je je bewuster bent van deze energiezuigende zelfveroordelingen kan je naast elke negatieve boodschap een positieve schrijven.
Bekijk jezelf met mededogen, zachtheid, onvoorwaardelijke liefde en onschuld. Per slot van rekening, je doet toch je best? Je intentie is zuiver, je begrijpt alleen niet dat je jouw energie gebruikt om een ander te behagen. Je kijkt in de spiegel en zegt: ik doe altijd mijn best, ik doe het gewoonweg fantastisch.
Ik ben het waard om loyaal te zijn aan mezelf en mijn waarheid uit te spreken; ik ben slank in plaats van dik; ik ben sterk in plaats van, ik heb geen wilskracht; ik ben gezond met veel levensenergie, wat gewoon de waarheid is. Als je bij elke negatieve boodschap er een positieve naast hebt geschreven, wordt het je duidelijker wat je echt wil in je leven. Dit geeft je bijnieren onmiddellijk nieuwe energie en je eigenwaarde en zelfrespect zullen stijgen.
Je realiseert je dat je meer macht, onvoorwaardelijke zelfliefde, of controle krijgt over je eigen leven en dat het normaal is dat je door mensen wordt geliefd en gerespecteerd.
Wat je echt wil, is gelukkig zijn, wat in feite samenhangt met je gezondheid. Maar door je te concentreren op je eetgewoontes en jezelf te dik te vinden, en innerlijke problemen te hebben met je verschijning, kan je dit niet bereiken.
Ontdek wat je echt wil en focus niet op het tegenovergestelde ervan. Aan de hand van je negatieve innerlijke dialoog kan je ontdekken wat je echt wil in je leven en wat je nu nog niet hebt.
De volgende stap is hoe je jouw leven in een nieuw perspectief kan plaatsen. Dat zorgt ervoor dat je aandachtsenergie zich richt op wat je werkelijk wil. Je bent je bewust van het tegenovergestelde wat je werkelijk bent. Je hebt begrepen dat het tegenovergestelde jou niet dienstbaar is.
Je kan bijvoorbeeld inzien dat je eetgewoonten afhankelijk zijn van je zorg voor je eigen lichaam, in plaats van afhankelijk te zijn van een onbeheersbare tiran. Je vindt een nieuwe manier uit om respect en liefde te vinden via je relatie met voeding met als teken dat voedsel je lichaam onderhoudt en voedt.
Eigenwaarde, eigenliefde en zelfrespect zijn de drie sleutelwoorden om met een nieuw perspectief de omstandigheden te veranderen. Luister naar je innerlijke kind. Je waarneming verandert op een positieve wijze en de omgeving verandert mee. Je kijkt dan weer in de spiegel en je vindt plots dat je wel gezien mag worden.
Het komt erop neer dat je een moeilijke situatie in je waarneming verandert. Deze veranderde waarneming helpt je om met een positieve omkadering te handelen.
Je buigt moeilijkheden om naar kansen om jezelf verder te helpen in je persoonlijke ontwikkeling en te ontdekken wat je werkelijke behoeften zijn. Een drang naar zoetigheid kan de aanleiding zijn om te ontdekken wat je lichaam echt nodig heeft. Je lichaam is geen tiran, maar een afhankelijk kind dat door jou wil verzorgd worden.
Ziekte kan je helpen om weer meer zorg te dragen voor je lichaam, waarbij je liefde en respect groeit en je eigenwaarde vergroot. Zodat je het uiteindelijk normaal vindt dat je lichaam is gemaakt om gezond en gelukkig te zijn en je daarnaar handelt.
Alles in ons leven bestaat uit tegenstellingen. Oefen de kunst om de obstakels die je energie roven te zien als een les om je aandacht en waarneming te veranderen. Dat zal je geluk en gezondheid ten goede komen. En focus je op de kracht om verandering te brengen in je leven, dit verandert je innerlijk energetisch profiel.
Maak er een spel van, het helpt je om het leven wat lichter te zien. Zie jezelf in de spiegel als een schoonheid die mag gezien worden, kerngezond. Als er iemand voor jou in de wachtrij te lang bezig blijft terwijl jij geen tijd hebt, verbeeld je dan dat het jouw geliefde grootvader is die inspirerende verhalen vertelt terwijl je nog een klein kind was.
Vind jezelf belangrijk en stel jezelf op de eerste plaats zonder een ander daarbij te benadelen. Je ontdekt dat de omstandigheden veranderen. Je mag meer zelfzuchtiger worden, wat niet hetzelfde is als egoïstisch. Opkomen voor jezelf is de leuze, zonder anderen te benadelen.
Gebruik ook visualisaties, belachelijke beelden, zoals je werkgever die jou niet goed verdraagt, innerlijk te zien als een Donald Duck met een bek die kwak, kwak zegt. Een beetje humor in je innerlijke dialoog brengen doet wonderen. Jezelf zien als een rijke persoon die niet meer hoeft te werken, maar ervoor kiest wel te werken om zichzelf nuttig te maken, helpt ook om de omstandigheden te veranderen.
2. Je kan jezelf veranderen door je aan te passen aan de omstandigheden zonder jezelf te verliezen
Je kan cursussen volgen om je eigenwaarde te verhogen door je gevoel van schuld en onbekwaamheid op te lossen en bestaansrecht te geven zodat dit jou niet meer achtervolgt. Laat je helpen, want je bent het waard. Jezelf op de eerste plaats zetten, is altijd een belangrijke stap.
Daarmee raak je veel innerlijke stress kwijt en word je rustiger. Impulsief reageren is in de meeste gevallen niet goed voor jezelf. Als je rustiger bent, is het gemakkelijker om niet impulsief te reageren. Stress van binnen verminderen doe je met je voorstellingsvermogen: daarbij verander je de omstandigheden om negatieve invloeden van buitenaf af te wenden.
Er bestaan veel neurolinguïstische technieken waarmee je zeker aan de slag kan gaan. Op internet vind je informatie waar je trainingen kan volgen. Ook boeken, audio’s en video’s kunnen helpen. Voel eerst je intuïtie en handel daarnaar. Je kan je energievreters of bedreigende personen verbeelden dat ze in een pamper zitten in plaats van in hun dagelijkse kledij. Dit haalt de spanning zeker weg.
In gedachten kan je hen ook een Pinokkioneus geven, of oren zoals een olifant, de ogen vervormen tot lange spleten of juist wijder maken, zoals apen en in jezelf zing je leuke kinderliedjes uit tekenfilms.
Het komt erop neer dat je een denkbeeldig scherm tussen jou en de energiezuigende persoon plaatst, handig als je bijvoorbeeld een onaangename baas hebt.
Daarmee weerkaats je hun rovende energie gewoon en blijf je zelf in je energie staan. Er bestaan ook plaatjes die verborgen beelden bevatten zoals het bekende konijn dat eigenlijk ook een eendenkop voorstelt.
Deze plaatjes kunnen jou helpen om je focus te veranderen, want als je het konijn ziet en je jouw focus verlegt zie je plots de eendekop. Je ziet de dingen soms zo anders, dat het onmogelijk wordt om het niet meer te zien. Op internet vind je veel van deze optische illusies. Doe zelf eens de test.
Het helpt je de manier waarop je iets ziet te veranderen waardoor je nieuwe informatie krijgt. De manier waarop je lichaam reageert kan je daarmee ook veranderen.
Herfocussen is een heilzame en effectieve manier om om te gaan met stressvolle effecten van onvermijdelijke en moeilijke periodes of situaties maar ook van mensen.
Het geeft je de sleutel om jezelf aan te passen om de omstandigheden te veranderen en te verbeteren. Het vraagt wel moeite en verbeeldingskracht, maar het helpt je echt om je bijnieren weer van energie te voorzien. Het is vaak ook van levensbelang.
Door moeilijkheden juist als kansen te zien om jezelf te ontwikkelen, krijg je een nieuwe kijk op het leven. Dat zorgt ervoor dat het altijd maar beter loopt.
Kies je ervoor om te wachten tot het leven jou een verhaal geeft dat goed afloopt? Dan zal je waarschijnlijk nog lang wachten. Door uitputtende situaties mentaal te veranderen maken we onszelf sterk en gezond. Zo geven we onszelf een verhaal dat wel goed afloopt.
Mentale veranderingen leiden tot fysiologische veranderingen die onze gezondheid direct positief beïnvloeden. De stress vermindert in intensiteit, je weet hoe je ermee om kan gaan en de schadelijke effecten ervan te verwijderen.
Door jezelf van ‘slachtofferrol’ te veranderen naar een persoon in ‘eigen kracht’, neem je spanning en stress weg.
Verander je focus op de omstandigheden: dat helpt om weer controle te krijgen over jezelf en om nieuwe keuzes te maken, zoals een andere job als je baas je haat. Bestudeer ondertussen deze mensen en jouw reacties daarop als je ander werk zoekt.
Zo kan je elke week een reactie kiezen, die je wil veranderen of verminderen om zo je vermogen te versterken en geen slachtoffer meer te zijn. Gewoon jezelf stimuleren om in je eigen kracht te komen staan, is heel erg heilzaam.
Negatieve reacties kan je gemakkelijker afwenden door een positieve nadruk te leggen op jouw eigen waarneming en te bereiken doel. Dus geef nooit jezelf de schuld of bekritiseer jezelf niet. Vel geen oordeel of veroordeel niet, noch over jezelf, noch over de ander.
De positieve veranderingen die daaruit volgen, geven je veel zelfvertrouwen. Dit helpt je om een nieuwe werksituatie te vinden die leuker is om in te werken.
Je krijgt meer zin in je leven om je ware bestaan tot uitdrukking te brengen. Dit geldt ook voor de energievreters, die stap voor stap verdwijnen uit je leven of je vrienden worden.
Als je jouw overtuiging verandert, verandert de wereld om je heen. Als je gelooft dat je jezelf moet uitputten om je loon te verdienen, dan kom je echt vast te zitten.
De enige manier om hieruit te komen is om deze overtuiging kwijt te raken. Bijvoorbeeld: probeer de overtuiging ‘succes op het werk is gelijk aan uitputting’, eens te veranderen door de overtuiging ‘succes op het werk is gelijk aan focus en ontspanning’. Hierdoor zullen er veel dingen veranderen.
De eerste overtuiging geeft je een gevoel van machteloosheid en slachtofferschap, de tweede stelt je in staat om controle te hebben over jezelf en de manier waarop je jouw job uitoefent. Wat je gelooft over hoe je jouw succes verkrijgt, bepaalt de vrijheid die je hebt om werkomstandigheden en gedrag te kiezen die uiteindelijk leiden naar verzwakking of falen, of juist naar gezondheid en werkelijk succes.
Het belangrijkste voor je gezondheid is dat je minder stress ervaart op jouw werk en tijdens je dagelijkse bezigheden. Adem op tijd rustig diep in, dat helpt om geconcentreerder en effectiever te werken waarbij je toch ontspannen kan blijven. Stel zelf limieten wat je aankan en kan bereiken. Leg de lat niet te hoog en neem tijd voor je persoonlijke ontwikkeling.
3. Je kan de omstandigheden verlaten
Omstandigheden kunnen jouw stress verhogen en doen opstapelen in je lichaam. Als de twee voorgaande punten echt niet lukken dan ben je met punt drie wel gebaat. Het is beter om de persoon of de omgeving waar je bent te verlaten. Het geeft je de kracht om jezelf terug te vinden en dan opnieuw te handelen.
Wees je gewoon bewust van het feit dat je op dit moment niets kan veranderen aan het moment van hier en nu. De emotie die je op dit moment creëert, bepaalt jouw toekomstige gezondheid. Als er op dit moment mensen en omstandigheden zijn die jouw energie roven, komen er sowieso negatieve gedachten in je op, eerst tegen de energierovers en dan tegen jezelf. Word je hiervan bewust en verlaat de situatie.
Je hebt steeds een vrije keuze en deze leidt altijd naar een nieuwe tweesprong.
De keuze die je maakt is om de omstandigheden te verlaten, ook al lijkt het moeilijk of ongepast. Denk er aan dat uiteindelijk jouw gezondheid belangrijker is. Je hoeft je niet te verantwoorden tegen energievreters.
Door de omstandigheden te verlaten zeg je in feite tegen je lichaam: “Ik hou van jou”.
Blijf je jezelf ergeren of verdedigen tegen de energierovers dan zeg je tegen je lichaam: ”Ik zie je niet graag”. Ongeacht welke keuze je maakt, het staat altijd in interactie met hoe liefdevol je bent tegen jezelf. Het lichaam luistert 24 uur per dag naar je innerlijke dialoog en kan niets anders doen dan de bevelen van de geest opvolgen.
Begrijp dat het lichaam een geest nodig heeft om bevelen op te volgen, en dat de geest een lichaam nodig heeft om zichzelf te kunnen definiëren.
Het lichaam berekent elke minuut heel precies de stressbelasting die het ondergaat, en doet onmiddellijk aanpassingen wanneer deze stress verandert. Het betekent dat het elke vorm van stress, ongeacht of je je ervan bewust bent of niet, herkent als stress, maar ook de tijd dat de stress aanhoudt, de intensiteit van de stress en hoe vaak deze stress optreedt, dit alles bepaalt de totale stressbelasting.
Op het moment dat het lichaam niet meer in staat is om de juiste aanpassingen tegen de stressbelasting te maken, begint de bijnieruitputting.
Hoe meer deze overbelasting het gevolg is van stressbelasting, hoe erger de bijnieruitputting wordt. Het tast het vermogen van het lichaam aan om accuraat te reageren op stress. Ieder heeft zijn eigen specifieke vermogen om met stress om te gaan, in correlatie met zijn constitutie. En toch: iedereen heeft echt wel grenzen om met stress om te gaan.
Het vermogen om met stress om te gaan varieert in de tijd en de gebeurtenissen die plaatsvinden. Door jezelf goed te observeren kan je bijnieruitputting voorkomen als je tenminste echt luistert en voelt naar je lichaam. Ga met je aandacht eens naar binnen.
Mensen waarvan hun bijnieren minder goed functioneren hebben sowieso aanleg voor luchtwegaandoeningen omdat zij gevoeliger zijn voor angst. Als je je bewust bent van deze factoren, wordt het iets gemakkelijker om voor jezelf op te komen en te kiezen om de omstandigheden te verlaten. Dan zullen je bijnieren niet verder verzwakken.
Wees blij als je je verkoudheid herkent en weet vanwaar het komt. Verzorg in eerste instantie je bijnieren en verlaat de omstandigheden die de oorzaak ervan zijn. Je lichaam zal je dankbaar zijn. Uiterst belangrijk is dat je de ziekte uitziekt, zodat je lichaam de toxines en afvalstoffen kwijt kan.
Voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Cultiveer je eigenwaarde, eigenliefde en respect voor jezelf en verlaat de omstandigheden die je energie roven. Je bent meer waard en je hoeft je energie niet meer te laten roven. Zoek rustige plaatsen op, bijvoorbeeld in de natuur in de zon.
2. Hoe slaapproblemen aanpakken?
Slecht slapen is een veelvoorkomend probleem bij mensen met bijnieruitputting. Terwijl een goede nachtrust zo belangrijk is om te herstellen van bijnieruitputting. Hieronder licht ik het belang van een goede slaap toe en wat je kan doen om je slaapkwaliteit te verbeteren.
Voor mensen met bijnieruitputting is het belangrijk om op tijd te gaan slapen. Zo is het aanbevolen om rond 22.00 uur in te slapen. Het voorkomt dat je wakker bent tijdens een energiegolf die opkomt rond 23.00 uur. Deze energie wordt gebruikt voor het herstel van het lichaam.
Cortisol werkt samen met melatonine en groeihormonen en deze stimuleren de lever om het bloed uit de hersenen te zuiveren. Het weefselherstel in het lichaam verloopt door dezelfde hormonenmix beter en de energievoorraden voor overdag worden aangevuld. Blijf je tijdens deze energiegolf op, en ga je pas na 24.00 of 1.00 uur naar bed, dan putten de bijnieren nog verder uit.
Ondanks het feit dat je je tijdens deze uren juist energieker voelt, is het een valkuil die je verder uitput. Op tijd gaan slapen helpt je bijnieren te herstellen.
Mensen met bijnieruitputting mogen weleens uitslapen tot 8.30 uur, maximaal 9.00 uur. Het helpt om de cortisolwaarden weer wat naar omhoog te brengen, hetgeen moeilijker verloopt bij mensen met bijnieruitputting.
Door de lage cortisolwaarden hebben deze mensen moeite om echt wakker te worden. Iets langer in bed blijven, helpt om je beter te voelen wanneer je wakker wordt en tijdens de rest van de dag.
Je hoeft ook niet elke dag uit te slapen, het is essentieel te leren luisteren naar je lichaam en aan te voelen wanneer je moet slapen. Op tijd gaan slapen helpt je ook om de impressies van de dag te verwerken. Het is belangrijk om te leren emoties los te laten die je niet helpen en leiden tot bijnieruitputting. Dit lost ook veel stress op.
Wat helpt om de nachtrust te verbeteren bij bijnieruitputting
Een verstoorde nachtrust is een veelvoorkomend kenmerk bij bijnieruitputting. Hieronder volgen maatregelen die het stresssysteem helpen kalmeren en het lichaam ondersteunen om ’s nachts beter tot herstel te komen.
Eet bewust en kauw grondig
Maak er een gewoonte van om je voedsel goed te kauwen. Kauwen activeert hersengebieden die betrokken zijn bij geheugen en cognitie, waaronder de hippocampus. Deze speelt een rol bij het reguleren van stresshormonen. Door goed te kauwen daalt het stressniveau, vermindert angst en wordt de speekselproductie gestimuleerd, waardoor de vertering van koolhydraten al in de mond begint.
Deze voorvertering ontlast het hele spijsverteringsstelsel, wat vooral bij bijnieruitputting belangrijk is. Minder stresshormonen bevorderen een diepere en rustigere slaap. Genieten van je maaltijd werkt op zichzelf al ontspannend. Bovendien stimuleert kauwen de pancreas tot een betere afgifte van spijsverteringsenzymen.
Neem overdag bewuste rustmomenten
Ga overdag één of meerdere keren rustig liggen zonder te slapen. Liggen werkt meer herstellend voor de bijnieren dan zitten. Doe dit vooral wanneer je je slaperig, vermoeid of mentaal minder scherp voelt. Tijdig ontspannen voorkomt dat uitputting zich opstapelt.
Let op nachtelijke bloedsuikerdalingen
Bij bijnieruitputting kan de bloedsuikerspiegel ’s nachts te sterk dalen. Dit kan leiden tot wakker worden, onrust, angstgevoelens of zelfs paniekaanvallen. Ook nachtmerries kunnen duiken op.
Om dit te voorkomen kan het helpen om, als je honger hebt, vlak voor het slapengaan één à twee kleine happen te nemen van een volwaardige snack met eiwitten, ongeraffineerde koolhydraten en gezonde vetten. Niet meer dan dat.
Hou rekening met cortisolniveaus
Te lage cortisolwaarden kunnen ervoor zorgen dat je je uitgeput voelt maar toch niet kan slapen. In dat geval kan een lichte activering helpen, zoals een rustige wandeling of milde oefeningen vóór het slapengaan.
Zijn de cortisolwaarden juist te hoog, dan kan er ’s avonds een plotselinge energieopstoot optreden. Ontspannende activiteiten zoals meditatie, tai chi, qi gong of zachte yogahoudingen helpen je systeem tot rust te brengen.
Beweeg verstandig en lichaamsvriendelijk
Zorg overdag voor voldoende beweging, met variatie in soort, timing en intensiteit. Beweging ondersteunt de hormonale balans en bevordert een betere nachtrust. Vermijd echter overbelasting: ga nooit trainen tot uitputting, hevig zweten of hijgen. Dat belast de bijnieren opnieuw.
Lichte vormen van beweging zijn ideaal. Een intensere inspanning gebeurt best in de ochtend of vroege namiddag, wanneer de cortisolproductie van nature hoger is. In de avond zijn rustige activiteiten zoals wandelen, stretchen of yoga meer aangewezen, tenzij je ’s avonds uitgesproken lage cortisolwaarden hebt.
Vermijd blauw licht in de avond
Blauw licht van schermen (telefoon, televisie, computer) remt de aanmaak van melatonine en verstoort het dag-nachtritme. Beperk schermgebruik in de avond zoveel mogelijk.
Vermijd stimulerende middelen
Cafeïne, alcohol, geraffineerde suikers en bewerkte vetten verstoren de nachtrust en verergeren ochtendvermoeidheid. Vermijd deze stoffen gedurende de hele dag, zeker bij bijnieruitputting.
Ga niet slapen met een volle maag
Een volle maag belemmert de spijsvertering tijdens de nacht. Melatonine brengt het verteringsstelsel in rust, waardoor voeding minder goed wordt verwerkt. Dit kost energie, verstoort herstel en kan leiden tot extra belasting door afvalstoffen.
Zoek begeleiding indien nodig
Blijft je nachtrust ernstig verstoord, dan kan ondersteuning via een slaapcentrum of gespecialiseerde begeleiding zinvol zijn.
3. Andere stappen om te herstellen van bijnieruitputting
Lachen

Door te lachen wordt onze algemene gezondheid versterkt en verbranden we nog eens extra calorieën. Lachen versterkt de buikspieren en heeft een positief effect op het hart, de bloeddruk en elke cel van ons lichaam. Je hebt waarschijnlijk al horen zeggen dat lachen het beste medicijn is dat er bestaat.
En dat is waar, zeker voor de bijnieren heeft het een herstellend effect. Het vermindert de stress en alle lichaamsprocessen kunnen daardoor even ontspannen. Ook al is het lichaam even vrij van stress, als je jezelf iets lichter voelt, heeft dit direct een positieve invloed op de bijnieren die meer energie krijgen en herstellen.
Lachen relativeert en doet ons denkproces stoppen. Door te lachen creëren we even afstand van onze dagelijkse beslommeringen. Hoe vaker we lachen, hoe meer we vanuit een ander perspectief kijken. Het verandert onze kijk op de omgeving en we worden zachter voor onszelf en anderen.
Lachen verbindt en in een lach herkennen en erkennen we de ander, op een wezenlijk niveau, het gaat voorbij woorden. In een lach en traan zijn we hetzelfde. Lachen brengt je in contact met het diepere wezen in jezelf, wie je werkelijk bent, puur en vrij van sociale druk.
Door te lachen laten we het kind vrij in onszelf. Het werkt bevrijdend omdat je spanningen worden losgemaakt en je spieren in het hele lichaam komen na het lachen tot rust. Je ademhaling gaat dieper, de adem stroomt vrijer waardoor je nieuwe energie en vitaliteit ervaart en dat alles heeft een positieve invloed op de bijnieren.
Je creativiteit krijgt meer ruimte om tot expressie te komen.
Lachen heelt, los van je huidige emotionele gemoedstoestand. Lachen is eigenlijk een natuurlijk herstelmechanisme van het lichaam en de bijnieren. Door te lachen komen er ook gelukshormonen vrij die een genezend effect hebben op het hele lichaam dankzij een synergetische werking van verschillende hormonen en neurotransmitters. Ook het ‘stress response’ hormoon cortisol wordt teruggedrongen.
Yoga, tai-chi en qi gong hebben hetzelfde effect. Hierdoor voelen we ons een stuk beter in ons vel. Het maakt ons blijer en vrijer. Kortom, het is ideaal voor piekeraars, perfectionisten en fanatieke denkers die dikwijls last krijgen van bijnieruitputting. Doe alles wat mogelijk is om jezelf aan het lachen te krijgen.
Bekijk grappige films, lees humoristische boeken, komische strips, spotprenten, grappen, enz. Ook op you tube vind je veel grappige dingen. Onderschat de kracht en waarde van het lachen niet als hulpmiddel om je bijnieren te herstellen. Schrijf jezelf lachtherapie voor, neem jezelf en anderen niet al te serieus en kijk iets lichter naar het leven toe.
Maak er echt een gewoonte van om elke dag te lachen, ook al voel je jezelf niet echt goed. Lachen maakt je echt beter. Ook al voel je jezelf niet goed, je gezicht in een glimlach plooien heeft altijd een positieve invloed om je van binnen vrediger en minder gestrest te voelen. Ook als je alleen bent, is dit een goede oefening.
Juiste lichaamsbeweging
Lichaamsbeweging is iets waar je niet veel zin in hebt als je lijdt aan bijnieruitputting. Maar lees zeker dit hoofdstuk door en ontdek welke voordelen beweging heeft op je bijnieruitputting. Vergeet natuurlijk ook niet dat dansen en de liefde bedrijven ook goede oefeningen zijn voor je bijnieren.
Een juiste lichaamsvriendelijke beweging houdt in dat je nog gemakkelijk kan babbelen en geen zuurstoftekort hebt tijdens de beweging. Vooral vanuit het oogpunt van de ayurveda is het van vitaal belang dat de lichaamsbeweging meer energie oplevert dan dat het kost, iets dat in het Westerse denken vaak over het hoofd wordt gezien. De belangrijkste vereiste is dat bewegen plezant is voor jezelf.
Tijdens een licht versnelde ademhaling drijft de stofwisseling gassen uit het lichaam. Wanneer deze gassen zich opstapelen in het lichaam worden deze schadelijk en verzuurt het lichaam.
Dankzij lichaamsvriendelijke beweging krijg je lichtheid, veerkracht en stevigheid. De lever wordt gestimuleerd om al zijn functies goed uit te oefenen. De spijsvertering wordt ook gestimuleerd, de reststoffen worden beter uitgescheiden en het vermogen wordt ontwikkeld om moeilijkheden het hoofd te bieden.
Lichaamsfuncties verbeteren door de versnelde koolstofdioxide-, zuurstof- en voedingsnutriëntenuitwisseling. Beweging normaliseert ook de cortisol- en insulinewaarden en stimuleert de productie van de gelukshormonen. Ook wordt de productie van schildklierhormonen en groeihormonen gestimuleerd.
Beweging zorgt er ook voor dat de hersenen beter worden voorzien van zuurstof en je krijgt sterkere botten. Bedenk dat de lymfe extra wordt gestimuleerd door lichaamsvriendelijke beweging, net als de buikademhaling de lymfe stimuleert.
Een heel eenvoudige vorm van lichaamsbeweging is wandelen. Je komt tot rust bij een lange wandeling. Het voelt goed om terug te schakelen van het gedreven tempo op de werkvloer dat zo vaak de overhand krijgt in je leven en leidt naar bijnieruitputting. Eén van de grootste voordelen van lichaamsbeweging is hoeveel beter het je op iedere denkbare manier laat voelen.
Met lichaamsbeweging wordt niet enkel inspanning, zweten of zwoegen bedoeld om het lichaam in vorm te brengen. Het is wel een krachtig instrument om een evenwicht te vinden tussen het fysieke lichaam en de geest en een nauwe diepere band te smeden met jezelf.
Dit alles is bedoeld om lichaams- en geestcoördinatie naar een hoger plan te tillen, en heeft te maken met bewustzijnsverruiming. Lichaamsbeweging is bedoeld om het leven te ondersteunen, het zal energie opleveren en mag op zichzelf geen werk zijn. Het is belangrijk om juist ontspanning te vinden in de inspanning.
Het is ideaal om de mate van inspanning niet op te drijven tot het punt waarop je hevig gaat transpireren en naar adem gaat snakken. De mate van inspanning brenge je best niet verder dan het punt waarop je lichtjes begint te zweten en door je mond begint te ademen. Dit zijn de natuurlijke tekenen dat je je limiet hebt bereikt.
Het gezegde “zonder pijn geen resultaat” is een mythe. Lichaamsbeweging vermindert ook depressie, wat een veel voorkomend verschijnsel is bij bijnieruitputting. Wandelen in de natuur, yoga, tai-chi en qi gong, zwemmen, dansen en andere zachte sporten verhogen je energiepeil en doorzettingsvermogen.
Dit wordt sterk ondersteund door ademhalingsoefeningen. Bovendien geeft het je distractie van de geest, waarbij je makkelijker tot rust kan komen. Deze afleiding en gezonde vermoeidheid stimuleren de kwaliteit van de slaap. Duursport en competitie zijn uiterst nefast voor het lichaam en de bijnieren, en zijn sterk uitputtend. De juiste lichaamsbeweging helpt je om emotioneel en mentaal in evenwicht te komen.
De juiste beweging moet altijd plezant zijn.
Het is ideaal om een combinatie van sport (zoals zwemmen en dansen) en yoga ofte doen. Het brengt je lichaam in de juiste spierspanning en verhoogt je lenigheid. Ondertussen verbetert het je longcapaciteit. Werk jezelf op een rustige manier in in de lichaamsbeweging, forceer je niet of laat je niet verleiden door competitie. Zoek steeds je eigen tempo, en laat je door niemand beïnvloeden om meer te presteren of te versnellen.
Oefen ook in zelfdiscipline, het zal je snel belonen met meer energie in de bijnieren. Als je moe wordt, stop en rust even uit vooraleer je de lichaamsbeweging hervat. Als je je de dag nadien slechter voelt, wil dit zeggen dat je te hard hebt getraind en moet je het iets kalmer aan doen. Oefeningen die goed uitgevoerd worden, geven je lichamelijk en geestelijk een goed gevoel.

Voedende activiteiten
Maak er een gewoonte van om elke dag één alledaags iets aan te merken om dankbaar voor te zijn. Dankbaarheid versterkt de gezondheid en geeft rust. Het geeft kracht om je te beschermen tegen energierovers en het verhoogt je trillingsfrequentie.
Doe elke dag iets leuks, maak daar een doel van. Bezoek eventueel musea, tentoonstellingen, mooie beelden of ga naar een concert. Neem voldoende contact op met de natuur en zoek vooral de zon op. Wandelen, fietsen, zwemmen, dansen, yoga zijn ideaal. Beweeg en haal diep adem.
Je kan ook een goed boek lezen of een mooie film bekijken in de bioscoop. Vermijd negatieve beelden en geluiden.
Onderhoud je goede vriendschappen in de juiste verhouding. Dit hoeft niet via de telefoon of gsm te zijn, want dat werkt uitputtend op de bijnieren.
Ontwikkel je creativiteit, volg een cursus rond bewustzijnsontwikkeling, gezondheid of spiritualiteit. Af en toe lezen doet ook deugd. Hou een dagboek bij om elke dag je ervaringen in te noteren.
Geloof in je vermogen om te herstellen, gebruik je verstand en wijsheid als een krachtig instrument om te genezen. Neem de macht en de verantwoordelijkheid voor je gezondheid in eigen handen. Geniet vooral van je herstel. Lachen doet goed, gebruik volop humor.
Zoek dingen op die je aan het lachen maken. Word je volledig bewust van je gedachten, wees respectvol voor jezelf, ga ook bewust om met de tijd (het ritme van de natuur), en gebruik je zintuigen op een bewuste en positieve manier.
Let op de volgende dingen
Ga om 22.00 uur gaan slapen. Creëer voor jezelf een gezonde leefstijl en ga voor leefstijlveranderingen als die nodig zijn voor je herstel. Verwijder energievreters.
Eet voeding die je lichaam nodig heeft en leer voeding te vermijden die je een slecht gevoel geeft. Hou hiervoor een lijstje bij. Kauw je voedsel goed voor een optimale speekselvorming, wat de basis is van een goede spijsvertering. 30 keer kauwen per mondvol eten of meer is stimulerend voor de spijsvertering.
Eet veel gekleurde groenten en onbewerkte voedingsmiddelen zoals de natuur die ons aanbiedt. Zorg bij elke maaltijd voor ongeraffineerde zetmeelrijke koolhydraten, plantaardige eiwitten (want die verteren gemakkelijker) en onbewerkte vetstoffen.
Eet je fruit, let er dan op dat je wat zout erbij neemt zowel voor als na het eten van fruit en kauw ook zeer goed. Gebruik specerijen die de spijsvertering stimuleren, inclusief wat zout. Drink ‘s morgens een glas warm water met een halve theelepel natriumbicarbonaat of ongeraffineerd zout erin.
Vermijd de volgende zaken: eet vooral geen fruit als ontbijt als je bijnieruitputting hebt. Koffie (ook cafeïnevrije koffie), stimulerende dranken en chocolade dranken laat je beter staan. Vermijd ook een streng, negatief, kritisch en laag zelfbeeld over jezelf. Heb mededogen in plaats van medelijden, met medelijden neem je negatieve energie over van de ander en dit zal je bijnieren verder uitputten.
Voorkom dat je oververmoeid geraakt door werk of klussen. Forceer jezelf niet. Sla nooit een ontbijt over en ga ook nooit vasten. Vermijd het om op te blijven tot na 22.30 uur. Eet niet alleen zetmeelrijke koolhydraten zoals brood en pasta’s, maar gebruik ook andere voedingsgroepen. Eet geen voeding die een negatief effect op je bijnieren heeft, ook al verlang je ernaar en vind je ze goed smaken.
Van het moment dat we wijzigingen doorvoeren in ons dieet, voelen we vaak stress, wat natuurlijk niet helpt de stresspatronen te doorbreken die onze bijnieren al uitgeput hebben. Daarom is het belangrijk om jezelf ook af en toe eens de kans te geven om te zondigen zonder je hier schuldig over te voelen.
Natuurlijk weet je dat je dit niet elke dag hoeft te doen, maar er is helemaal niks mis met een dag per week waarop je mag eten wat je wil. Maar het is dan wel van groot belang dit zonder schuldgevoelens te doen en volop te genieten.
Schuldgevoelens worden namelijk geassocieerd met eetbuien die maar moeilijk te stoppen zijn. Eet dus 90% van de tijd gezond en voel je verder niet schuldig over de 10% wanneer je alles mag eten. Schuldgevoelens zijn geen goede manier om de genezing van je bijnieren te ondersteunen.
4. Versterkende voeding voor de bijnieren
Wanneer de bijnieren langdurig in een toestand van stress verkeren, staat het lichaam voortdurend in een verhoogde aanpassingsmodus. Het stresssysteem vraagt meer energie, waardoor het energieverbruik toeneemt. De mitochondriën worden sterker aangesproken en het lichaam verbruikt sneller zijn beschikbare voedingsstoffen om aan de verhoogde energievraag te voldoen.
Dit betekent niet dat het metabolisme “gezond versnelt”, maar dat het lichaam meer verbrandt om te compenseren. De normale voedingsreserves raken daardoor sneller uitgeput. Het gevolg is een dalend energiepeil, samen met een grotere gevoeligheid voor schommelingen in de bloedsuikerspiegel. Veel mensen met bijnieruitputting ervaren dan ook neigingen tot een te lage bloedsuiker, wat zich kan uiten in zwakte, trillerigheid, onrust of concentratieproblemen.
De lichaamsweefsels hebben in deze fase dringend behoefte aan nieuwe, kwalitatieve bouwstoffen om te kunnen blijven functioneren. Natuurlijke, volwaardige en bij voorkeur zongerijpte voeding in haar oorspronkelijke staat vormt hierbij de beste bron van voedingsnutriënten. Deze voeding is niet te vervangen door geïsoleerde stoffen of kunstmatige alternatieven.
Daarom is het belangrijk om niet actief te zijn op een lege maag. Langdurig vasten of maaltijden overslaan zet het stresssysteem verder onder druk en belast de bijnieren extra.
Een volwaardige voeding vormt de basis om het lichaam opnieuw te voeden en de bijnieren de kans te geven te herstellen. Regelmaat is hierbij essentieel: eet op vaste momenten, sla het ontbijt niet over en voorzie tussendoor kleine, voedzame snacks wanneer dat nodig is.
Let er vooral op om ’s avonds niet te zwaar te eten. Een grote maaltijd vlak voor het slapengaan belast de spijsvertering en verstoort het herstel. Wanneer je echter met honger naar bed gaat, kan dit ’s nachts leiden tot een te sterke daling van de bloedsuikerspiegel, wat de nachtrust verstoort. In dat geval kunnen twee à drie kleine happen van een volwaardige, voedende snack voor het slapengaan ondersteunend zijn.
Door het lichaam regelmatig, zacht en voedend te ondersteunen, hoeft het stresssysteem minder te compenseren. Dat creëert rust, stabiliteit en vormt een essentiële voorwaarde voor herstel van de bijnieren.

Wanneer en hoe eten bij bijnieruitputting
Na het ontwaken en je ochtendritueel helpt het om eerst een klein glas warm water te drinken, eventueel met wat citroen of gember erin. Dit ondersteunt de hydratatie en zal het spijsverteringsstelsel zacht activeren.
Bij bijnieruitputting zijn de glycogeenreserves, de opgeslagen lichaamsenergie in lever en spieren, vaak beperkt. Tijdens de nacht worden deze reserves aangesproken om de bloedsuikerspiegel stabiel te houden. Na het ontwaken heeft het lichaam daarom behoefte aan nieuwe voedingsstoffen.
Volgens het circadiaans ritme is de cortisolproductie in de ochtend het hoogst. Dit kan bij sommige mensen de eetlust tijdelijk onderdrukken. Geen honger hebben betekent echter niet dat het lichaam geen energie nodig heeft. Daarom is het bij bijnieruitputting aan te raden om toch iets kleins en voedzaams te eten, liever een lichte snack dan helemaal niets.
Bijnieruitputting gaat vaak gepaard met een verhoogde belasting van de lever. Wanneer de lever minder efficiënt werkt, kan dit de eetlust in de ochtend verder verminderen. Het regelmatig gebruiken van bittere, scherpe en wrange smaken werkt ondersteunend, omdat deze traditioneel geassocieerd worden met ontlasting en regulatie van het spijsverteringssysteem.
Ook al voel je ’s morgens weinig honger, de energiebehoefte van het lichaam blijft aanwezig. Een klein, licht ontbijt helpt om de bloedsuiker stabiel te houden en voorkomt dat het stresssysteem extra moet compenseren.
Voor mensen met bijnieruitputting is het goed om het middagmaal iets vroeger te nemen. Vanaf ongeveer 11 uur is het lichaam in staat om een volgende portie volwaardige voeding te verwerken. Grote maaltijden zijn echter af te raden, omdat bij hypoadrenie de aanmaak van spijsverteringssappen vaak verminderd is. Te grote hoeveelheden kunnen leiden tot een opgeblazen gevoel, winderigheid, misselijkheid en zwaarte in de maag.
Een voedzame snack in de vroege namiddag, rond 14.00 à 15.00 uur, kan helpen om de typische cortisol- en energiedip te verzachten. Bij veel mensen met bijnieruitputting treedt deze dip op tussen 15.00 en 16.00 uur. Een kleine, evenwichtige snack ondersteunt het lichaam om deze periode stabiel door te komen.
Het avondmaal wordt bij voorkeur genomen tussen 17.00 en 18.00 uur. Later eten kan de spijsvertering belasten, omdat de enzymproductie in de avond afneemt. Een licht avondmaal geeft een gevoel van rust en stabiliteit . Voel je je na het eten juist zwaarder of onrustiger, dan is dat vaak een signaal dat de maaltijd of de samenstelling ervan niet goed was.
Voor het slapengaan kan het, indien nodig, zinvol zijn om enkele happen te nemen van een volwaardige snack die eiwitten, complexe koolhydraten en gezonde vetten bevat. Dit helpt om nachtelijke bloedsuikerdalingen te voorkomen, die anders de slaap kunnen verstoren.
Een algemene richtlijn bij bijnieruitputting is: eet liever vóórdat je een uitgesproken hongergevoel krijgt. Wanneer de bloedsuikerspiegel te sterk daalt, moeten de bijnieren extra stresshormonen aanmaken om dit te corrigeren, wat de uitputting verder versterkt. Het gaat niet om grote porties, maar om regelmaat en stabiliteit.
Bij elke maaltijd of snack is het belangrijk om drie voedingsgroepen te combineren:
– volwaardige eiwitten
– gezonde vetten
– complexe koolhydraten
Het lichaam zet koolhydraten om in glucose, wat wordt opgeslagen als glycogeen in de lever en spieren. Dit glycogeen vormt een stabiele energievoorraad. Geraffineerde suikers en sterk bewerkte zetmelen veroorzaken daarentegen snelle bloedsuikerpieken, gevolgd door even snelle dalingen. Dit leidt tot onrust, nieuwe suikerdrang en extra belasting van de pancreas.
Complexe koolhydraten leveren relatief snel energie, eiwitten zorgen voor een meer langdurige afgifte en vetten geven de meest stabiele, trage energie. Door deze drie bronnen consequent te combineren, blijven zowel bloedsuiker als cortisol beter in balans en wordt het lichaam minder gedwongen om naar stressmodus te gaan.
Wat kan je eten en drinken?

Het is belangrijk dat voeding van hoogwaardige kwaliteit is. Dit wil eigenlijk zeggen dat deze voeding de voedingsindustrie niet heeft gezien In het geval van bijnieruitputting zijn het slechte tijden voor je lichaam en zijn goede voedselkeuzes belangrijk.
Iedereen die lijdt aan bijnieruitputting, mist iets bij de voedselinname. Voeding zoals de natuur het voor ons heeft laten groeien is ideaal : zongerijpt en in oorspronkelijke staat, volledig en vers. Deze voeding bevat steeds de juiste samenstelling die in ons lichaam een krachtige synergetische werking heeft en ons voorziet van warmte en energie. Deze voeding kan de bijnieren herstellen.
Alle voeding die bewerkt is, met toegevoegde chemicaliën zoals bewaarmiddelen, kleurstoffen, additieven, enz. is af te raden. Deze voeding bevat lichaamsvreemde stoffen waarop je lichaam slecht reageert.
Voedingsmiddelen waar voedingstoffen uit zijn gehaald en vervangen door andere stoffen zijn volledig uit den boze voor mensen met bijnieruitputting. Maar ook voor gezonde mensen zijn deze niet goed. Een mooi voorbeeld is chocolade waarvan de cacaoboter is vervangen door geraffineerde en gebleekte palmolie.
Een maaltijd met ongeraffineerde en onbewerkte vetten, complexe koolhydraten en volwaardige eiwitten is de basis om de bijnieren te voorzien van nieuwe energie. We kunnen niet genoeg de nadruk leggen op het belang van een goed voedingspatroon.
Geraffineerde suikers en zetmelen worden te snel omgezet in zure glucose die alle lichaamsweefsels irriteren waarvan de cellen de receptoren voor insuline afsluiten. Deze slechte suikers liggen mee aan de basis van insulineresistentie, diabetes, overgewicht en cardiovasculaire aandoeningen. Een andere geheime oorzaak van deze chronische aandoeningen en bijnieruitputting zijn geraffineerde oliën, en bewerkte vetten zoals margarine.
Granen
Granen komt als voedingsmiddel voor in alle culturen, ook voor onze streken. Door de invoering van de aardappel en het gebruik van alternatieven na de Tweede Wereldoorlog is het eten van granen en volle granen bij ons sterk verminderd. Zo is rijst zeer gezond en zijn er heel veel soorten.
Granen hebben veel vitaminen uit het B-complex en zijn rijk aan mineralen, wat belangrijk is voor de bijnieren. B- vitaminen zijn ook zenuwversterkend. Tegenwoordig is er een enorm aanbod aan rijst en andere granen. Granen bevatten complexe koolhydraten in de vorm van zetmelen die goed zijn voor uitgeputte bijnieren.
Het lichaam metaboliseert er veel langzamer energie uit, wat betekent dat je er meer langdurige energie van krijgt en er meer voedende nutriënten uithaalt. Dit geldt niet voor onze platveredelde tarwe die echt niet gezond is.
Waarschuwing: eet geen ontbijtgranen, deze bevatten veel te veel suiker en verkeerde toegevoegde vetten. Boekweit versterkt de nieren en spelt is beter dan tarwe. Kamut (een oude tarwesoort), rogge, tarwe, rijst, haver, gierst, gerst, fonia (een Afrikaanse graansoort), amarant, quinoa en boekweit zijn verschillende graansoorten die in ongeraffineerde vorm alle voedingstoffen bevatten.
Deze granen geven energie aan de bijnieren. De glycemische index ligt lager bij deze granen waardoor ze een langdurig verzadigingsgevoel geven.
Eet bij voorkeur biogranen, daar zit meer positieve energie in. Met granen kan je het minst zondigen. Veel variatie in de voeding is de boodschap. Geraffineerde graanproducten worden in het lichaam volledig afgebroken. Het effect is te vergelijken met dit van de geraffineerde enkelvoudige suikers die snel energie geven met als gevolg meer uitputting nadien.
Geraffineerde koolhydraten zijn ontdaan van hun begeleidende voedingsnutriënten en veroorzaken tekorten aan nutriënten in het lichaam, wat dan weer leidt tot verstoringen van tal van lichaamsfuncties. Geraffineerde voedingsmiddelen leiden naar een nutritioneel faillissement voor je lichaam. Solisme of eenzijdigheid is niet goed. Het is de verantwoordelijkheid van het individu om veel te variëren. Dit geldt voor alle voedingsgroepen. Leer te voelen wat goed is voor jou.
Groenten
Veel variatie in gekleurde groenten is belangrijk voor mensen met bijnieruitputting. Denk maar aan de kleuren geel, oranje, rood, groen en paars zoals, rode kool. Ook wortels, bladgroenten en knollen zijn aan te raden. Goed koken is uiterst belangrijk voor een goede spijsvertering en opname van de voedingsstoffen. Want koken is in feite een voorvertering en stimuleert de spijsvertering.
De warmte uit gekookte voeding is belangrijk voor het herstel van de bijnieren. Uiteindelijk is het goed om van alles wat te eten, er is genoeg variatie. Eet bij voorkeur wat beschikbaar is in het seizoen. Eet zoveel mogelijk verschillende groenten, maak telkens een groot pallet.
Gebruik bij voorkeur bio-groenten omdat deze ook de salvestrolen bevatten die onze algemene gezondheid een boost geven. Knollen en wortels hebben ook complexe zetmeelkoolhydraten die goed zijn voor de bijnieren. Oligosacchariden zijn goede oplosbare vezels.
Zeewier is een fantastische aanvulling van nutriënten en mineralen, zeker voor mensen met hypoadrenia. Ze bevatten ook eiwitten. Goede groenten zijn asperges, broccoli, kolen zoals boerenkool, bleekselderij, spinazie, peterselie, avocado, zoete aardappel, enz. Knoflook werkt ook zeer goed bij bijnieruitputting. Gebruik veel specerijen, voor hun antioxidanten, en maak combinaties met hun smaken bitter, wrang en scherp, die ontgiftende eigenschappen hebben voor het lichaam. Specerijen zijn bovendien smaakmakers en zorgen voor meer speekselvorming, wat goed is voor de voorvertering en uiteindelijke spijsvertering.

Specerijen zijn pareltjes uit de keuken
Fruit
Fruit is echt niet ideaal voor mensen met bijnieruitputting. Eet vooral nooit fruit als ontbijt of als je vermoeid bent. Fruit bevat enkelvoudige koolhydraten, vitaminen, mineralen en voedingsvezels. Fruit geeft snel energie en bevat veel suikers en vocht.
Uitgeputte bijnieren hebben belang bij een trage afgifte van energie uit voedsel. Teveel zoet en vochthoudend fruit is niet gunstig bij bijnieruitputting, behalve tijdens de zomermaanden omdat er dan van buitenaf meer warmte is. Eet eventueel fruit met kruiden zoals kaneel, kruidnagel, zwarte peper, gember, black salt of ongeraffineerd zout.
Eet fruit altijd tussen de maaltijden. Fruit werkt verkoelend.
Appelen en peren kan men best stoven, en eet je beter niet rauw, want dit verteert moeilijker bij mensen die lijden aan bijnieruitputting. Appels met een rode schil zijn voedzamer. Wat kan met mate is papaya, mango, pruimen, bananen, dadels, gestoofde appels en peren of kiwi.
Koop ook biologisch fruit. Ons eigen kleinfruit is het beste en kan tijdens het seizoen gegeten worden door mensen met bijnieruitputting. Let erop dat je het apart eet van de maaltijden. Bessen, zoals bosbessen, frambozen, bramen, bevatten veel anti-oxidanten en zijn ondanks hun zure smaak gezond. Het bessenzuur reguleert de spijsvertering.
Paradoxaal genoeg elimineert het zuur van kleinfruit de slechte zuren in ons lichaam. Citroen heeft ook deze eigenschap. Kersen en druiven zijn ook goed voor mensen met hypoadrenia.
Plantaardige eiwitten
Plantaardige eiwitten vind je vooral in bonen, linzen, erwten, kikkererwten, groene tuinbonen, noten, zaden, enz. Ze vragen aandacht in de voorbereiding van de maaltijd. Het is belangrijk om peulvruchten eerst voor te weken voordat ze worden gekookt. Het verteert dan veel beter. Mensen die plantaardig voedsel eten, moeten ook voldoende eiwitten binnenkrijgen.
Peulvruchten zijn rijk aan eiwitten en bevatten de vitamines van het B-complex, mineralen, ijzer, foliumzuur, kalium en ook ook pectine en cellulose als vezels. Sojaproducten zijn ten stelligste af te raden bij bijnieruitputting, want soja is te afkoelend voor het systeem. Volgroeide bonen hebben veel eiwitten, maar het is belangrijk dat ze uitgerijpt zijn.
Een dunne prinsessenboon bevat geen eiwit en is enkel een groene groente die op zich wel gezond is. Linzen vragen wat extra kruiden voor het spijsverteringsproces. Mungdaal (gele linzen) is licht verteerbaar. Zwarte bonen zijn minder aan te raden en verteren moeilijker. Gebruik veel kruiden zoals bonenkruid en specerijen om de vertering en opname van voedingstoffen te stimuleren.
Let op dat de bonen goed zijn voorgeweekt en goed gekruid gekookt worden, zo verteren ze beter. Ze zijn heel voedzaam. Erwten en kikkererwten zijn gemakkelijk verteerbaar. Noten geven een goed verzadigingsgevoel en zijn een prima eiwitvervanger.
Laat je niet beïnvloeden om extreem veel peulvruchten te eten, blijf bij een basisvoeding met peulvruchten. Deze basisvoeding bevat ook granen, vetten, groenten, eiwitten en fruit. Peulvruchten, noten en zaden week je dus een nacht voor. Daarna giet je ze af en spoel ze goed na voor je begint met de bereiding en het kookproces.
Wees je ervan bewust dat als je kiest om plantaardige eiwitten te eten, je best met het volgende rekening houdt: combineer peulvruchten altijd met volkoren granen, zaden, bladgroenten en noten om het lichaam een compleet eiwitgehalte te geven. In het geval van bijnieruitputting is het wel aan te raden om af en toe een ei te eten. Een stukje vis is ook goed voor mensen met bijnieruitputting. Let wel op de vervuiling van de oceanen die in de vis terechtkomt.
Dierlijke eiwitten
Gevogelte kan men eten en is lichter verteerbaar dan runds- of varkensvlees. Probeer dierlijke eiwitten uit vleesconsumptie te vermijden bij bijnieruitputting. Bouillon van kip bijvoorbeeld heeft een versterkend effect. Teveel eieren eten is niet goed, want deze bevatten teveel zwavel, wat het evenwicht in de dikke darm kan verstoren, met een negatief effect op de bijnieren tot gevolg.
Het is beter om af en toe een stukje vis te eten. Melk en zuivel zijn niet aan te raden voor mensen met bijnieruitputting. Melk van A2 koeien, koeien met een bult op de rug, is zuiverder en beter verteerbaar als je bijnieruitputting hebt. Maar deze melk is in onze contreien moeilijk te vinden. In India worden deze dieren met veel liefde onderhouden en krijgt deze melk een speciale behandeling om hem goed verteerbaar te maken voor de mens (Ayurveda).
Suiker en zout
De zoete smaak is de smaak van onze weefsels, ons lichaam zelf. Met zoet bedoelt men zoete voedingsstoffen, maar geen geraffineerde suiker die een hoge glycemische index en glycemische lading heeft en het lichaam beroofd van de noodzakelijke mineralen en antioxidanten.
De meeste suikers werken afkoelend op het lichaam. Mensen met hypoadrenia zijn beter af met het vermijden van suiker, koekjes, gebak en taartjes. In onze maatschappij worden deze juist gemaakt van geraffineerde suikers of geconcentreerde suikers.
Mineralen hebben het aarde-element in zich en als ze uit het lichaam worden geroofd door de geraffineerde suiker, dan zetten de weefsels uit en gaan ze verslappen waardoor de algemene gezondheid verzwakt. Te veel rijp fruit eten kan dit verschijnsel veroorzaken.
Onthou vooral dat witte suiker in feite een dood en geraffineerd product is dat veel en snel energie geeft, maar ook snel uitgewerkt is. Het is een regelrechte aanslag op de bijnieren die het al moeilijk hebben. Hoe meer geraffineerd het product, hoe meer de mantelstoffen, zoals vitamines, mineralen en antioxidantenweggenomen zijn uit de suiker.
Dit geldt ook voor wit meel en andere tarweproducten. Juist deze mantelstoffen zorgen voor een goede vertering en zorgen voor de algemene gezondheid. Siroopvormen hebben meer mantelstoffen en mineralen.
Enkele voorbeelden:
– Zo is jaggery een soort palmsuiker.
– Ongeraffineerde rietsuiker heeft wel een hoge glycemische index, maar bevat zeer veel mantelstoffen.
– Zwarte melasse van suikerriet is zeer ideaal voor de bijnieren en de pancreas.
Zout is een van de zes smaken, werkt verwarmend (behalve bergzout), en bevordert de spijsvertering. Mensen met bijnieruitputting hebben meer behoefte aan ongeraffineerd zout. Alleen in zeer grote hoeveelheden doet zout de bloeddruk stijgen, terwijl mensen met hypoadrenia juist een lagere bloeddruk hebben.
Gebruik dus gerust ongeraffineerd zout in je voedingspatroon. Zout helpt mensen met bijnieruitputting om de bloeddruk te reguleren, maar verbetert ook andere functies in verband met het verlies van natrium. Heb je zin in zout, gebruik dan zeker de zoutpot. Let wel op, je gebruikt beter geen geraffineerd keukenzout, dit is zeer schadelijk voor de bijnieren, nieren en verhoogt de bloeddruk.
Vetten
Verzadigde vetten zoals ghee en kokosvet veranderen niet bij het kookproces en zijn daarom aangewezen om in te bakken en te braden. Vermijd frituren en bruinen in olie, want door verhitting worden veel transvetzuren gevormd die schadelijk zijn voor alle fysiologische processen in het lichaam.
Onverzadigde vetten of oliën zijn wel gevoelig voor verhitting. Ze vormen bij verhitting transvetzuren. Gebruik enkel ongeraffineerde vetten en oliën van eerste koude persing, deze zorgen voor een waardevolle synergetische werking in het lichaam. Neem best ook vetten van biologische oorsprong.
Voeding mag veel verzadigd vet en een beetje onverzadigd vet bevatten, dat is gezond. Het is altijd belangrijk om te weten of de vetstoffen al dan niet bewerkt zijn door de voedingsindustrie.
Vet heeft een belangrijke functie en beschermt de zenuwen tegen uitdroging, stimuleert de algemene gezondheid en vetmetabolisme, waarbij het lichaam zich kan ontgiften. Mensen met bijnieruitputting hebben een grotere behoefte aan verzadigde vetten. Het zijn bouwstenen van het mevalonaatpad en cholesterol, die nodig zijn voor de aanmaak van de steroïde hormonen en bijnierhormonen.
De steroïde hormonen houden de bijnieren actief. Gebruik geen dierlijke verzadigde vetten die een lange keten bevatten, deze zijn niet geschikt voor mensen met bijnieruitputting. Denk maar aan de vetten die in vleeswaren en charcuterie zitten, ze belasten de lever en de pancreas, en evolueren uiteindelijk naar insulineresistentie en zwaarlijvigheid.
Het wordt dan ook moeilijker voor je lichaam om een stabiele bloedsuikerspiegel te behouden.
Veel variatie in oliën maakt dat je alle essentiële vetzuren, enkelvoudige en meervoudig onverzadigde vetzuren, omegavetzuren, enz. binnenkrijgt. Verzadigd vet beschermt, terwijl de onverzadigde vetten in het lichaam beschermen tegen oxidatie en belangrijk zijn bij de resorptie van mineralen en vet-oplosbare vitaminen.
Dit heeft op zijn beurt een beschermende werking op hart en bloedvaten. Zaden en noten zijn gezonde bronnen van vetstoffen die de werking van de bijnieren gunstig beïnvloeden.
Dranken
Het is aangewezen om geen stimulerende dranken te gebruiken als je lijdt aan bijnieruitputting. Alle stimulerende drankjes en middelen inclusief cafeïne werken vochtafdrijvend. Cafeïnehoudende dranken zoals zwarte thee, koffie, cola, red-bull, enz. hebben een stimulerend effect dat de bijnieren overstimuleert.
Zodra het effect is uitgewerkt, leidt dit tot nog meer vermoeidheid. Koffie en ook gedecafeïneerde koffie bevatten theobromine, wat nadelig is voor de bijnierfuncties. Verder zijn ze geroosterd en gemalen waarbij hun natuurlijke oliën zeer snel ranzig worden en dus giftig voor het lichaam.
Dat levert ook stress op voor de bijnieren en je metabolisme. Weet ook dat cafeïne een sterk pro-oxidant is en het oxidatieproces in het lichaam doet toenemen. Veel mensen komen de dag door met behulp van het overstimuleren van de bijnieren door cafeïnehoudende dranken, dikwijls gecombineerd met snoep met ook cafeïneachtige stoffen.
Je zal je tijdelijk wat beter voelen, maar de bijnieren zullen verder uitputten, en als je dit regime blijft aanhouden, heeft dat zware gevolgen voor je algehele gezondheid.
Wat kan je drinken bij bijnieruitputting?
Groentesap bevat alle waardevolle voedingsnutriënten. Het drinken van groentesap kan de bloedsuikerspiegel wel te snel doen stijgen. Daarom is het aan te raden om geen grote hoeveelheden te drinken. Gebruik ook peper en zout om de spijsvertering te stimuleren.
Het is belangrijk om groentesappen nooit in grote hoeveelheden te gebruiken, want deze bestaan uit pure rauwkost en geven een overbelasting aan de darmen. Het is aan te raden om veel specerijen te gebruiken. Het is daarom ideaal om zelf het sap te maken en te kruiden en daarna vers op te drinken of er soep mee te maken.
Vruchtensappen zijn niet aan te bevelen. Het kan eventueel in de namiddag in zeer kleine hoeveelheden met een mespuntje zout erbij. Drink geen sinaasappelsap, dat is te uitputtend voor de bijnieren.
Ook thee is nuttig. Je kan alle theesoorten drinken, zolang deze niet gemengd zijn met zwarte thee. Groene thee bevat veel waardevolle antioxidanten. Let bij kruidenthee op dat er enkel kruiden in zitten.
Je kan ook gewoon water drinken. Gebruik geen koolzuurhoudend water en liefst water uit glazen flessen. Het is ideaal om zelf een waterreinigingssysteem te hebben. Doe ook een snuifje ongeraffineerd zout bij het drinkwater, dit helpt de bijnieren om een balans te vinden tussen natrium en kalium, en de verhouding van water en natrium te optimaliseren.
Drink geen twee of drie liter per dag zoals altijd wordt aanbevolen. Dit werkt afkoelend voor de nieren en bijnieren en je verliest veel belangrijke mineralen. Het werkt ook verstorend op de spijsvertering en de waterhuishouding van het lichaam. De osmotische druk tussen bloed- en lichaamscel kan nadelig veranderen als je teveel drinkt.
Melk van koeien is niet aan te raden, omdat dit teveel lactose bevat wat een rollercoaster veroorzaakt in de bloedsuikerspiegel. Drinken van melk put de bijnieren verder uit. Het eiwit caseïne in melk is voor mensen met bijnieruitputting een veelvoorkomend allergeen. Dit geeft extra stress aan de bijnieren. De caseïne werkt verzurend in het lichaam en tast de minerale reserves aan.
Geitenmelk daarentegen bevat minder lactose en lijkt meer op menselijke melk. Drink het vers, hoe ouder, hoe sterker de smaak wordt. Maar ook geitenmelk is niet aan te bevelen bij bijnieruitputting.
Dan zijn er nog de granen- en notenmelken die zeer gezond zijn en goed voor de bijnieren. Dit zijn zeer goede alternatieven voor dierlijke melk, en ze verteren goed. Vermijd soyamelk, want dit werkt afkoelend op de bijnieren en is ook een bron van allergenen.
Drink geen chocolademelk uit de supermarkt, deze bevat teveel geraffineerde suikers en een lichte dosis cafeïne, wat de bijnieren alleen maar op stang jaagt. Alcohol is sowieso uit den boze, en ook alle soorten frisdranken.
Wat je beter vermijdt bij bijnieruitputting
Veel zogenoemde lichte of populaire diëten die in boeken worden aanbevolen, zoals yoghurt met fruit als ontbijt, rauwkost en salades, een snee volkorenbrood als middagmaal en een zeer lichte avondmaaltijd, werken bij bijnieruitputting vaak averechts. Ze leveren te weinig stabiele energie en verergeren juist de uitputting.
De tijd tussen de maaltijden is in zulke schema’s vaak te lang en de voeding bevat onvoldoende volwaardige eiwitten, complexe koolhydraten en gezonde vetten. Voor het herstel van de bijnieren is het essentieel dat voeding daadwerkelijk voedt en energie levert. Zonder voldoende bouw- en brandstoffen wordt het stresssysteem verder belast.
Ook combinaties zoals koffie met een donut geven een tijdelijk gevoel van energie, maar veroorzaken een snelle stijging van de bloedsuikerspiegel, gevolgd door een onvermijdelijke diepe daling. Dit put de bijnieren verder uit en laat je de rest van de dag uitgeput, prikkelbaar of neerslachtig achter.
Bij bijnieruitputting is geen lichte kost nodig, maar krachtvoeding: natuurlijk, zongerijpt en zo weinig mogelijk bewerkt. Mensen die vroeger veel energie hadden, willen vaak hun oude energieniveau bereiken en forceren zich met stimulerende voeding en dranken. Dat lijkt op korte termijn te helpen, maar zal op lange termijn ten koste van de bijnieren werken.
Junkfood, fastfood en gefrituurde producten bevatten vooral slechte vetten en snelle suikers. Deze werken stimulerend, maar leveren voornamelijk lege calorieën die het lichaam weinig echte voeding geven en moeilijk kan verwerken. De eiwitten in deze producten zijn bovendien vaak van lage kwaliteit. Dit voedingspatroon versnelt de uitputting van de bijnieren.
Ook cafeïnehoudende dranken verdienen extra aandacht. Cafeïne stimuleert het stresssysteem en dwingt de bijnieren om hun laatste reserves aan te spreken. Bij een reeds uitgeput systeem verergert dit de klachten, zelfs als het tijdelijk alertheid geeft.
Vermijd ook industrieel bewerkte vetten en oliën. Deze zijn chemisch behandeld en hebben hun natuurlijke samenstelling verloren. Ze werken belastend op het lichaam, verstoren het innerlijke evenwicht en hebben ook een negatieve invloed op het mentale functioneren.
Voeding waarvoor je een duidelijke verslaving ervaart, is zeker af te raden. Zulke cravings hangen vaak samen met bloedsuikerschommelingen en overgevoeligheidsreacties. Industrieel voedsel bevat weinig echte voedingswaarde en veroorzaakt een voortdurende schommelbeweging in de bloedsuikerspiegel, wat zich vooral ’s avonds kan uiten in een uitgesproken malaise.
Hoe zit het met fruit? Een ontbijt dat hoofdzakelijk uit fruit bestaat is bij bijnieruitputting vaak geen goede keuze. Fruit bevat veel fructose, dat eerst door de lever moet worden omgezet voordat het als stabiele energie kan dienen. Bij een overbelaste lever kan dit leiden tot bloedsuikerschommelingen, beverigheid en verergering van klachten.
Tijdens de dag kan een kleine hoeveelheid zongerijpt fruit meestal wel verdragen worden, bij voorkeur in combinatie met andere voedingsstoffen. Seizoensgebonden fruit is hierbij logisch: je eet er meer van in de zomer, minder in de herfst en de lente, en weinig tot niets in de winter, wanneer het lichaam minder baat heeft bij verkoelende voeding.
Het verhaal van de voedingsvezels
Voedingsvezels zijn belangrijk om de darmperistaltiek te verbeteren.
De dikke darm heeft een directe relatie met de bijnieren, dus hoe beter de dikke darm werkt, hoe sneller de bijnieren energie krijgen. Er zijn verschillende vezels die nodig zijn voor de algehele gezondheid, zoals pectine, fructo-oligosacchariden, cellulose en hemicellulose.
Maar voedingsvezels hebben nog een belangrijke functie, namelijk de toxische stoffen die de lever uitscheid via de gal, opnemen en zo voorkomen dat de darmen deze toxines absorberen. Zodra de dikke darm weer beter begint te werken, krijgen de bijnieren terug energie.
Dit heeft tot gevolg dat de reacties van het lichaam weer normaal en efficiënt verlopen. De lever begint weer te ontgiften en er worden meer toxische stoffen via de gal uitgescheiden in de twaalfvingerige darm. Een gezonde darmwerking zal deze toxines elimineren.
Vezels vormen ook de voedingsbodem van de darmflora die voorkomen dat de gal toxisch wordt. Het zijn vooral vetoplosbare toxines die met de gal worden uitgescheiden, en zich binden aan de vezels. Zo verwijdert het lichaam deze via de stoelgang.
In een gezonde volwaardige voeding met granen, noten, zaden, groenten en peulvruchten zijn er voldoende vezels aanwezig. Gebruik geen brood verrijkt met zemelen. Want deze onoplosbare vezels irriteren het slijmvlies van de darmwand. Teveel onoplosbare vezels eten, versnelt de darmtransit waardoor er minder opname is van voedingsstoffen.
Wees voorzichtig met supplementen van vezels die bekende merken verkopen als vulstoffen. Er zitten namelijk kleur- en/of smaakstoffen in verwerkt. Ook dextrose, sucrose, maltodextrine (die allemaal uit maïs gemaakt zijn) zijn geraffineerde vormen van glucose die overgroei van Candida albicans in de dikke darm kunnen veroorzaken.
Voor mensen met bijnieruitputting is het verboden om kunstmatige zoetstoffen en light-producten te eten, deze ondermijnen het herstel van de bijnieruitputting en verstoren de werking van de pancreas.
Een gezonde manier om te eten
Dus niet alleen wat je eet, maar ook hoe en wanneer je het eet, en hoe je op datzelfde moment voelt, bepaalt hoe de stofwisseling zal verlopen en of je bijnieren energie krijgen om zich te herstellen.
Dan is er nog iets heel belangrijk, namelijk de techniek om bewust te eten.
Hoe je eet heeft net zoveel invloed op je bijnieren als wat je eet. Dus als je gestresseerd, boos of van streek bent, dan is het beter om niet te eten, want alles wat je dan eet, is slecht voor je lichaam. Het verteert niet goed en er worden afvalstoffen gevormd die in je bloedbaan terechtkomen. Deze dringen verder door in de weefsels en maken je uiteindelijk ziek .
De bijnieren verzwakken onder deze condities. Emoties bepalen hoe de voeding zal verteren. Probeer eerst te kalmeren en rustig te ademen en ga dan pas eten. Voeding verteert het best als je in een positieve stemming bent. Kies voor een rustige omgeving, die aangenaam aanvoelt. Laat een zacht muziekje spelen of andere ontspannende klanken. Kijk naar al het moois in je omgeving en denk aan plezierige dingen.
Een ontspannen, positieve sfeer zorgt ervoor dat de bloedcirculatie het bloed vooral naar de spijsvertering stuurt voor de opname van de verteerde voedingsstoffen. Tegelijkertijd wordt het parasympathische deel van het zenuwstelsel geactiveerd, dat verantwoordelijk is voor de peristaltiek van de maag- en darmwerking.
Genieten en veel kauwen stimuleert de hippocampus tot de productie van antisstresshormonen. Emoties spelen een grote rol bij het genieten van je maaltijd. In veel culturen is eten een feest met muziek, er wordt gelachen en families komen samen, kortom we zijn blij als we eten. Er heerst een goede positieve stemming die de spijsvertering bevordert.
Eten met goede vrienden en een aangename conversatie in goed gezelschap bevorderen de spijsvertering en de opname van de voedingsstoffen. Op die manier wordt het eten op een voedzame, gezonde manier opgenomen. Dat gebeurt dankzij de neuropeptiden, dit zijn de emotiemoleculen die bepalen waar het voedsel naartoe gaat.
Snel maaltijden verorberen verstoort de spijsvertering enorm. Ook eten terwijl je je concentreert op je werk is echt niet bevorderlijk voor je spijsvertering en de bijnieren. Eet vooral niet bij conflictsituaties of bij mensen waarbij je jezelf niet goed voelt, er worden dan veel afvalstoffen en toxines gevormd.
Eten in een omgeving die spanning veroorzaakt is gewoon slecht voor je gezondheid. Een kind dat eet terwijl de ouders aan tafel ruziën, loopt het risico om allergieën te ontwikkelen en uiteindelijk bijnieruitputting.
Er zijn ook nog de emotionele eters, die eten als troost omdat ze zich verdrietig voelen. Dit doet de spijsvertering stagneren en de bijnieren erg verzwakken. Het voedsel kan niet goed verteren en wordt door het lichaam opgeslagen, wat het risico op overgewicht doet toennemen. Dat geldt ook voor gezonde mensen.
Op verkeerde tijdstippen eten heeft hetzelfde effect. Als je eet op slechte momenten kan het lichaam niet voldoende enzymatische sappen aanmaken voor de spijsvertering.
Zo is eten terwijl je een telefoon in de hand hebt en een gesprek voert, niet goed voor de spijsvertering. Ik zag onlangs iemand in een auto terwijl die aan het rijden was. Aan het ene oor hield hij een mobieltje , met zijn ene hand was hij een broodje aan het eten met wat beleg erop en tegelijkertijd was hij aan het sturen met de andere hand. Hoe denk je dat dit voedsel verteerd wordt? Dit heeft een desastreus effect op de bijnieren.
Zit rustig aan tafel terwijl je eet, rechtstaan aan een toonbank of van hier naar daar lopen of liggen zijn niet bevorderlijk voor de bijnieren en de spijsvertering. Haal diep adem, en adem rustig uit. Doe dit enkele keren na elkaar. Hou dan de ingeademde lucht even vast en adem dan zachtjes uit. Het is de bedoeling om jouw lichaam dieper in ontspanning te brengen.
Door deze ontspanning stimuleert het deel van je zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is om bloed naar je spijsvertering te brengen. Deze ademhalingsoefening helpt je ook om je lichaam en geest samen te brengen. Het bereidt je lichaam voor om te eten. Probeer zeker langzaam en rustig te eten. Vooral veel kauwen bevordert de spijsvertering en opname van voedingsnutriënten die de bijnieren voeden.
Kauwen werkt ook ontspannend. Probeer daarnaast ook dankbaar te zijn voor het eten. Al deze dingen werken therapeutisch om de spijsvertering te stimuleren. Luister altijd naar je lichaam, als je merkt dat je jezelf niet goed voelt bij het eten, stop dan met eten. Misschien is er iets dat je lichaam niet wil. Vervang het door andere voeding. Dit gegeven is heel belangrijk als je lijdt aan bijnieruitputting.
5. Andere lichamelijke belasting die leiden tot bijnieruitputting
Uitgeputte bijnieren hebben veel tijd nodig om te herstellen. Dit proces kost ook veel moeite en de bijnier, net als alle endocriene klieren, zijn daarbij gevoelig voor biochemische disbalansen veroorzaakt door emoties en stress. Het is van groot belang om tijdens het herstel rust te nemen en stressfactoren te vermijden.
Het gaat om passief roken, kunstlicht op de werkvloer, gebrek aan zonlicht, chronische aandoeningen in het lichaam die maar niet weggaan, steeds terugkerende aandoeningen van de luchtwegen, enz.
Begin als een privédetective alles te onderzoeken vanaf het momen dat je je bewust bent geworden van je bijnieruitputting. Schrijf alles nauwkeurig op. Misschien ga je door je gezondheidsgeschiedenis plots iets zien dat jou inzicht geeft om het probleem effectief op te lossen.
Ga na wat de emotionele belasting was, wat je voelde, wat waren de effecten en de gevolgen? Meestal ben je nog niet volledig hersteld van een gebeurtenis of trauma. Alles wat er is gebeurd creëert signalen en symptomen waarvan de meeste eigenlijk lijken op hetgeen je nu nog steeds al dan niet bewust of onbewust ervaart. Onderzoek jezelf op een zachte lichaamsvriendelijke manier met liefde en begrip voor jezelf.
Per slot van rekening doe je altijd je best volgens je eigen wereldbeeld. Het is ook belangrijk om te beseffen dat voor je trauma of het gekwetste kind in jezelf er steeds een mooi moment aan vooraf ging. Emoties of trauma’s verwerken kan je alleen door terug in deze gebeurtenis te stappen. Dit heeft een boodschap voor jou, door terug te gaan in de tijd, kijken wat je toen voelde, net voor de gebeurtenis die het trauma of de negatieve emotie heeft veroorzaakt.
Vaak was je zo enthousiast, levenslustig, dienstbaar, genietend van de overvloed die het leven je biedt. Je voelde je als een kind dat uit onschuld van het leven wilde genieten. De persoon die je dan heeft gekwetst weet niet hoe jij in jouw wereldbeeld leeft en met welke intenties jij jezelf voortbeweegt.
Een voorbeeld: als kind ga je zo enthousiast door het leven, dat je zonder te beseffent een doos met taartjes zo krachtig dooreen hebt geschud door te lopen. Daarna wordt je gestraft door je ouders omdat de taartjes kapot zijn.
Een ander voorbeeld: als kind ben je op vakantiekamp en je moeder komt je bezoeken. Uit enthousiasme neem je een bal om een rijpe pruim uit de boom te gooien die je met veel liefde aan je moeder wil geven. Maar als je moeder weg is, wordt je mishandeld door de nonnen uit het klooster waar je op vakantiekamp bent. Zo zijn er veel gevallen die je je hele leven blijft meedragen tot je het oplost.
De oplossing ligt vooral in het besef dat de nonnen zelf getraumatiseerde en gestigmatiseerde mensen waren. Ze hebben gehandeld uit hun eigen wereldbeeld en beseften niet wat ze jou aandeden. De kunst is om je aandacht te blijven geven aan het mooie van het moment dat je uit pure kindsheid en liefde de lekkere pruim aan je moeder gaf.
Dat is wie jij werkelijk bent, het grootste in jezelf, jouw waarheid. Je hoeft je daarvoor nooit gekrenkt te voelen. Dit werkt zeer helend voor je bijnieren.
Andere voorbeelden van lichamelijke belasting
Zo zijn er problemen met je gebit, zoals ontstekingen van het tandvlees, een gebarsten kies, abcessen op de wortel van de kies en de tandwortel. Amalgaamvullingen die na verloop van tijd beginnen te lekken in het lichaam. Kwik remt de productie van cortisol af en heeft ook een nadelige invloed op de endocriene klieren in het hoofd.
De bijnieren worden ernstig verstoord door amalgaam, wat een blijvende toxische bron is. Vervang dus de amalgaamvullingen door meer lichaamsvriendelijke composietmaterialen.
Zoek op internet naar tandartsen die holistisch werken met de oog voor het belang van de mond en tanden voor de algemene gezondheid. Alle vormen van ontstekingen aan het gebit en op het kaakbeen vormen een ernstige bedreiging voor het lichaam, en putten de bijnieren extreem uit.
Terugkerende aandoeningen van de luchtwegen vormen een zware belasting voor de bijnieren en werken het herstel tegen. Deze aandoeningen zijn een aanwijzing voor bijnieruitputting en angst. Het is belangrijk om zowel de aandoeningen van de luchtwegen als de bijnieren tegelijkertijd te behandelen.
Daarbij is het belangrijk om alles in het werk te stellen om de spijsvertering te optimaliseren zodat de afvalstoffen afgevoerd kunnen worden, wat de gezondheid ten goede komt.
De darmflora in de dikke darm bevat meer dan 400 soorten micro-organismen die de voeding verder verteren. Deze organismen vormen een eigen ecosysteem dat kwetsbaar is, en gevoelig voor verstoring door ongezonde voeding en leefstijl.
Verstoringen leiden tot een disbalans van deze darmflora waarbij darmstoornissen, vermoeidheid, allergieën en intolerantie voor verschillende stoffen in je omgeving ontstaan. Het gebruik van antibiotica en verschillende medicijnen veroorzaken een disbalans in de dikke darm met verregaande gevolgen.
Het eerste gevolg is een verminderde werking van de bijnieren. Antibiotica doden de darmflora. Daardoor gaan schimmels, bacteriën en gisten in overgroei waarbij het hun taak is om afval op te ruimen.
Een gezonde darmflora zorgt ervoor dat alle organismen binnen proporties blijven en hun functie in het verteren van voedsel volbrengen en toxines elimineren. Gezonde voeding, verrijkt met specerijen om de darmflora te voorzien van voeding, stimuleert de darmflora die op zijn beurt waardevolle voedingsstoffen produceert en de bijnieren versterkt.
Gezonde voeding bevat voldoende oplosbare vezels in combinatie met volwaardige eiwitten, gezonde vetten (zowel verzadigd als onverzadigd) en complexe koolhydraten. Onze huidige voedingsstijl en levensstijl met veel stress, negatieve emoties, geraffineerde koolhydraten, bewerkte vetstoffen, teveel dierlijke eiwitten, enz. verstoren de darmflora.
Je krijgt last van een mentale depressie, mistig geheugen, vermoeidheid en verminderde gezondheid. De galzouten worden niet meer opgenomen, de aanmaak van belangrijke voedingsnutriënten door de gezonde darmflora, zoals vitamine K en B12, komt in het gedrang. Hierdoor wordt de darminhoud zuurder, wat de darmflora verder verstoort.
Voedselallergieën en -intoleranties zijn sterk uitputtend voor de bijnieren. Vermijd in eerste instantie de producten die de allergie veroorzaken. Doe zelfonderzoek en werk aan je spijsvertering.
Een zeer grote oorzaak van bijnieruitputting, die vaak over het hoofd wordt gezien, is het gebrek aan vers eten van zeer goede kwaliteit zoals de natuur het in overvloed maakt voor ons.
Er bestaan geen voedingssupplementen die ons voorzien van alle bouwstenen die ons lichaam nodig heeft, laat staan dat deze een synergetische werking hebben in het lichaam, wat natuurlijke voeding ons wel geeft. Gezonde natuurlijke voeding is het eerste en ondersteunende element om te kunnen herstellen van bijnieruitputting. Het vormt de basis van een goede spijsvertering.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien is dat het wegnemen van symptomen een zeer grote oorzaak is dat de bijnieren zich niet kunnen herstellen. Je voelt de ziekte niet meer, maar je hebt ook geen lichte en levenslustige energie meer. De oorzaak van de ziekte wordt niet weggenomen, de ziekte wordt persistent onderdrukt door farmaceutische middelen.
Vele aandoeningen blijven door symptomatische bestrijding onder het punt van het aanpakken van de oorzaken en het genezen van de ziekte. Ze blijven altijd maar verder smeulen en verzwakken de algemene gezondheid verder. De patiënt wordt negatief chronisch belast. De gebieden na een chirurgische ingreep en anesthesie putten de bijnieren enorm uit.
Gebrek aan slaap verhoogt het circulerend oestrogeengehalte waardoor de hormonale balans wordt verstoord. Bij bijnieruitputting is het aan te raden om goed te slapen, gemiddeld 9 à 10 uur per nacht.
Ook de slechte luchtkwaliteit in je woning of op het werk is een onderschatte factor. De materialen waarmee gebouwd is, de verlichting, de indeling van de woonruimtes, de verwarming of ventilatie en/of airconditioning zijn vaak onderschatte factoren die je langzaam kunnen uitputten en ziek maken.
Veel groene planten plaatsen en het plaatsen van negatieve ionengenerators zijn oplossingen. Ook een andere inrichting en indeling van woonruimtes kan wonderen verrichten. Als dit niet haalbaar is, is het beter dat je verhuist, en in het geval van je werkplaats, verandert van werkplaats of job. Je bijnieren zijn belangrijker.
Milieuvervuiling, leven of werken in toxische dampen, slecht werkende verwarmingstoestellen, luchtvervuiling in de steden, chemische bestanddelen in materialen en verven, pesticiden, roken, uitlaatgassen, parfums, deodorants enz. zijn verschillende vormen van chemische vervuiling in je lichaam die de werking van de bijnieren verzwakken.
Woon je in een toxische omgeving, dan kan je niet anders dan verhuizen, hoe moeilijk dat ook is, je bijnieren zullen nadien opknappen. Red eerst jezelf door te leven en te werken met zo veel mogelijk frisse lucht.
Iedereen weet dat je zuurstof nodig hebt om te kunnen leven, minder zuurstof betekent dat je lichaam minder goed zijn fysiologische functies kan uitvoeren en er stoornissen ontstaan. Ionengenerators en groene planten kunnen de luchtkwaliteit verbeteren.
Dan heb je nog stralingsbronnen die je beter tracht te vermijden. Gsm, laptops, hoogspanningskabels, 5G enzovoort geven extra stress aan de bijnieren. Straling verstoort vele lichamelijke processen.
6. Gebruik kruiden
Withania somnifera of ashwagandha (gebruik blad, zaad en wortel)
Deze plant uit de Nachtschadefamilie waartoe ook onze tomaat en aardappel behoren, kan tot anderhalve meter hoog groeien en groeit
in Afrika, Zuid-Azië, het Middellandse Zeegebied en Mauritius. Deze plant staat ook
bekend als de Indiase ginseng en speelt een grote rol in de Ayurvedische geneeskunde. Ashwagandha heeft een sterk voedende en gezondheid verhogende werking. Deze plant heeft een zeer gunstige invloed op de nieren en de bijnieren, en bevat ontstekingswerende eigenschappen.
Ayurvedische artsen gebruiken het bij reuma, gewrichtsontstekingen, artritis en moeilijk geneesbare wonden. Deze plant is adaptogeen, in het geval van bijnieruitputting zal het de cortisol waarden in evenwicht brengen. Als de cortisol te hoog staat, zal Ashwagandha deze doen dalen, en als de cortisol te laag staat, zal hij deze doen stijgen. Deze plant stimuleert de darmwerking en geeft rust. Ook je slaap verbetert.

De rijpe bessen van Withania somnifera.
Zingiber officinalis of gember
Is net als Ashwagandha een adaptogeen. Groeit in Zuidoost Azië in het wild.
Het is wel aan te raden om het ‘s avonds niet te gebruiken, want het kan de slaap verstoren. In eerste instantie bevordert gember de spijsvertering waardoor er een betere opname is van de voedingsstoffen. Het stimuleert de aanmaak van spijsverteringsenzymen en de peristaltiek. Het is goed tegen misselijkheid.
Het werkt ook als een adaptogeen op de bijnieren: het helpt de cortisolwaarden in evenwicht te brengen. Het heeft ook een gunstige invloed op de bloeddruk en de hartslag, en helpt het vetmetabolisme.
Deze plant stimuleert het geheugen en de cognitie. Dit is vooral belangrijk om het lichaam te helpen de afvalstoffen af te voeren, wat de eerste vereiste is om bijnieruitputting te verhelpen.
Glycyrrhiza glabra of zoethout
Dit helpt net als gember het lichaam om te ontgiften. Het ondersteunt de bijnieren, is familie van de vlinderbloemigen en groeit in Eurazië en Afrika. Het is een antistress kruid en geeft veel energie en uithoudingsvermogen, wat de vitaliteit verhoogt. Het helpt om medicijnen af te bouwen.
Zoethout stimuleert de bijnieren om ontstekingsremmende hormonen aan te maken en helpt bij hypoglycemie, wat ook een bijverschijnsel is bij mensen met bijnieruitputting. Het bevordert de eetlust en kalmeert de psyche.
Zoethout is zeer goed bij maagproblemen. In grote hoeveelheden kan het de bloeddruk doen stijgen, maar dat is geen probleem bij mensen met bijnieruitputting, zij hebben meestal toch een te lage bloeddruk op enkele uitzonderingen.
Voor deze mensen is het niet aangeraden om zoethout in te nemen. Zoethout helpt in het bijzonder om cortisolwaarden te verhogen bij mensen met hypoadrenia. Cortisol is het belangrijkste hormoon bij stress en bijnieruitputting. Zoethout stimuleert ook nog eens de bloedsomloop.

Ginkgo biloba of Japanse notenboom
Van de Japanse notenboom is het bekend dat het de bloedcirculatie verbetert. Gingko is rijk aan bioflavonoïden, krachtige antioxidanten die de productie van vrije radicalen in evenwicht brengt. Het beschermt de bijnieren, lever, pancreas en de hersenen tegen beschadiging door teveel vrije radicalen. Het helpt bij de regeneratie van beschadigde weefselcellen. Verder vermindert het mentale vermoeidheid, stimuleert het je geheugen en je cognitie en verbetert het je stemming en depressie.
Eleutherococcus senticosus of Siberische ginseng
Dit is een kleine, houtige struik uit de klimopfamilie en afkomstig uit Noordoost-Azië. De wortel van de plant wordt beschouwd als adaptogeen en er worden veel gezondheidsvoordelen toegedicht aan het gebruik ervan. In de Chinese geneeskunde wordt Eleutherococcus senticosus gebruikt bij mensen die chemotherapie of bestraling hebben gehad, bij Angina pectoris, hypercholesterolemie, bij neurasthenie met hoofdpijn, slapeloosheid en een slechte eetlust.
Het vermindert angst, verbetert de slaap en geeft een gevoel van welzijn. Deze plant verhoogt verder de uithouding, het energieniveau en de weerstand tegen stress en het normaliseert het metabolisme. Deze laatste twee factoren zijn belangrijk voor het herstel van je bijnieren. Verder reguleert het ook de aanmaak van neurotransmitters en helpt het de bloedsuikerspiegel te normaliseren.
Deze plant versterkt de algemene gezondheid met zijn detox- en recyclingsysteem en verhoogt de weerstand tegen vervuilende stoffen. Het helpt ook bij de opname van verschillende vitaminen uit de B-groep.
Ga steeds met de nodige voorzichtigheid te werk bij het gebruik van deze planten. Volg de instructies die op de verpakking staan nauwkeurig. Vloeibare bereidingen waar alcohol in aanwezig is, dient men eerst in water of thee te koken om de alcohol te laten verdampen.
Als men thee maakt, gebruik dan natuurlijke gezonde suikers of honing. Opgelet: honing mag niet in heet water ( boven 43°C) toegevoegd worden, anders ontstaan er giftige stoffen.
7. Voedings-supplementen
Voedingssupplementen kunnen een ondersteunende rol spelen bij het herstel van bijnieruitputting, maar ze vormen nooit op zichzelf de oplossing. Herstel vraagt in de eerste plaats om volwaardige, natuurlijke voeding. Alleen wanneer het lichaam daadwerkelijk gevoed wordt, kunnen supplementen hun functie vervullen.
Een goed werkende spijsvertering is hierbij essentieel. Pas wanneer de vertering en opname optimaal verlopen, kunnen voedingsstoffen, zowel uit voeding als uit supplementen, daadwerkelijk door het lichaam worden benut. Zonder deze basis blijven supplementen grotendeels ineffectief.
Net als bij kruiden is voorzichtigheid geboden. Lees steeds aandachtig de aanwijzingen op de verpakking en overschrijd de aanbevolen doseringen niet. Meer innemen betekent niet sneller herstellen en kan het lichaam juist extra belasten.
Belangrijk is het inzicht dat supplementen niet solistisch mogen worden ingezet. Voedingssupplementen en antioxidanten werken uitsluitend ondersteunend en horen altijd ingebed te zijn in een bredere context van voldoende, evenwichtige voeding. Ze vervangen geen maaltijden en compenseren geen tekortschietende levensstijl.
Supplementen zijn dus geen wondermiddel, maar hulpmiddelen. Ze kunnen herstel ondersteunen wanneer het lichaam voldoende energie, bouwstoffen en rust krijgt, zoals de natuur het oorspronkelijk bedoeld heeft.
Zo helpt zwarte peper de spijsvertering om beter antioxidanten op te nemen.
Vitamine E
Vitamine E is een vetoplosbare antioxidant en speelt een belangrijke rol bij de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress. Deze vitamine helpt vrije radicalen te neutraliseren en ondersteunt zo het behoud van gezonde celmembranen.
Voor een optimale werking is het belangrijk dat het om natuurlijke vitamine E gaat (een complex van tocoferolen en tocotriënolen), omdat deze vormen beter aansluiten bij de fysiologie van het lichaam dan de geïsoleerde synthetische varianten.
Vitamine E draagt bij aan het behoud van soepele bloedvaten en ondersteunt de elasticiteit van rode bloedcellen. Daarnaast beïnvloedt het ook de samenklontering van bloedplaatjes, wat een rol speelt in het behoud van een gezonde doorbloeding. Om die reden is voorzichtigheid geboden bij hoge doseringen, zeker bij gebruik van bloedverdunners.
Indirect ondersteunt vitamine E ook de bijnierfunctie. Door het neutraliseren van vrije radicalen helpt het oxidatieve belasting te verminderen, wat belangrijk is voor enzymatische processen in de bijnieren. Een overmaat aan oxidanten kan deze processen vertragen en op langere termijn bijdragen aan celschade.
Vitamine C werkt hierbij synergetisch: dit vitamine kan geoxideerde vitamine E in de cel opnieuw regenereren, waardoor de antioxidantwerking verlengd wordt. Samen dragen deze vitamines bij aan het normaliseren van stofwisselingsreacties en het beperken van ontstekingsprocessen.
Daarnaast heeft vitamine E een beschermende werking op de huid. Het ondersteunt de talglaag en helpt de huid te beschermen tegen omgevingsbelasting zoals vervuiling en overmatige zonblootstelling.
Vitamine E speelt ook een rol in de bescherming van onverzadigde vetzuren (zoals omegavetzuren) tegen oxidatie. Dit is van belang voor alle celmembranen en weefsels, waaronder ook de bijnieren, die voor hun structuur en hormoonproductie sterk afhankelijk zijn van vetten en cholesterol. Door oxidatie van vetten te beperken helpt vitamine E de vorming van schadelijke geoxideerde cholesterolverbindingen te verminderen.
Vitamine E en gezonde vetzuren vormen samen een belangrijk beschermend duo voor het lichaam. Hun samenwerking ondersteunt de celintegriteit en hormonale balans, en draagt bij aan het behoud van vitaliteit op lange termijn.
Vitamine C
Voor de aanmaak van cortisol en andere steroïde bijnierhormonen heeft het lichaam relatief veel vitamine C nodig. De bijnieren behoren tot de weefsels met de hoogste concentratie vitamine C in het lichaam. Vitamine C fungeert daarbij als antioxidant en ondersteunt het stressadaptatiesysteem.
Veel vitamine-C-supplementen bestaan echter uitsluitend uit geïsoleerd ascorbinezuur. Hoewel dit wel degelijk actief is, werkt vitamine C in de natuur nooit geïsoleerd. In natuurlijke voeding komt het altijd samen voor met bioflavonoïden en andere co-factoren, die de biologische beschikbaarheid en werking ondersteunen.
Een goed vitamine-C-complex bevat daarom naast ascorbinezuur ook bioflavonoïden. Vaak wordt een verhouding gebruikt van ongeveer één deel bioflavonoïden op twee delen ascorbinezuur, wat de werking in het lichaam ondersteunt. Bioflavonoïden versterken en verlengen het effect van vitamine C en dragen bij aan een meer gebalanceerde antioxidantwerking.
Vitamine C en bioflavonoïden zijn wateroplosbaar en worden niet langdurig opgeslagen in het lichaam. Bij verhoogde belasting, zoals bij bijnieruitputting, stress, slaaptekort of infecties, kan het daarom zinvol zijn om vitamine C gespreid over de dag in te nemen in plaats van in één hoge dosis.
Een uitgebreider vitamine-C-complex waarin ook magnesium, pantotheenzuur (vitamine B5) en andere ondersteunende nutriënten aanwezig zijn, kan bij bijnieruitputting extra ondersteuning bieden. Deze stoffen spelen elk een rol in het stressmetabolisme en de energiehuishouding.
Vitamine C ondersteunt de bijnieren vooral door het lichaam te helpen adequaat te reageren op stress, niet door stress te onderdrukken. Het draagt bij aan herstel wanneer de basisvoorwaarden, voeding, rust en levensstijl, aanwezig zijn.
Natuurlijke bronnen van vitamine C zijn onder andere groene en gekleurde groenten, vruchtgroenten en kiemen, bij voorkeur vers en minimaal bewerkt. In voeding werkt vitamine C altijd samen met andere antioxidanten.
Vitamine C functioneert synergetisch met vitamine E, bioflavonoïden en andere antioxidanten. Deze samenwerking ondersteunt onder meer de bescherming van bloedvaten en weefsels. Wie bloedverdunners gebruikt, dient echter voorzichtig te zijn met hoge doseringen antioxidanten en doet er goed aan dit met een arts of deskundige te bespreken.
Vitamine B (het hele complex, pantotheenzuur en niacine)
Pantotheenzuur (vitamine B5) en niacine (vitamine B3) spelen een belangrijke rol in de ondersteuning van de bijnieren. Ze zijn betrokken bij de biochemische processen die nodig zijn voor de aanmaak van steroïde bijnierhormonen, waarbij cholesterol als uitgangsstof wordt gebruikt. Een goed functionerende bijnierhormoonhuishouding is sterk afhankelijk van deze processen.
Vitamine B5 is daarnaast essentieel voor de energiehuishouding, omdat deze een sleutelrol speelt in de omzetting van koolhydraten, vetten en eiwitten naar bruikbare energie. De bijnieren zijn energie-intensieve klieren en hebben daarom een verhoogde behoefte aan deze ondersteuning.
In combinatie met vitamine C, vitamine E en magnesium dragen B-vitaminen bij aan een efficiënte energieproductie zonder het stresssysteem extra te prikkelen. Dat is belangrijk, omdat herstel vraagt om opbouw en stabiliteit, niet om stimulatie. Supplementen werken hierbij het best wanneer ze worden ingezet naast volwaardige voeding en niet als vervanging daarvan. Natuurlijke supplementvormen sluiten doorgaans beter aan bij het spijsverteringsstelsel.
Vitamine B3 (niacine) is noodzakelijk voor de vorming van belangrijke co-enzymen (zoals NAD en NADP), die betrokken zijn bij tal van stofwisselingsprocessen, waaronder ook die van de bijnieren. Deze co-enzymen zijn essentieel voor de energieproductie en hormonale balans.
Vitamine B6 (pyridoxine) ondersteunt meerdere enzymatische processen, zoals deze die betrokken zijn bij de synthese van neurotransmitters en bij de regulatie van de bloedsuikerspiegel. Dit vitamine speelt ook een rol bij de aanmaak van stresshormonen zoals adrenaline, en is ook betrokken bij de insulinehuishouding.
Moeite met het herinneren van dromen kan samenhangen met een verstoorde B6-status, maar dit is geen exclusief of diagnostisch teken; slaapkwaliteit en stress spelen hierin eveneens een rol.
Voor een gezonde bijnierfunctie is het volledige B-complex van belang. B-vitaminen werken nooit geïsoleerd, maar ondersteunen en versterken elkaars werking. Het is daarom niet nodig om extreem hoge doseringen van afzonderlijke B-vitaminen te gebruiken. Een gebalanceerd B-complex volstaat meestal om de werking van pantotheenzuur, niacine en pyridoxine te ondersteunen.
Bij voorkeur wordt gekozen voor een natuurlijk B-complex, omdat dit doorgaans beter wordt verdragen en opgenomen door het maag-darmstelsel.
Volwaardige voeding, zoals groenten, volkoren granen, noten en zaden, bevat van nature verschillende B-vitaminen en vormt altijd de basis. Vitamine B12 verdient extra aandacht bij bijnieruitputting, omdat stress en een verminderde darmfunctie de opname kunnen beïnvloeden. De opname van vitamine B12 is afhankelijk van meerdere stappen, waaronder een goed functionerende maag, adequate intrinsieke factor en een gezond ileum.
Mineralen
Calcium is heel belangrijk voor het herstellen van de bijnieren, omdat het ook het zenuwstelsel tot rust brengt. Het is beter om calcium niet samen met magnesium in te nemen. Het beste calcium vind je in groenten, noten, zaden en zeegroenten. Ongepelde sesamzaden en verwante producten zijn een goede bron van calcium.
Calcium uit melk en zuivelproducten wordt vaak voorgesteld als dé ideale bron van calcium, maar in de praktijk is het effect ervan sterk contextafhankelijk. De aanwezigheid van calcium alleen volstaat niet; het lichaam heeft ook voldoende magnesium, fosfor, vitamine D en vitamine K2 nodig om calcium correct te kunnen opnemen en inzetten in botten en weefsels.
Bij sommige mensen, zeker bij een verstoorde spijsvertering of verhoogde stressbelasting, verloopt de vertering van koemelkeiwitten moeizaam. Dit kan extra belasting geven voor het verteringsstelsel en het zuur-base-evenwicht, waardoor het lichaam meer regulerende energie moet inzetten. In zulke omstandigheden wordt calcium minder efficiënt benut, ongeacht de hoeveelheid die wordt ingenomen.
Het is daarom niet zo dat calcium uit dierlijke melk niets doet, maar wel dat het zonder de juiste verhouding van co-factoren en zonder een goed functionerende spijsvertering onvoldoende zijn doel bereikt. Calcium functioneert nooit op zichzelf; het maakt deel uit van een complex mineraal netwerk. Wanneer magnesium tekortschiet, wat bij stress en bijnieruitputting vaak het geval is, kan calcium zelfs verstorend werken in plaats van ondersteunend.
Voor mensen met bijnieruitputting is het daarom belangrijk om niet uitsluitend te focussen op calciuminname, maar op mineraalbalans als geheel. Calcium uit voeding wordt het best opgenomen wanneer het afkomstig is uit een brede, natuurlijke context waarin mineralen in hun onderlinge samenhang aanwezig zijn.
Volwaardige voeding, een goed werkende spijsvertering en voldoende rust zijn bepalender voor de calciumhuishouding dan de inname van één specifieke voedingsgroep zoals zuivel.
Magnesium speelt een centrale rol in de ondersteuning van de bijnieren. Het werkt synergetisch samen met vitamine C, pantotheenzuur (vitamine B5) en andere micronutriënten binnen het stress- en energiemetabolisme. Magnesium is betrokken bij honderden enzymatische processen en is essentieel voor een goede energiehuishouding. Zonder voldoende magnesium raken deze processen ontregeld, wat het herstel van de bijnieren belemmert.
Bij verhoogde stress neemt de behoefte aan magnesium toe. Stress versnelt het verbruik en de uitscheiding van magnesium, waardoor er snel een tekort kan ontstaan. Extra magnesium kan in zulke situaties ondersteunend zijn, op voorwaarde dat dit gebeurt binnen een breder kader van voeding, rust en herstel.
Seleen is een belangrijk sporenelement dat in het lichaam wordt ingebouwd in het enzym glutathionperoxidase. Dit enzym speelt een cruciale rol bij het neutraliseren van oxidatieve processen en het onschadelijk maken van vrije zuurstofradicalen. Op die manier helpt seleen lichaamsweefsels te beschermen tegen oxidatieve schade.
Daarnaast ondersteunt seleen, in samenwerking met jodium, de functie van de schildklier. Aangezien de schildklier en bijnieren nauw samenwerken binnen de hormonale regulatie, heeft een goed functionerende schildklier ook een indirect positief effect op de bijnieren.
Seleen werkt synergetisch met vitamine E, vitamine C en zink en draagt bij aan de bescherming van cellen en weefsels. Het speelt bovendien een rol in de nierfunctie en in het afvoeren van bepaalde toxische belastingen. Mensen met een verhoogde blootstelling aan zware metalen, zoals bij amalgaamvullingen, kunnen een verhoogde behoefte aan seleen hebben, al blijft voorzichtigheid met dosering altijd belangrijk.
Zink is ook een essentieel sporenelement. Het maakt deel uit van het enzym superoxidedismutase, een belangrijke antioxidant die samenwerkt met andere antioxidanten om oxidatieve stress te beperken. Zink is betrokken bij tal van hormonale processen, waaronder de aanmaak en regulatie van insuline en steroïde hormonen. Daarnaast is het onmisbaar voor het gezondheidssysteem, de wondgenezing en het algemene energieniveau.
Andere sporenelementen, zoals mangaan, koper, jodium, molybdeen en andere, komen slechts in zeer kleine hoeveelheden voor in voeding, maar zijn desondanks essentieel. Ze fungeren als cofactoren in enzymatische reacties en dragen bij aan een stabiele stofwisseling, een gezond zenuwstelsel en een goede stressbestendigheid.
Deze sporenelementen hebben vaak een subtiel regulerend en kalmerend effect op het lichaam en de psyche en ondersteunen het vermogen van het lichaam om met stress om te gaan. Hun opname verloopt efficiënter wanneer er voldoende vitamine C aanwezig is.
Goede natuurlijke bronnen van sporenelementen zijn onder andere kiemen, biologische granen, jonge planten, algen en zeegroenten. Zoals steeds geldt: deze nutriënten werken het best binnen een context van volwaardige voeding en een goed functionerende spijsvertering.
Recept herstellende soep voor mensen met bijnieruitputting.
Neem één courgette van middellange grootte en snijd deze in plakjes.
Neem een middelgrote ajuin en hak deze zeer fijn. Voeg een handvol fijngesneden selder toe.
Neem 450 gram sperziebonen, één kopje bronwater en één kopje tomatensap, bij voorkeur vers. Voeg één eetlepel rauwe honing, één theelepel paprikapoeder en een kwart theelepel cayennepeper toe. Verder voeg je een snufje zwarte peper en één kopje kippenbouillon toe. Laat een uurtje sudderen tot alles gaar is. Ayurveda is vegetarisch, enkel wat kippenbouillon wordt gebruikt om aan te sterken zoals bij bijnieruitputting.
Bijkomend advies bij zwaar uitgeputte bijnieren
Volgende voedingsmiddelen zijn aan te bevelen bij bijnieruitputting. Ze bevorderen het herstel van het zenuwweefsel, verlichten stress en zijn goed voor de spijsvertering: papaja, mango, frambozen, klein fruit, asperges, kiemen, knoflook, boerenkool, broccoli, sla-soorten, rode appels, knoflook, bananen, bosbessen, veenbessen.
Als de bijnieruitputting verbetert, kan je alle zongerijpte groenten en fruit eten en in mindere mate bananen.
Niet aan te raden: dierlijke eiwitten, melk, zuivel en dierlijke vetten. Geklaarde boter (ghee) mag wel. Het hoog vetgehalte van dierlijke vetten belast de lever en de prancreas, dierlijk verzadigde vetten hebben een lange keten die moeilijker verteert, dit in tegenstelling tot geklaarde boter en plantaardige verzadigde vetten met respectievelijk een korte en middellange keten.
Deze verzadigde vetten heb je hard nodig bij bijnieruitputting. Bijnieren hebben veel koolhydraten nodig van zongerijpte groenten en fruit. Het is niet aan te raden om fruit in de ochtend te eten bij bijnieruitputting.
Volgende zaken zijn goed bij bijnieruitputting.
1. Gerstegrasextractpoeder: verbetert de kwaliteit van het maagzuur waardoor de spijsvertering beter werkt. Het geeft energie aan de bijnieren.
2. Spirulina uit Hawaï is rijk aan essentiële mineralen om de bijnieren te versterken. Het bevat ook chroom en superoxidedismutatie (SOD) die de pancreas en bijnieren versterkt. Het beschermt de cellen tegen oxidatie door zuurstof.
3. Schisandra: onderdrukt nierspasmen, en geeft minder belasting voor de bijnieren.
4. Chroom: stabiliseert de insulineproductie, onderhoudt het zenuwweefsel en zorgt voor de overdracht van neurotransmitters. Het werkt ondersteunend voor de bijnieren, schildklier en pancreas. Zwarte melasse is een goede bron van chroom.
5. Rhodiola rosea, rozenwortel, is een vetplantje dat helpt om de bijnierwerking te optimaliseren.
6. Citroenmelisse of Melissa officinalis: revitaliseert het zenuwweefsel en draagt bij tot de regulatie van de insulineproductie.
7. Rozenbottel: kalmeert vergrote bijnieren door overbelasting en remt ontstekingen.
8. Panax ginseng: helpt je reactie en aanpassingsvermogen te verbeteren. Geeft rust aan je endocriene systeem en bijnieren zodat je minder overmatig reageert op heftige emoties zoals angst, stress en trauma’s.
De bijnieren geven hormonen af aan het bloed
De hormonen die de bijnieren produceren zijn betrokken bij:
- Het lichaamseigen maken van koolhydraten, eiwitten en vetten, samen met de werking van de lever.
- Het stofwisselingsproces van vetten, koolhydraten en eiwitten voor energie.
- De verdeling van vetten op je lichaam. De distributie van bruin vet voor energie.
- De bloedsuikerregulatie en samenwerking met de pancreas.
- Het vaatsysteem of cardiovasculair systeem en andere systemen.
- De spijsvertering overdag stimuleren, in synergie met serotonine.
- Spierkracht en algemeen uithoudingsvermogen.
- Het libido en de bron van steroïde geslachtshormonen.
- Het zelfgenezend vermogen en verjonging van ons lichaam. Het onder controle houden van ontstekingsreacties en afvalstoffen en toxines helpen te elimineren. Exosomen en zwellingen worden ook gestuurd door de bijnierhormonen.
1) Adrenaline (Latijn: ad = bij, ren = nier dus: bijnier) of epinefrine (Griekse benaming) is een hormoon en een neurotransmitter. Het wordt geproduceerd in het bijniermerg en in sommige zenuwcellen. Adrenaline komt in grote hoeveelheden vrij in omstandigheden die door het lichaam als – mogelijk – bedreigend voor de overleving worden ervaren en daardoor stress veroorzaken.
Vaak gaat dit samen met angst en woede. Ook kou, hitte, honger, dorst, pijn, fysieke inspanning en andere zaken die de balans in het lichaam verstoren, kunnen de adrenalineproductie verhogen. Adrenaline is schadelijk als het in te grote hoeveelheden of te langdurig vrijkomt en een adrenalineverslaving kan ernstige schade aanrichten.
Adrenaline is in verhoogde concentratie giftig voor het lichaam. Het snel vrijkomen van grote hoeveelheden adrenaline maakt deel uit van het overlevingsmechanisme van het organisme. Het maakt het mogelijk om te vechten of te vluchten (de vecht- of vluchtreactie) en verhoogt daarmee de kans op overleven.
De effecten van vrijgekomen adrenaline zijn:
- Versnelde ademhaling en hartslag, voor een versnelde bloed- en zuurstofvoorziening om het vluchten of vechten mogelijk te maken. De bronchiën verwijden zich.
- Vrijmaken van energie (glucose) nodig voor de vlucht- of vechtreactie. Dit gaat samen met de remming van de opslag van energie.
- Stijging bloeddruk door perifere vaatvernauwing.
- Vermindering van bloedtoevoer naar de darmen, want de spijsvertering heeft geen acute prioriteit bij levensgevaar.
- Vergroting van de pupillen voor een beter zicht, waardoor er een betere – waarneming mogelijk is.
- Verhoogde alertheid en concentratievermogen.
- Verkorte bloedstollingstijd, van belang bij verwondingen. Het vermindert de kans om dood te bloeden.
- Handpalmen zweten.
- Het geheugen verbetert tijdelijk. De herinnering aan de bedreigende situatie wordt beter opgeslagen om deze voortaan sneller te herkennen.
Ook wordt het gevoel van tijd beïnvloed: gebeurtenissen lijken trager te verlopen waardoor iemand meer tijd lijkt te hebben om te reageren. Bij paniekaanvallen zonder uitwendige oorzaak is het vrijkomen van adrenaline één van de uitlokkende factoren van een aanval van hyperventilatie.
Als je vecht of vlucht, verbrand je adrenaline en kan het lichaam zich herstellen. Maar als je een deadline moet halen en je staat aan te schuiven in de file, dan wordt de adrenaline niet verbrand en ontstaat een gevaarlijke situatie in je lichaam.
2) Noradrenaline is een in het lichaam voorkomende neurotransmitter en een hormoon. Noradrenaline wordt vaak verward met adrenaline, dat een sterk opwekkende werking heeft. Als neurotransmitter komt deze voor in de hersenen, en in de zenuwuiteinden van het sympathische of orthosympathische zenuwstelsel, wat zorgt voor actie in het zenuwstelsel, bij de hartslag en ademhaling, een verhoging van het glucosegehalte in het bloed, verhoogde spieractiviteiten, remming van de activiteit van het spijsverteringskanaal.
Als hormoon wordt het in het bijniermerg geproduceerd, waar de werking vergelijkbaar is met adrenaline. Over het algemeen voelen mensen met te weinig noradrenaline zich depressief en mensen met een teveel aan noradrenaline euforisch, gespannen, angstig of opgewonden. Dit hangt af van de stemming en/of van andere neurotransmitters, zoals serotonine.
3) 2) Cortisol is een hormoon dat gemaakt wordt in de bijnierschors uit cholesterol. Het kan worden ingezet als ontstekingsremmer bij allergische reacties, bij longaandoeningen en tal van dermatologische condities zoals ernstige vormen van eczeem.
Cortisol speelt een rol bij:
- De vertering van voedsel, bloedsuikeregulatie en de glycogeenreserves en bloedglucose. Het helpt bij een lage bloedsuikerspiegel om vetten en eiwitten om te zetten in glucose.
- Het slaap-waakritme.
- De omzetting van het schildklierhormoon T4 naar het gebruiksklare hormoon T3.
- Het afweersysteem.
- Ontstekingsreacties.
- De modificatiebeheersingsrespons, wat voorkomt bij een overreactie van het gezondheidssysteem.
- De spanning van hart- en bloedvaten.
- De stimulatie van het centraal zenuwstelsel. Dit zorgt voor mentale helderheid, focus, herinneringen, gedachten en de elektrische activiteit.
- De normalisatie van de stressreactie.
- De bescherming van de cellen tegen insuline.
- De hulp aan witte bloedcellen die enzymen uitscheiden die ontstekingsremmend zijn.
- De versterking van de contracties van het hart en het tot stand brengen van een regelmatige hartslag.
Cortisol wordt soms het stresshormoon genoemd omdat het vrijkomt bij elke vorm van stress, zowel fysiek als psychologisch. Het zorgt ervoor dat bepaalde eiwitten in spieren worden afgebroken waarbij aminozuren vrijkomen. Hiervan kan glucose ( en dus ookenergie) worden gemaakt.
Deze energie wordt gebruikt om het lichaam weer terug te brengen in homeostase, dit is het vermogen van meercellige organismen om het interne milieu in evenwicht te houden. Op het moment van stress komen adrenaline en noradrenaline vrij om het lichaam alerter te maken en klaar te maken om te vechten ofvluchten. Cortisol zorgt ervoor dat dit verlies van energie weer wordt gecompenseerd.
Daarom zou een betere benaming zijn ‘stress-response hormoon’. Tijdens het ontwaken komt er meer cortisol vrij. Dit zorgt onder andere voor een hongergevoel.
Cortisol is ook de bron van de sekshormonen. Een teveel aan cortisol blokkeert de opname van tryptofaan, een stof waarvan het lichaam serotonine produceert. Bij teveel aan cortisol krijgt men een tekort aan serotonine. De productie van cortisol wordt gestuurd door de hersenen en kan gezien worden als een stof die het leven ondersteunt.
Metaforisch kan je je lichaam vergelijken met een kamer, waarbij de hypothalamus gelijk is aan je thermostaat, je hypofyse gelijk aan de ontstekingsknop en je bijnieren gelijk aan je verwarming. De hoeveelheid cortisol die uitgescheiden wordt, is te vergelijken met de warmte die door de verwarming van de kamer (of je lichaam) wordt toegevoerd.
4) Aldosteron is ook een steroïdhormoon, behoort tot de groep hormonen die ontstaan uitgaande van de structuur van cholesterol (het mevalonaatpad), en wordt geproduceerd in de bijnier, vooral in de buitenste laag van de bijnierschors. Het speelt een belangrijke rol bij het handhaven van de bloeddruk. De nieren spelen een hoofdrol in het reguleren van de water- en zoutbalans.
Het zoutgehalte in het lichaam wordt onder meer gereguleerd door het in de bijnierschors geproduceerde hormoon aldosteron. Het zorgt tijdens de vorming van de urine voor het uitwisselen van natrium (Na+) tegen kalium (K+) en helpt zo ook om de bloeddruk te regelen. Aldosteron zorgt voor meer terugresorptie van water en natrium door activatie van natriumkanalen van de nieren. Deze antidiuretische werking doet het bloedvolume vergroten en de bloeddruk stijgen.
5) DHEA (pregnenolone, progesteron, oestrogeen, testosteron en andriosteendion)
Dit zijn krachtige antioxidanten, belangrijk voor weefselherstel en antiveroudering van het lichaam. DHEA helpt als het lichaam weer voldoende energie heeft om het cortisolniveau weer in balans te brengen samen met serotonine. In deze groep van hormonen zitten ook de sekshormonen.
Conclusie: je hebt bijnieren nodig voor je algemeen welbevinden en goede gezondheid.
Bronnen:
Handboek Chakrapsychologie, Anodea Judith
Tijdloze geheimen van gezondheid en verjonging, Andreas Moritz
Kanker is een overlevingsmechanisme, Andreas Moritz
Balans in je leven, Deepak Chopra
Het grote ayurvedaboek, Maya Tiwari
Gezond leven in een vervuilde wereld, Hans Moolenburgh
Groot handboek van geneeskrachtige planten, Dr. Geert Verhelst
Bijnieruitputting, James L. Wilson
Mediumschap: Een geschenk uit de hemel, José Gosschalk
Ayurvedische voedingsleer in de praktijk, Anil Kumar Mehta
Gerelateerde Publicaties



