Het chronisch vermoeidheidssyndroom

1. CVS: een mysterieuze aandoening die niet echt begrepen wordt

Veel mensen met de diagnose chronisch vermoeidheidssyndroom, voornamelijk vrouwen, worden al jaren geconfronteerd met de ontkenning dat hun klachten een fysieke oorzaak hebben. Net als mensen met fibromyalgie krijgen mensen met chronisch vermoeidheidssyndroom (syndroom betekent letterlijk: we weten het niet), vaak te horen dat ze de dingen uit hun duim zuigen, dat ze lui zijn, waanideeën hebben of gek zijn, of lijden onder een soort psychose van pijn.

Maar het chronisch vermoeidheidssyndroom bestaat echt. Er is bij specialisten ook verwarring tussen fibromyalgie, myalgische encefalomyelitis en chronisch vermoeidheidssyndroom. De aandoening CVS veroorzaakt een aanzienlijk lijden en tast de levenskwaliteit en het functioneren van de patiënt zwaar aan.

CVS heeft symptomen die ook voorkomen bij fibromyalgie. Bij fibromyalgie en myalgische encefalomyelitis is de pijn echter het grootste probleem, terwijl zware vermoeidheid overheerst bij CVS. Het is een soort vermoeidheid die niet overgaat na rust of slaap.

Toch is CVS heel reëel. Het kernconflict bij CVS is meestal een conflict over eigenwaarde, dat ondergewaardeerd wordt: het diepe, vaak onbewuste gevoel niet goed genoeg te zijn, tekort te schieten of niet te kunnen voldoen aan verwachtingen. Dit zijn matige eigenwaarde-inbreuken. Zware eigenwaarde-inbreuken treffen de botten of de hardste delen van je lichaam. Binnen de GNM is vermoeidheid altijd een kenmerk van de genezingsfase. De onderwaardering van het conflict fungeert in dit geval als een vorm van conflictoplossing, waardoor het genezingsproces, en daarmee de vermoeidheid, op gang komt.

Het probleem verergert wanneer sporen of waarschuwingssignalen, zoals situaties, woorden, geuren, geluiden of personen die herinneren aan het oorspronkelijke conflict, telkens kleine conflictrecidieven veroorzaken, opnieuw in de vorm van een eigenwaarde-inbreuk. Omdat ook deze terugkerende inbreuken ondergewaardeerd blijven en niet als conflict worden herkend omdat de emotionele lading weggenomen is door het onderbewuste, blijft het een recidief en kan de genezing niet volledig worden afgerond. Zo blijft het herstel hangen in een voortdurende, onafgeronde fase, met aanhoudende vermoeidheid als gevolg. Het is letterlijk een hangende heling.

Een belangrijk spoor bij CVS zijn nieuwe conflicten die het genezingsproces verstoren. Denk bijvoorbeeld aan sociale situaties waarin men je niet begrijpt of je klachten wegwuift als iets dat tussen je oren zit. Zulke reacties kunnen het oorspronkelijke gevoel van minderwaardigheid opnieuw oproepen. Een nieuwe eigenwaarde-inbreuk, bovenop de oude, legt extra druk op zowel lichaam als geest en veroorzaakt opnieuw stress. Hierdoor wordt het genezingsproces telkens onderbroken en blijft de vermoeidheid aanhouden.

Het chronisch vermoeidheidssyndroom is aan een flinke opmars bezig en treft steeds meer jongere mensen en zelfs studentes en studenten. Zij worden soms gedwongen om al halverwege het semester terug naar hun ouderlijk huis te gaan en het enige waartoe ze dan in staat zijn, is op bed liggen.

Vrouwen die CVS krijgen als ze 30, 40 of 50 jaar zijn, hebben zo hun eigen problemen. Hoewel je dan oud genoeg bent om een sociaal vangnet te hebben en je leven netjes op orde te hebben, heb je ook bepaalde verantwoordelijkheden.

Dan is de kans groot dat je teveel hooi op je vork neemt waardoor je echt druk voelt om je normaal te gedragen als je met CVS wordt geconfronteerd.

Zowel jonge als oudere leeftijdsgroepen kunnen daardoor in een isolement terechtkomen en ervaren ook gevoelens van schuld, schaamte en angst. Het is frustrerend als je vermoeid bent en pijn lijdt en dan iemand tegen je zegt: “Maar je ziet er gezond uit”.

Nog meer ontmoedigend is het als jij je slecht voelt maar zelfs artsen, vrienden of familieleden vinden dat er met jou niets aan de hand is.

Binnen de GNM ligt de sleutel in het identificeren en oplossen van het oorspronkelijke onderwaarderingsconflict, én het herkennen van de sporen die het steeds opnieuw activeren. Pas wanneer men deze als ongevaarlijk ervaart en de innerlijke overtuiging van zelfwaarde herstelt, kunnen het biologisch programma en de genezing afgerond worden.

2. Verstoring van het normale dag- en nachtritme in het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel vormt de bezenuwing van het motorisch bewegingsapparaat en is essentieel voor ons dagelijks functioneren. De skeletspieren worden aangestuurd vanuit twee controlecentra in de grote hersenen. Hun trofische functie, die verantwoordelijk is voor de voeding en instandhouding van het spierweefsel, wordt geregeld vanuit het hersenmerg. Dit deel van het zenuwstelsel stuurt structuren aan die ontstaan zijn uit het kiemblad nieuw mesoderm.

De samentrekking van de spieren wordt geregeld vanuit de motorische cortex, een onderdeel van de hersenschors dat verbonden is met het ectodermale kiemblad. De spieren aan de rechterzijde van het lichaam worden aangestuurd vanuit de linkerhersenhelft, en omgekeerd. Dit verklaart het kruislings verband tussen hersenen en lichaamsdelen.

Het volledige zenuwstelsel zorgt voor de overdracht van informatie tussen de hersenen en het lichaam. De motorische cortex speelt hierin een centrale rol en regelt o. a. beweging, spierspanning, evenwicht en de coördinatie van het skelet.

Omgekeerd is er ook informatieoverdracht van het lichaam naar de hersenen. Deze wordt opgevangen en verwerkt door de sensorische cortex van de hersenschors. De sensorische cortex speelt een belangrijke rol bij het verwerken van zintuiglijke prikkels en ligt aan de basis van integratieve, cognitieve en creatieve processen.

Met gerichte en geconcentreerde aandacht kan je bewust invloed uitoefenen op deze processen. Zelfs pijnprikkels kunnen verzacht worden door positieve aandacht, vooral wanneer je de betekenis van de pijn begrijpt. Er is namelijk een belangrijk verschil tussen pijn en lijden.

Pijn begrijpen betekent de verbinding met jezelf herstellen, zodat kennis en innerlijke wijsheid zich ontvouwen. Het is een uitnodiging om dieper te luisteren naar je lichaam en de boodschap achter de pijn te ontdekken. Lijden daarentegen is onwetendheid: het niet begrijpen van de oorsprong van pijn of klachten. Wanneer je de betekenis van pijn niet doorziet, ontstaat er verwarring, weerstand en angst. In die zin is lijden een diabolische pijn, het trekt je weg van je essentie, van inzicht en van heling.

Het dag- en nachtritme beïnvloedt onze hormoonhuishouding en de werking van het zenuwstelsel.

Ons zenuwstelsel bestaat uit twee grote delen: het willekeurige (animale) en het autonome (onwillekeurige) zenuwstelsel.

1. Het willekeurige (animale) zenuwstelsel

Dit wordt ook wel het somatische zenuwstelsel genoemd en bestaat uit:

Het centrale zenuwstelsel (CZS). Dit zijn de hersenen en het ruggenmerg. Dit deel verwerkt informatie die via de zintuigen binnenkomt en stuurt motorische signalen terug naar het lichaam.

Het perifere zenuwstelsel (PZS). Dit zijn de zenuwen die buiten het CZS liggen en signalen doorgeven van en naar spieren, gewrichten, huid en zintuigen.

Het willekeurige zenuwstelsel regelt bewust controleerbare bewegingen, zoals je arm optillen, en maakt contact met de buitenwereld via zintuiglijke waarnemingen. Dit systeem kan je bewust beïnvloeden.

2. Het autonome (onwillekeurige) zenuwstelsel

Dit systeem regelt automatisch alle interne processen in het lichaam, zonder bewuste tussenkomst, zoals hartslag, ademhaling, spijsvertering, bloeddruk en hormonale reacties. Het bestaat uit drie hoofdcomponenten:

Sympathisch zenuwstelsel (orthosympathisch)

Dit systeem activeert het lichaam in situaties van stress, gevaar of inspanning, en is bekend als de vecht-of vluchtreactie.

Het sympathisch zenuwstelsel heeft volgende kenmerken:

– Verhoogde hartslag en ademhalingsfrequentie

– Verwijde pupillen

– Remming van de spijsvertering

– Verhoogde afgifte van adrenaline

– Verhoogde bloedtoevoer naar spieren

Parasympathisch zenuwstelsel

Dit systeem stimuleert rust, ontspanning, herstel en regeneratie, en is bekend als de rust-en verteerreactie.

Het parasympathisch zenuwstelsel heeft volgende kenmerken:

– Verlaagde hartslag en ademhaling

– Bevordering van de spijsvertering en uitscheiding

– Ondersteuning van weefselherstel, evenwichtige homeostase en energieopbouw

Enterisch zenuwstelsel

Dit wordt ook wel het buikbrein genoemd. Het is een complex netwerk van zenuwcellen in de wanden van het maag-darmkanaal.

Dit systeem regelt zelfstandig de spijsverteringsfuncties zoals peristaltiek, enzymafgifte en bloedtoevoer naar de darmen.

Het communiceert met het centrale zenuwstelsel via o.a. de nervus vagus (een belangrijke parasympathische zenuw) en heeft invloed op stemming en gedrag via de darmhersenas.

Belang van balans

Het sympathische en parasympathische zenuwstelsel zijn elkaars tegenhangers. Ze functioneren antagonistisch, waarbij het ene systeem activeert (sympathisch) en het andere juist ontspant (parasympathisch), afhankelijk van wat het lichaam nodig heeft. In een gezonde toestand wisselen ze elkaar af volgens het natuurlijke circadiaanse ritme (dag- en nachtritme). Dit ritme bepaalt onze alertheid overdag en ons herstelvermogen ’s nachts. Die afwisseling, vergelijkbaar met het gebruik van een gaspedaal (sympathisch) en rempedaal (parasympathisch), wordt in de wetenschap normotonie genoemd. Beide zijn essentieel.

Zonder gas beweeg je niet, zonder rem raak je de controle kwijt. Gezondheid betekent dat beide systemen in harmonie samenwerken, afhankelijk van de situatie, in een dynamisch evenwicht.

De nervus vagus

De nervus vagus is de langste zenuw van het parasympathische zenuwstelsel. Ze loopt van de hersenstam naar organen zoals het hart, de longen, maag en darmen. Deze zenuw speelt een sleutelrol bij ontspanning, ademhaling, hartslagregulatie en spijsvertering.

Let op: de nervus vagus is géén onderdeel van het sympathische zenuwstelsel, maar uitsluitend van het parasympathische.

Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en het zenuwstelsel

Bij CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) is er vaak sprake van een langdurige overactivatie van het sympathisch zenuwstelsel, terwijl het parasympathisch systeem, dat juist zorgt voor rust, herstel en regeneratie, ontregeld is (dysautonomie). Ook het enterisch zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor een gezonde spijsvertering, raakt uit balans. Dit kan leiden tot klachten zoals een opgeblazen gevoel, diarree of obstipatie.

Het lijkt erop dat het lichaam in zo’n toestand voortdurend in een stressmodus blijft hangen. Dit gebeurt vaak wanneer een innerlijk conflict niet opgelost raakt, bijvoorbeeld een diep verdriet, een gevoel van machteloosheid of een ingrijpend verlies. De psyche weet geen uitweg, en het conflict blijft actief in het onderbewustzijn.

Na verloop van tijd raakt het lichaam uitgeput. Als overlevingsstrategie kan het conflict instinctief worden verdrongen uit het bewustzijn, zodat de emotionele lading vermindert. Hierdoor lijkt het conflict minder belangrijk of ondergewaardeerd, maar is het nog altijd niet opgelost. Het lichaam schakelt dan als het ware over naar een genezingsfase, waarin vermoeidheid optreedt, een teken dat het lichaam zich probeert te herstellen.

Toch raakt de genezingsfase niet afgerond, omdat de onderliggende oorzaak blijft sluimeren. Zo ontstaat een vicieuze cirkel: het lichaam probeert zich te herstellen, maar valt telkens terug in stress (recidieven). Dit verklaart waarom vermoeidheid bij CVS aanhoudt en waarom het herstelproces geblokkeerd blijft. De echte oplossing ligt in het zich bewust worden van het oorspronkelijke conflict en het doorvoelen, verwerken en loslaten van de emotionele lading die eraan verbonden is.

Daarom is het bij CVS essentieel om goed voor het zenuwstelsel te zorgen. Dat begint bij het leren begrijpen van je levensverhaal en mogelijke onderliggende (onverwerkte) stress- of conflictmomenten. Daar kom ik later graag op terug.

Deze twee grote delen van het zenuwstelsel, het willekeurige en het autonome, zijn cruciaal voor het behoud van homeostase, het vermogen van het lichaam om zichzelf in evenwicht te houden.

Ze spelen een centrale rol bij weefselregeneratie, herstel, innerlijke balans, rust en de opslag van voedingsstoffen voor het metabolisme.

Beide systemen ondersteunen fundamentele processen zoals de stofwisseling, overleving en voortplanting.

https://heartfulness.be/Hartcoherentie/orthosympathische_parasympathische_zenuwstelsel.html

De tweede biologische wet: de wet van tweefasigheid

Een goed begrip van de tweefasigheid van ziekte brengt helderheid in de zogenoemde ziektes binnen de reguliere geneeskunde. De eerste fase, de conflictactieve fase, wordt meestal niet herkend of erkend, omdat deze vaak weinig of geen opvallende symptomen vertoont. De reguliere geneeskunde besteedt hier doorgaans geen aandacht aan.

Pas in de tweede fase, de genezingsfase, verschijnen duidelijke symptomen. Deze worden dan als ‘ziekte’ gediagnosticeerd en behandeld. In werkelijkheid zijn dit echter genezingssymptomen, signalen dat het lichaam bezig is zichzelf te herstellen. Het onderscheid tussen een conflictactieve fase en een herstelfase wordt binnen de klassieke geneeskunde vrijwel nooit gemaakt, terwijl dit onderscheid essentieel is voor een correct begrip van het ziekteverloop.

CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) is in feite een toestand waarin men blijft hangen in de genezingsfase, met een verlengde vagotonie zonder succesvolle afronding.

Samenvattend: het dagelijkse functioneren verloopt normaal volgens een natuurlijk ritme met twee fasen, een dagfase, de sympathicotonie, waarin activiteit en alertheid overheersen en een nachtfase, de vagotonie, waarin herstel en ontspanning centraal staan.

Een gezonde afwisseling tussen deze twee fasen noemt men normotonie.

Wanneer iemand een biologisch conflict ervaart, neemt de sympathicotonie de overhand. Zodra het conflict wordt opgelost, schakelt het lichaam over naar vagotonie, de genezingsfase. Alleen in deze toestand kan het lichaam zich herstellen en uiteindelijk terugkeren naar normotonie, het natuurlijke evenwicht.

Als je lijdt aan CVS is het wel belangrijk om te weten wat er precies aan de hand is. Het is cruciaal om je voorgeschiedenis te kennen, een anamnese van zowel symptomen als trauma’s en biologische schokken.

Algemeen duidt fibromyalgie en het chronisch vermoeidheidssyndroom op een langdurige genezing van een gegeneraliseerd eigenwaarde-inbreuk conflict dat jou als geheel treft en al is begonnen in de jonge kindertijd.

Gebaseerd op de Tweede Biologische Wet is chronische vermoeidheid een symptoom dat optreedt in de verlengde genezingsfase. Deze verlengde vagotonie leidt tot een verschuiving van het evenwicht in het zenuwstelsel waardoor de nachtfase zich doorzet overdag.

Wat gebeurt in het zenuwweefsel bij CVS?

Volgens Dr. Hamer, grondlegger van de Germaanse geneeskunde, vormen de psyché, de hersenen en het lichaam één onlosmakelijk geheel. Wanneer iemand een schokkend conflict of trauma ervaart, schakelt dit systeem automatisch over naar een voortdurende stresstoestand.

In deze eerste fase, ook wel de conflictactieve fase genoemd, neemt het orthosympathische deel van het autonome zenuwstelsel het commando volledig over. Ortho betekent in het Grieks “recht” of “gericht”, en verwijst hier naar het deel van het zenuwstelsel dat het lichaam actief en alert maakt in stresssituaties. Dit is de acute stressfase waarin lichaam en geest alle energie mobiliseren om het ervaren conflict op te lossen.

De symptomen in deze fase zijn vaak subtiel: men voelt zich net niet ziek, maar wel gespannen, rusteloos en overactief. Er is sprake van: aanhoudende dwanggedachten over het conflict, een verstoorde nachtrust, koude handen en voeten (door perifere vasoconstrictie), verhoogde bloeddruk, snelle hartslag en oppervlakkige ademhaling, verminderde eetlust en mogelijk gewichtsverlies.

In de hersenen vormt zich een scherp begrensde Hamerse haard in het overeenkomstige hersengebied. Deze fase wordt ook wel verlengde sympathicotonie genoemd: het lichaam draait op volle toeren, prestaties lijken tijdelijk te verbeteren, maar de prijs is uitputting.

Je hebt weinig eetlust, dikwijls gepaard met gewichtsverlies. In feite heb je van kop tot teen onrust. Deze symptomen behoren tot de koude ziektes, waarbij in de conflictactieve fase geen koorts ontstaat.

Dit zijn meestal lichte symptomen, maar kunnen soms ook leiden naar gastritis (maagontsteking) of een angina pectoris. Dit is de fase met verlengde sympathicotonie, een voortdurende stress en groot prestatievermogen.

Conflictoplossing: genezing en het ontstaan van CVS

Wanneer het conflict eindelijk wordt opgelost, schakelt het zenuwstelsel direct over naar de herstelmodus. Dit is het moment waarop het parasympathische zenuwstelsel de leiding overneemt. De pendel slaat door naar de andere kant: voortdurende stress maakt plaats voor aanhoudende vermoeidheid.

Van een evenwichtig dag- en nachtritme is er geen sprake. Het is de fase waarin het lichaam zich gaat herstellen door middel van symptomen. Daarom noem ik het de genezingsfase.

De overgang naar herstel is abrupt en diepgaand. De genezing gaat gepaard met een breed scala aan symptomen, zoals: een diepe ontspanning en psychische opluchting, lichte daling van de bloeddruk, warme handen en voeten (vasodilatatie), extreme slaapbehoefte (vooral overdag), vermoeidheid, lusteloosheid, lichte koorts, geleidelijke terugkeer van eetlust en gewichtstoename, soms hoofdpijn en concentratieproblemen.

De Hamerse haard in de hersenen wordt nu omgeven door vocht of oedeem, waardoor de contouren verzachten. Veel zogenaamde infectieziekten (zoals griepachtige klachten) ontstaan in deze fase, niet door microben van buitenaf, maar als gevolg van het natuurlijke herstelproces van het lichaam. Genezing gaat gepaard met een subsidie van warmte (koorts of ontsteking), een lichte zwelling en oedeem.

Dit is de fase waarin CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom) zich manifesteert, als door onderwaardering van het conflict, de genezing niet kan afgerond worden.

De genezingsfase bestaat uit drie fasen:

1. Conflictoplossing en beginfase van genezing PCL-A

In het hersengebied waar de zogenaamde Hamerse haard zich bevindt, wordt tijdens de genezingsfase vocht of oedeem opgeslagen. Dit hersenoedeem kan belastend zijn en uiteenlopende symptomen veroorzaken, afhankelijk van welk orgaan of systeem met dit hersengebied verbonden is.

Bij CVS blijft het lichaam vaak hangen in deze fase, omdat de emotionele lading door onderwaardering van het conflict wel tijdelijk is verzacht of verdrongen, maar niet werkelijk is opgelost. Hierdoor kan het genezingsproces niet volledig doorlopen worden. Soms bereikt men nog wel de epicrisis (de tijdelijke piek van genezing), maar blijft men steken vóór de derde fase, waarin het herstel zich afrondt, alle symptomen afnemen en het lichaam weer tot evenwicht komt. Gebaseerd op de Tweede Biologische Wet is chronische vermoeidheid een symptoom dat optreedt in elke verlengde genezingsfase (= vagotonie).

2. Epileptoïde crisis (genezingscrisis) EPI

Dit is het kantelpunt, het meest kritieke moment van het herstelproces. De symptomen zijn op hun hoogtepunt. Bij bepaalde aandoeningen kan dit leiden tot een hartaanval of epileptische aanval. Bij CVS blijft het doorgaans beperkt tot een tijdelijke verergering van de vermoeidheid, spierpijn of cognitieve uitputting. Tijdens de epileptoïde crisis wordt het vocht uit het hersenoedeem afgevoerd, wat meestal met hoofdpijn of migraine gepaard gaat.

Het lichaam voert het opgeslagen vocht af, met vaak een verhoogde urineproductie, zelfs als men weinig gedronken heeft.

3. Definitieve genezingsfase, symptomen nemen af PCL-B

In deze fase treedt er een merkbare verbetering van de symptomen op. Deze genezingsfase wordt ook wel de verlengde vagotonie genoemd. Samen met de epileptoïde crisis is dit een poging van het lichaam om terug te keren naar een toestand van normotonie, een gezond, stabiel dag- en nachtritme, of een evenwichtige afwisseling tussen activiteit en herstel.

Volgens de Tweede biologische wet van de Germaanse geneeskunde is chronische vermoeidheid geen op zichzelf staande aandoening, maar een symptoom dat optreedt in een verlengde genezingsfase die niet kan eindigen.

Specifiek bij CVS gaat het vaak om een eigenwaarde-inbreuk: een diep gebrek aan zelfvertrouwen of zelfrespect. Deze conflictinhoud heeft betrekking op het bewegingsapparaat, zoals botten en spieren. De trofische aansturing, die zorgt voor de voeding, opbouw en integriteit van deze weefsels, gebeurt vanuit het hersenmerg, dat behoort tot het nieuw mesoderm. Tijdens de genezingsfase van een eigenwaarde-inbreuk vindt er normaal een proces van remyelinisatie plaats: het herstel van de myelineschede rond de zenuwbanen.

De beweging zelf, het activeren van spiercontractie, wordt echter geregeld vanuit de motorische schors van de hersenen, die tot het ectodermale kiemblad behoort. Hier bevinden zich de motorische programma’s die bewust aangestuurde bewegingen mogelijk maken.

Wanneer het conflict emotioneel of mentaal niet volledig is opgelost, bijvoorbeeld door aanhoudende onderwaardering van zichzelf, kan de remyelinisatie niet voltooid worden. Het trofisch herstel van spieren en botten blijft dan hangen, wat leidt tot aanhoudende spierzwakte, vermoeidheid en het gevoel van innerlijke uitputting. Ondertussen is het centrale zenuwstelsel (motorische cortex) ook ontregeld, waardoor de aansturing van bewegingen stroef en energieverslindend aanvoelt.

Zolang het onderliggende programma in het onderbewustzijn actief blijft en de eigenwaarde niet wordt hersteld, blijft het lichaam gevangen in een onafgemaakte genezingsfase, waarin herstel en functionaliteit niet volledig terugkeren.

3. Waarom blijft CVS zolang in de genezingsfase hangen of geneest het niet?

De reguliere geneeskunde weet niet wat CVS werkelijk is. Het wordt bestempeld als een syndroom. En een syndroom betekent letterlijk: men weet het niet. Zoals ik eerder al beschreef, is CVS het gevolg van een langdurige, gegeneraliseerde eigenwaarde-inbreuk, waardoor ook de herstelfase uitzonderlijk lang duurt.

Er zijn verschillende redenen waarom mensen in deze chronische toestand van vermoeidheid blijven hangen:

– Er ontstaan nieuwe conflicten die het genezingsproces verstoren. Denk bijvoorbeeld aan sociale conflicten waarbij men je niet begrijpt of je klachten afwimpelt als ‘iets dat tussen je oren zit’. Dit kan leiden tot een herhaling van de psychologische oorzaak van CVS: een minderwaardigheidsgevoel. Een nieuwe eigenwaarde-inbreuk bovenop een oude zorgt voor extra belasting voor het lichaam en de geest, waardoor opnieuw stress ontstaat.

– Er kan ook sprake zijn van een brokconflict, een ervaring waarbij je iets essentieels dat je verlangt niet kan krijgen of vasthouden.

– Een andere mogelijke oorzaak is een motorisch conflict: het gevoel vast te zitten, nergens heen te kunnen, niet te kunnen ontsnappen aan mensen die dagelijks je energie opslorpen, je kleineren of belachelijk maken. Het gevoel niet te mogen of durven bewegen, iets niet kunnen afweren. Zulke gevoelens hebben een directe impact op het zenuwstelsel en kunnen je letterlijk blokkeren in je beweging en herstel.

– Intoxicatieschokken: opgehoopte toxines en afvalstoffen kunnen de tolerantiedrempel van het lichaam overschrijden, wat een nieuwe schok veroorzaakt. Hierdoor wordt de genezingsfase abrupt onderbroken en word je teruggeworpen in de conflictactieve fase. Dit belemmert het herstel op fysiek, mentaal en energetisch vlak.

– Gebrek aan steun: geen ondersteuning krijgen van familie of je partner kan leiden tot diepe gevoelens van isolatie en machteloosheid. Je voelt je als het vijfde wiel aan de wagen. Een relatieconflict, bijvoorbeeld het gevoel de verkeerde partner te hebben gekozen, kan het lichaam destabiliseren. Vooral de bijnierschors, essentieel voor je energieniveau en stressweerstand, lijdt hieronder.

– Je eigen conflictinhoud niet echt erkennen: wanneer je je innerlijke pijn, verwarring of ervaringen blijft onderwaarderen of wegcijferen, wordt het moeilijk om tot echte genezing te komen. Wat je niet serieus neemt, blijft zich herhalen. Daarom is het essentieel om je eigen voorgeschiedenis grondig te leren kennen, herkennen en erkennen. Pas als je bereid bent om je conflicten onder ogen te zien, trauma’s te begrijpen en ze bestaansrecht te geven, kan innerlijke rust ontstaan. Inzicht creëert ruimte voor herstel, zowel fysiek als emotioneel.

Pas wanneer het conflict werkelijk wordt opgelost, kan het lichaam de genezing inzetten. In die fase is vermoeidheid geen vijand, maar een helend symptoom. De duur van deze genezingsfase hangt af van de duur en intensiteit van de voorafgaande conflictgeschiedenis.

Zoals eerder benoemd: CVS wordt altijd voorafgegaan door een langdurige conflictactieve periode, waarin sprake is van een diep eigenwaardeverlies , je voelt je minder dan anderen, niet goed genoeg, tekortschietend. Dit wordt ook wel een gegeneraliseerde eigenwaarde-inbreuk genoemd.

Zolang je deze inbreuk niet erkent en niet actief werkt aan het herwaarderen van je zelfbeeld, zal het je blijven achtervolgen als een terugkerend patroon, met telkens nieuwe conflicten en symptomen als gevolg.

Een andere belangrijke reden waarom CVS-symptomen jarenlang blijven ‘hangen’, is het niet uitzieken van eerdere aandoeningen. In onze cultuur is er weinig begrip voor het belang van herstel. Ziekte wordt als iets negatiefs gezien, iets dat bestreden moet worden, in plaats van een natuurlijk proces van zuivering en regeneratie.

Maar een ziekte uitzieken betekent herstel toestaan. Zeg daarom nooit: “Ik ben ziek”, maar liever, “Ik ben herstellende van een schok in mijn geest.”

Als je jezelf niet toestaat om uit te zieken, kan het lichaam de afvalstoffen niet kwijt. Het is belangrijk om te begrijpen dat symptomen geen vijanden zijn, maar manieren waarop het lichaam toxines neutraliseert en afvoert. Wie het herstelproces bewust ondersteunt, zal merken dat de energie toeneemt, de mentale helderheid verbetert en de levenskracht terugkeert.

4. Waarom voldoende slaap zo belangrijk is

Een goede slaap is van essentieel belang voor het ontgiften van het lichaam en om je overdag fit en energiek te voelen. De algemene gezondheid is in grote mate afhankelijk van een stabiel slaapritme. Toch merk ik dat veel mensen met chronische aandoeningen en CVS de neiging hebben om regelmatig tot diep in de nacht op te blijven.

Af en toe laat opblijven is niet problematisch, maar wanneer dit regelmatig gebeurt, werkt het belemmerend voor herstel. Voor mensen met CVS is het van groot belang om het lichaam voldoende rust te gunnen en in lijn te leven met de natuurlijke herstelcycli. Een herstellende slaap begint namelijk voor middernacht, de uren voor twaalf uur worden in veel tradities beschouwd als dubbel waardevol voor fysieke en energetische regeneratie.

In de Ayurvedische geneeskunde wordt dit principe sterk benadrukt: op tijd gaan slapen (rond 22:00 uur) en vroeg opstaan (tussen 6 en 7 uur) wordt gezien als ideaal voor zowel de gezondheid als voor de natuurlijke ontgifting van het lichaam.

Daarnaast is een goede slaap ook afhankelijk van een goed werkende spijsvertering, een gezonde dikke darm, en goed functionerende bijnieren, schildklier en thymusklier. Al deze organen, evenals de hormoonhuishouding, worden aangestuurd door nauwkeurige biologische ritmes, bekend als het circadiaanse ritme.

Leven op dit natuurlijk ritme is van fundamenteel belang om alle processen in het lichaam in balans te houden. Wie deze universele levenswetten langdurig negeert, raakt vroeg of laat uit evenwicht. Het is dan ook geen toeval dat zoveel mensen vandaag kampen met vermoeidheid, energiegebrek en levenslustverlies, omdat het lichaam beroofd wordt van de natuurlijke herstelmomenten.

De biologische klok

In ons lichaam hebben we een soort biologische klok die verschillende lichaamsprocessen volgt. Zo maakt de pancreas de meeste spijsverteringsenzymen aan rond het middaguur. Het is dus ideaal als we rond het middaguur onze grootste maaltijd consumeren.

Deze maaltijd kan dan goed verteren omdat er rond het middaguur ook veel maagsappen en enzymen actief zijn. De darmen ontvangen verteerd voedsel en er is een goede resorptie van de voedingsstoffen.

Een ander voorbeeld over hoe de biologische klok organen aanstuurt: de productie van cortisol en adrenaline door de bijnieren gebeurt vooral in de ochtend. De adrenaline laat je lichaam wakker worden en brengt het in beweging. De cortisol start de spijsvertering op.

Het slijmvlies van de dikke darm begint serotonine te produceren dat de cortisolspiegel in het bloed weer in balans brengt. Tegelijkertijd activeert de serotonine de hele spijsvertering. Naarmate de namiddag en avond vordert zet de pijnappelklier de serotonine om in melatonine.

Deze melatonine brengt je spijsvertering en lichaam weer tot rust.

‘s Avonds een grote maaltijd eten is dus niet gunstig voor het lichaam. Het voedsel kan niet goed meer verteren omdat de spijsvertering minder goed werkt. We weten dat bij CVS het onwillekeurig zenuwstelsel verstoord is. Daarom hebben we er alle belang bij om de dag- en nachtritmes te volgen.

Een goede slaap geeft de gezondheid een oppepper

Voldoende slaap is belangrijk voor het goed functioneren van lichaam en geest en geeft de algemene gezondheid een krachtige boost. De slaap kan onderverdeeld worden in twee delen, een deel voor middernacht en een deel na middernacht.

Tijdens de twee uur voor middernacht vinden de belangrijkste processen voor vernieuwing en ontgifting plaats. Tijdens deze periode heb je de diepteslaap of de schoonheidsslaap. De diepteslaap duurt ongeveer een uur, meestal een uur voor middernacht.

Deze slaap is droomloos en is gekenmerkt door een daling van zuurstofopname van ongeveer 8%. Bijgevolg kan het lichaam zeer diep ontspannen en rusten. Deze fysiologische rust is tot 3 x intenser dan de slaap na middernacht, wanneer de zuurstofopname weer begint te stijgen.

De diepteslaap is belangrijk voor de productie van groeihormonen, nodig voor het herstel, de celdeling en vernieuwing van ons lichaam, processen die ons jong houden. Door te lang op te blijven, worden deze processen verstoord. Het lichaam en de geest lijden uiteindelijk aan oververmoeidheid.

Er ontstaat een opeenstapeling van toxines en afvalstoffen, wat kan leiden tot intoxicatieschokken.

Er wordt vaak te weinig aandacht besteed aan het belang van de biologische avondritmes voor herstel, regeneratie en ontgifting.

Wanneer het melatonineniveau in het bloed ’s avonds voldoende stijgt, krijgt het lichaam het signaal om zich klaar te maken voor diep herstel: regeneratie van weefsels, afvoer van afvalstoffen en verwerking van mentale indrukken. Melatonine werkt daarbij als een innerlijke dirigent van rust, herstel en verjonging.

Tegelijk, en dit is minder bekend, gaan de bijnieren na 22:00 uur meer cortisol afgeven. Dit cortisol is ’s avonds niet bedoeld om te presteren, maar om het lichaam van de juiste hoeveelheid energie te voorzien voor het nachtelijke herstelwerk: het ontgiften via lever en lymfe, en het verwerken van de emotionele en mentale indrukken van de dag.

Maar wanneer we na 22:00 uur actief blijven, verspillen we deze waardevolle herstelenergie aan laatavondactiviteiten. Het lichaam gebruikt die cortisol dan niet voor interne reiniging, maar voor externe actie. Hierdoor heeft het na middernacht onvoldoende kracht over om de ontgiftingscyclus goed af te ronden.

Met als gevolg: we staan vermoeider op, zijn prikkelbaarder, kunnen moeilijker omgaan met emoties en bouwen dag na dag een toxische en energetische achterstand op.

Voor mensen met CVS is dit bijzonder belangrijk. Zelfs als je je ’s avonds beter voelt, is dat vaak slechts een tijdelijke energiepiek door het opstuwen van stresshormonen. Die energie moet juist naar binnen keren, niet naar buiten.

Wees je dus bewust van de valkuil van laat actief te zijn, hoe aantrekkelijk het ook lijkt. Gun je lichaam het herstel dat het verdient. Ga rond 22:00 uur slapen, zodat je lichaam kan doen waarvoor het ’s nachts is ontworpen: herstellen, zuiveren en vernieuwen.

De rol van de lever om het lichaam te ontgiften

Na middernacht start er een belangrijk reinigingsproces in het lichaam: het bloed wordt gezuiverd door de lever, waarbij ook afvalstoffen uit de hersenen worden afgevoerd. Dit proces is nauw verbonden met de diepe slaapfase, een fase die je alleen bereikt wanneer je op tijd naar bed gaat.

Wanneer je na middernacht nog wakker bent, of de diepe slaap hebt gemist, raakt dit natuurlijke reinigingsmechanisme verstoord. De lever, die ’s nachts zijn hoogste activiteit bereikt, kan dan zijn ontgiftende functie niet optimaal uitvoeren.

Het respecteren van het natuurlijke dag- en nachtritme is dus geen overbodige luxe, maar een biologische noodzaak. Het ondersteunt:

– een betere spijsvertering,

– een diepe en herstellende slaap,

– een stabiele bijnierwerking,

– en een goed functionerend hart- en bloedvatenstelsel.

Door mee te bewegen met deze natuurlijke ritmes geef je je lichaam de kans om zichzelf te herstellen, te ontgiften en te versterken, elke nacht opnieuw.

Tijdens een goede slaap krijgt het lichaam de kans om diep te ontgiften en te regenereren.

De lever speelt hierin een centrale rol: hij neutraliseert talloze schadelijke en toxische stoffen in het bloed en voert ze af naar het spijsverteringskanaal, waar de darmflora het verdere afbraak- en uitscheidingswerk doet.

Ook het lymfestelsel is ’s nachts bijzonder actief. De lymfe verzamelt een groot deel van de afvalstoffen uit weefsels en organen en is voor zo’n 80% verbonden met de darmen. In de buikstreek bevinden zich de grootste concentraties microbiële agentia. Tijdens de slaap wordt je algemene gezondheid heropgebouwd en versterkt, en je lichaam vernieuwt zich op cellulair niveau, op voorwaarde dat het voldoende rust krijgt.

Op tijd opstaan is even belangrijk als op tijd gaan slapen.

’s Ochtends bewegen, zoals wandelen of rustig stretchen, activeert de darmperistaltiek, de natuurlijke knijpbeweging van de darmen. Hierdoor worden toxines en afvalstoffen samen met de stoelgang uitgescheiden. Blijf je echter te lang in bed liggen, dan wordt dit natuurlijke uitscheidingsproces verstoord, met als gevolg dat je je overdag zwaarder, trager en vermoeider voelt.

Een cruciale tip voor iedereen met CVS:

Ga op tijd slapen en sta op tijd op. Dit is misschien wel het beste gezondheidsadvies dat je kan opvolgen.

De huid: je externe uitscheidingsorgaan

De huid ondersteunt ’s nachts het ontgiftingsproces door via transpiratie wateroplosbare afvalstoffen uit te scheiden. Daarom is het aan te raden om je ’s ochtends te douchen: zo spoel je deze stoffen letterlijk van je af. Dat is goed voor je lichaam, je lymfesysteem én je energieniveau.

Let op: ’s avonds douchen wordt niet aanbevolen, zeker niet bij CVS, omdat warm water en stimulatie van de huid je systeem juist weer activeren, terwijl je lichaam zich net moet voorbereiden op rust en herstel.

Enkele tips om beter in te slapen

Slaaphygiëne is wat je wél en niet moet doen voor een herstellende nachtrust.

Een goede slaapkwaliteit begint bij bewuste keuzes te maken in de uren vóór het slapengaan. Hier vind je enkele belangrijke richtlijnen die je lichaam helpen ontspannen en de natuurlijke aanmaak van melatonine bevorderen:

– Vermijd kunstlicht in de avond, en in het bijzonder blauw licht van schermen zoals gsm, tablet en computer. Blauw licht onderdrukt de melatonineproductie, waardoor het lichaam geen duidelijk signaal krijgt dat het nacht is. Dim het licht en gebruik waar mogelijk kaarslicht of warm, roodgetint licht.

– Eet geen zware maaltijd vlak voor het slapengaan, maar ga ook niet slapen met honger. Een kleine, voedzame snack, zoals een paar noten of een stukje banaan, kan net helpen om beter in te slapen.

– Zorg voor een slaapruimte die volledig donker is. Alleen in echte duisternis wordt melatonine optimaal aangemaakt, wat essentieel is voor diepe slaap en herstel. Vermijd ook spiegels in de slaapkamer: ze weerkaatsen niet alleen zichtbaar licht, maar ook subtielere elektromagnetische frequenties die je nachtrust kunnen verstoren.

– Val overdag niet in een diepe slaap. Een kort dutje of een rustige wandeling na de lunch kan wél verfrissend zijn zonder je slaapritme te verstoren.

– Beweeg overdag voldoende, bij voorkeur lichaamsvriendelijk zoals wandelen, yoga, stretchen of rustig fietsen. Dit bevordert een natuurlijke moeheid en een gezonde slaapdruk ’s avonds.

– Investeer in een goede matras en slaapomgeving. Je bedkwaliteit maakt een wereld van verschil.

– Laat je lichaam afkoelen vóór het slapengaan. Een te warme lichaamstemperatuur kan het inslapen vertragen. Een koele, goed verluchte kamer bevordert een diepere slaap.

– Schakel storende technologie uit: zet je telefoon op vliegtuigmodus, wifi uit, en vermijd andere elektromagnetische bronnen in of naast het bed.

– Vermijd opwindende prikkels zoals thrillers, intens nieuws of sociale media vlak voor het slapengaan. Deze beelden en indrukken houden het brein alert en kunnen stressreacties oproepen.

– Kies voor ontspanning: rustige muziek, meditatie, zachte yoga, het kijken naar natuurlijke beelden of kunst. Dit helpt het zenuwstelsel overschakelen van activiteit naar rust.

– Drink ’s avonds geen stimulerende dranken zoals koffie, zwarte thee, energiedranken of alcohol. Laat je lichaam toe om geleidelijk tot rust te komen.

Eet meer voeding en specerijen met een hoog tryptofaangehalte

Vermijd het gebruik van slaapmiddelen, doe dit enkel in noodgeval. Verzorg je spijsvertering en je dikke darm. Consumeer tryptofaanrijke voeding. Tryptofaan is een aminozuur dat de basis vormt van serotonine.

Tryptofaan vind je voornamelijk in pompoenpitten, granen en notenmelk, bieslook, paardenbloem, alfalfa spruiten, venkel, spinazie, wortels, bleekselderij, snijboontjes, witloof, peulvruchten (vooral kikkererwten), rijp fruit, bananen, pure chocolade, verschillende groenten enz.

Saffraan

Specerijen zoals kurkuma, kaneel, saffraan en curry bevatten ook veel tryptofaan.

Goede vetstoffen zijn vooral boter en kokosvet, die een belangrijke rol spelen bij de zetmeelvertering. Eiwitten vind je vooral in peulvruchten, sommige groenten, zaden, granen en noten.

Tijdens de dag eet je zoveel mogelijk groenten, gekookt of bereid. Gekookte voeding is voorverteerd en veel beter voor de spijsvertering. Op dit moment kookt driekwart van de wereldbevolking 3x per dag.

Op een zacht vuur gekookte groenten bevatten goed opneembare vitaminen. Deze voedende stoffen komen door het koken vrij uit de cellulose. Vitamine C, B5, B11 of foliumzuur, helpen je cortisolwaarden samen met serotonine in evenwicht te houden.

Sommige supplementen bieden ook soelaas zoals ginseng, rhodiola, tulsi (Ocimum sanctum), zoethoutwortelextract, valeriaan en magnolia. Ze zijn ook werkzaam bij bijnieruitputting. Vermijd geraffineerde en door de voedingsindustrie bewerkte voedingsmiddelen, want deze zijn niet gunstig voor het slijmvlies van de dikke darm en je lichaam.

Hoe komt het dat je tijdens de nacht wakker wordt en de slaap niet meer kan vatten?

Een ontregelde lichaamsklok, veroorzaakt door een onregelmatige levensstijl, verstoort de hormoonhuishouding. Veel toxines in het bloed zijn het gevolg van een slecht werkende spijsvertering. Chemische stoffen, medicijnen, ook exogene toxines zoals pesticiden en milieuvervuiling stapelen zich op in je lichaam.

Op de verkeerde uren eten, te zware maaltijden consumeren of eten vlak voor het slapengaan verstoren de spijsvertering. Het lichaam krijgt het moeilijker om te ontgiften. Sommige toxines kunnen net als alcohol doorheen de bloedhersenbarrière dringen en hersenbeschadiging veroorzaken.

Nachtelijk wakker worden? Een beschermingsmechanisme van het lichaam.

Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat nachtelijk wakker worden na middernacht geen toeval is. Het is een intelligent beschermingsmechanisme van het lichaam. Wanneer zich te veel toxines in het bloed ophopen, kiest het lichaam ervoor om deze tijdelijk te verdunnen met extra vocht. Dit gebeurt onder meer door meer bloed in de hersenen vast te houden, zodat de toxische belasting op het hersenweefsel wordt verlaagd.

Door deze vochtverschuiving wordt het waakmechanisme in de hersenen geactiveerd, met als gevolg dat je wakker wordt, vaak zonder duidelijke reden. Dit is geen fout, maar een vorm van acute zelfbescherming. Het lichaam voorkomt op die manier hersenirritatie of beschadiging door giftige stoffen in de bloedsomloop.

Hoewel je je de volgende ochtend vermoeid en onwel kan voelen, toont dit aan dat je lichaam voor jou aan het werk is, zelfs als je geest dat op dat moment liever niet zou willen.

Ontgifting als dagelijkse levenshygiëne

De beste manier om deze nachtelijke overbelasting te voorkomen, is je lichaam dagelijks helpen met ontgifting en zuivering. Preventie is hier het sleutelwoord, want hoe minder toxische belasting, hoe rustiger de slaap en hoe sterker je herstel.

Het is belangrijk om te beseffen dat niet alleen chemische stoffen, maar ook negatieve emoties, trauma’s en biologische conflicten een bron van toxines zijn. Deze worden in het lichaam opgeslagen in de vorm van neuropeptiden met een negatieve lading, die het weefselmilieu verzuren en het zenuwstelsel uitputten.

Zulke emotionele toxines zijn belastend voor de bijnieren, de hormoonhuishouding en uiteindelijk voor het centrale zenuwstelsel, dat alles coördineert. Hierdoor ontstaan slaapproblemen, innerlijke onrust en een verzwakte algemene gezondheid.

De boodschap is duidelijk: dagelijks ontgiften, emotioneel evenwicht cultiveren en biologische conflicten begrijpen en oplossen, zijn essentiële stappen naar diepe slaap, herstel en duurzame vitaliteit.

5. Hulpmiddelen uit de natuur om CVS te helpen verbeteren

1. Guarana is een plant uit Zuid-Amerika met bijzondere eigenschappen die de gezondheid bevorderen. De plant heet Paullinia cupana en de zaden ervan worden guarana genoemd. Je vindt guarana in betere natuurwinkels en het helpt om koorts, hoofdpijn en zware vermoeidheid te bestrijden.

Guarana stimuleert de bijnieren om vermoeidheid te bestrijden zonder een schadelijke adrenalinestoot te veroorzaken. De vele vezels in guarana voorkomen dat het natuurlijk gehalte aan cafeïne in één keer wordt afgegeven zoals dit met koffie gebeurt.

Bij guarana wordt de cafeïne geleidelijk afgegeven en het lichaam krijgt energie zonder dat de eigen energievoorraden uitgeput raken. Guarana kalmeert het zenuwstelsel en is werkzaam tegen stress, depressie en angst.

2. De kracht van zonlicht. Loop meer in de zon om de therapeutische kracht te ontvangen. Je lichaam wil in de zon zijn, ga dus naar buiten en geniet van de zonnestralen op je gezicht. Zonlicht stimuleert het onwillekeurig zenuwstelsel, dat zorgt voor een evenwicht waarbij je meer energie krijgt.

Zonlicht is ook cruciaal voor de aanmaak van vitamine D, wat belangrijk is voor de bijschildklier. Het zijn door de zon opgewekte elektromagnetische golven die de echte energiebron zijn voor alle leven op aarde.

Gebrek aan direct zonlicht is ook een factor waardoor de herstelfase bij CVS niet voorbijgaat. In feite is het schadelijk voor je gezondheid om niet in de zon te gaan zitten.

3. Ojibwa thee is van oorsprong samengesteld door de Noord-Amerikaanse indianen. Er worden 8 verschillende kruiden gebruikt die allemaal versterkend zijn en het lichaam stimuleren te ontgiften en te zuiveren.

Wat zit er allemaal in Ojibwa thee?

Rode iep of Ulmus glabra wordt gebruikt bij tal van luchtwegaandoeningen. Rode iep heeft ook een gunstige werking op de dikke darm en de endeldarm.

Gezegende distel of Cnicus benedictus is een bitterkruid dat wordt gebruikt bij problemen met de lever en galblaas.

Rode klaver of Trifolium pratense is een bron van waardevolle voedingstoffen en mineralen waaronder chroom, calcium, thiamine, vitamine C, magnesium en fosfor. Het is rijk aan isoflavonen die de algemene gezondheid versterken.

Kliswortel of Arctium lappa heeft een positief effect op leverbeschadiging door alcoholgebruik en farmaceutische medicijnen.

Kelp of bruinwier is rijk aan goed opneembare mineralen zoals jodium, calcium, magnesium en kalium.

Schapenzuring of Rumex acetosella bevat oxaalzuur, natrium, kalium, ijzer, mangaan, bètacaroteen, vitamine C en fosfor. Het is lichtjes vochtafdrijvend en mild laxerend.

Witte waterkers of Nasturtium officinale heeft een zeer hoog gehalte aan vitamine C en voorkomt overgroei van Candida albicans, en helpt bij koorts, ontstekingen en algemene pijn.

Russische rabarber of Rheum palmatum var. tanguticum is een waardevolle plant die alle gal, parasieten en in de darmen vastzittend voedsel afvoert. Deze plant reinigt de galwegen van giftige afvalproducten. Het is een krachtig ontgiftend kruid en bevat tal van geneeskrachtige eigenschappen.

4. Een andere gezondheidsstimulerende theesoort, afkomstig uit de tropische regenwouden van Zuid Amerika is lapacho ofwel Pau Darco gemaakt door de Inca’s. De binnenkant van de schors of de bast van de Lapacho colorado boom wordt hierbij gebruikt. Deze bast heeft geneeskrachtige eigenschappen.

Tabebuia impetiginosa is de wetenschappelijke naam voor deze boom. Lapacho versterkt de algemene gezondheid en ontgift het lichaam op een krachtige wijze. Het heeft vooral invloed op de lever, nieren en het hele spijsverteringsstelsel. Het werkt ook bij baby’s met voedselallergieën en darmkrampen en vermindert bijwerkingen van antibiotica. Lapacho thee bestrijdt zowel de oorzaak als het symptoom en dat is de verklaring voor de afwezigheid van bijwerkingen.

6. Geneeskrachtige voeding en specerijen

Probeer volgende voedingsmiddelen zoveel mogelijk te consumeren en varieer. Kies voor zuivere, biologisch gekweekte groenten en fruit.

1. Bleek-, gewone selderij en knolselderij, peterselie, koriander: bevatten waardevolle minerale zouten voor het zenuwstelsel en versterken het maagzuur. Dit stimuleert de spijsvertering.

2. Kiemen bevatten een hoog gehalte aan sporenelementen zoals selenium en zink. Deze versterken de algemene gezondheid.

3. Asperges zuiveren de milt, nieren en lever en versterken de pancreas.

4. Spinazie heeft goed opneembare micronutriënten voor het zenuwstelsel en een alkaliserende werking.

5. Kokosolie bevat goed opneembare vetzuren zoals laurinezuur en caprinezuur.

6. Gember stimuleert de spijsvertering en ontgifting.

7. Frambozen en ander klein fruit zijn rijk aan antioxidanten.

8. Sla bevat bitterstoffen en deze stimuleren de darmperistaltiek en de lever.

9. Papaja’s bevatten enzymen die de spijsvertering stimuleren. Ze verhogen het maagzuurgehalte en stimuleren een betere werking van het zenuwweefsel.

10. Abrikozen verbeteren de bloedkwaliteit en algemene gezondheid. Biologisch gedroogde abrikozen hebben hetzelfde effect, ze zien er alleen bruin uit.

11. Granaatappels hebben een reinigende en alkaliserende wrange smaak. Dit draagt bij aan de ontgifting van de lever en het bloed.

12. Grapefruit is een bron van calcium en antioxidanten. Dit zijn bioflavonoïden die belangrijk zijn voor de werking van vitamine C. Grapefruit versterkt de algemene gezondheid.

13. Boerenkool werkt alkaliserend in het lichaam.

14. Zoete aardappels bevatten inuline, wat een gunstige werking heeft op de darmflora.

15. Komkommers zijn hydraterend en ontgiften neurotoxines. Dit versterkt de bijnieren en nieren.

16. Venkel heeft een positief effect op de darmwerking.

17. Brandnetelblad is lekker als spinazie en voedend voor het bloed.

18. Vlierbessensiroop helpt het lichaam krachtig te ontgiften.

19. Vitamine B12 in de vorm van methylcobalamine en/of adenosylcobalamine versterkt het zenuwstelsel.

20. Kattenklauw of Uncaria tomentosa geeft een boost aan je algemene gezondheid en is sterk ontgiftend.

21. Zoethoutwortel of Glycyrrhiza glabra is zeer nuttig bij bijnieruitputting. Het helpt om de cortisolproductie en cortisol- en cortisonwaarden in balans te brengen. Zoethout in grotere hoeveelheden kan de bloeddruk verhogen, bij de meeste mensen met bijnieruitputting is de bloeddruk te laag. De bittere nasmaak werkt ontgiftend voor het lichaam.

22. Zink is belangrijk voor stofwisselingsprocessen en de algemene gezondheid. Het ondersteunt het endocriene systeem, in het bijzonder de pancreas, schildklier, bijnieren en het zenuwstelsel.

23. Citroenmelisse of Melissa officinalis revitaliseert het zenuwweefsel en draagt bij tot de regulatie van de insulineproductie. Het versterkt de algemene gezondheid.

24. Selenium helpt bij het herstel van het zenuwweefsel in de huid en beschermt het centrale zenuwweefsel. Het werkt versterkend. Paranoten zijn rijk aan natuurlijk seleen.

25. Ester-C is een vorm van vitamine C die de bijnieren en de algemene gezondheid ondersteunt. Het vermindert ontstekingen en kalmeert de bijnieren die vergroot zijn door overbelasting. Het ondersteunt de werking van neuronen en neurotransmitters.

26. Rode algen of Atlantische dulse ontgiften zware metalen.

27. Rode klaver of Trifolium pratense werkt ook sterk ontgiftend in het lichaam.

28. Andere specerijen met een ontgiftende werking zijn salie, kruidnagel, citroenmelisse, nootmuskaat, Ceylon kaneel, tijm, steranijs, kurkuma, dragon, kaneel, kervel, rozemarijn, zoethout en gember. Gebruik veel specerijen, het zijn de smaakmakers in de keuken.

7. Wat kan je beter niet eten?

Verschillende voedingsmiddelen zijn niet geschikt voor menselijke consumptie, en zeker niet als je lijdt aan CVS. We willen zelf kiezen wat we eten. Daar ligt het probleem: we consumeren voedingsmiddelen, supplementen en additieven die ondermijnend en verstorend werken voor het lichaam.

Je kan kiezen om een lekker dessertje te eten waarvan je weet dat het je wat dikker maakt. Dat is één ding. Het is een ander verhaal als het dessert een ingrediënt bevat waarvan je niet eens weet dat het schadelijk is voor je gezondheid.

We worden elke dag verleid om giftige additieven te eten zoals E-nummers die onze gezondheid aantasten. Je hebt daar vaak geen zeggenschap over omdat je niet eens weet dat je deze eet.

Als je gezond bent, tjokvol energie en innerlijke kracht, dan is het niet zo erg dat er giftige stoffen in je lichaam binnenkomen via de voeding. De darmflora en de spijsvertering werken goed en je lichaam kan onder deze omstandigheden voldoende ontgiften.

Maar als je begaan bent met je gezondheid, je bepaalde aandoeningen of overgevoeligheden hebt, of je ziek bent en lijdt aan bv. CVS, dan is het van cruciaal belang dat je niets eet wat de aandoening of ziekte in stand kan houden. Hoe meer schadelijke stoffen je lichaam binnenkomen, hoe moeilijker het is voor je lichaam om te herstellen.

Het gaat erom de algemene gezondheid te versterken en zoveel mogelijk schadelijke stoffen die intoxicatieschokken kunnen veroorzaken, te vermijden. Conserveringsmiddelen en E-nummers kunnen dus bestaande ziektes verergeren en nieuwe aandoeningen veroorzaken. Het is nu tijd dat je de controle en keuzevrijheid terugkrijgt door rekening te houden met de juiste informatie over wat je eet.

Onthou vooral: alle voeding die door de voedingsindustrie is bewerkt, is niet geschikt voor menselijke consumptie.

8. Vermijd deze voeding als je aan CVS lijdt

1. Gekweekte vis wordt met antibiotica grootgebracht en is een bron van zware metalen. Ook wilde vis bevat vaak zware metalen.
2. Kunstmatige smaakstoffen en andere chemische additieven waarvan we de werking op lange termijn niet kennen.
3. Citroenzuur is als additief niet hetzelfde als het natuurlijke citroenzuur in een citroen.
4. Vitamine C of ascorbinezuur wordt in de voedingsindustrie gewonnen uit een genetisch gemanipuleerde schimmel en is bijlange niet zo goed als de natuurlijke variant in zongerijpte groenten en vruchten. Traceer de bron van vitamine C als je supplementen aanschaft. Biologisch is sowieso te prefereren. Ik verkies vitamine C op basis van de camubes of de amlavrucht.
5. Kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam, neotaam, sucralose enz. bedriegen je lichaamsintelligentie en verzwakken je verder. Aspartaam en andere synthetische zoetstoffen versterken de vermoeidheidssymptomen van CVS. Kunstmatige zoetstoffen verstoren verschillende metabolische processen in het lichaam en zijn een bron van vervuiling omdat ze lichaamsvreemd zijn. Het lichaam herkent deze stoffen niet en behandelt ze als gif. Daardoor verlies je veel energie. Dit geldt ook voor light-producten, die niet geschikt zijn voor menselijke consumptie.
6. Elk ingrediënt met de naam natuurlijke smaakstoffen of aroma’s zijn niet zo natuurlijk als je denkt. Het zijn verborgen smaakmakers. En elke smaakversterker kan chemische verbindingen bevatten die je gezondheid schaden. E-nummers, bewaarmiddelen, synthetische zoetstoffen, light-producten en junkfood zijn allemaal te vermijden als je lijdt aan CVS.
7. MSG of mononatriumglutamaat, is een zout dat van nature in glutaminezuur voorkomt, wat een niet-essentiëel aminozuur is. Er is niets natuurlijks aan deze stof die extreme schade en oxidatieve stress veroorzaakt in je lichaam. Het hoopt zich op in je hersenen en put het zenuwweefsel uit.
8. Als je de volgende namen ziet staan, koop het product dan zeker niet, want deze stoffen verergeren CVS: gehydrolyseerd glutamaat, geautolyseerde gist, proteasen, carrageen, maltodextrine, natriumcaseïnaat, balsamicoazijn, maltextract, gistextract, biergist, maïszetmeel, tarwezetmeel, gemodificeerd zetmeel, gelatine, gehydrogeneerde eiwitten, getextureerde eiwitten, weiproteïne, smaakmakers, bouillon, sojaproteïne en sojasaus.
9. Beperk de consumptie van gluten uit tarwe.
10. Melk van dieren en afgeleide zuivelproducten zoals kaas, yoghurt enz.
11. Geraffineerde suikers en zetmelen, oliën en geharde vetten.
12. Geraffineerde oliën: hun omegavetzuren zijn veranderd in transvetzuren en die verstoppen de membranen in de weefsels. Oliën van eerste koude persing, bij voorkeur biologisch kunnen wel.
13. Margarine veroorzaakt zuurstoftekort op weefselniveau. Het leidt altijd tot vermoeidheid.
14. Koolzaadolie is uit den boze, deze plant is genetisch gemanipuleerd.
15. Maïs en soja zijn niet aan te bevelen, deze voedingsmiddelen zijn ook genetisch gemanipuleerd en het lichaam is niet in staat dit als voedsel te herkennen. Het put de spijsvertering uit. Maïs was ooit een waardevolle voedingsbron voor de mens, maar genetisch gemodificeerde organismen hebben dit tenietgedaan.
16. Supplementen zijn zeker aan te bevelen maar enkel natuurlijke supplementen. Ik prefereer de supplementen van Cressana omdat deze volledig biologisch zijn en geen vulstoffen bevatten. Gebruik geen artificiële supplementen want deze moet je lichaam nog metaboliseren, wat extra energie kost. Hierdoor ben je nog verder van huis omdat de nieren en de lever overbelast worden. De beste werking verkrijg je door zoveel mogelijk gezonde, biologische, gentechniekvrije en evenwichtige voedingsmiddelen te consumeren. Vermijd supplementen die eenzijdig zijn, bijvoorbeeld vitamine C zonder zijn begeleidende antioxidant-bioflavonoiden. Pure vitamine C is schadelijk en extreem zuur voor het lichaam, wat de werking van andere vitaminen en anti-oxidanten in het lichaam verstoort. Vitamine C op basis van de amlavrucht of Camu-Camu of andere bessen is wel zeer nuttig voor het lichaam omdat ze vergezeld zijn van mantelstoffen. Blijf bij organische natuurlijke vormen van supplementen omdat die de begeleidende mantelstoffen bevatten. Het gaat steeds om de synergie die in het lichaam ontstaat. Solisme in supplementen is altijd schadelijk. Sommige supplementen vermijd je gewoon beter zoals L-carnitine. Dit is een aminozuur dat in grote hoeveelheden schadelijk is. Hetzelfde geldt voor het aminozuur arginine. Beide aminozuren zijn ook slecht als je kanker hebt.
17. Verminder dierlijke eiwitconsumptie, en dan vooral varkensvlees.
18. Supplementen gemaakt uit klieren van dierlijke organismen bevatten erg veel geconcentreerde hormonen. Dit zijn laaggradige steroïde verbindingen die dikwijls worden voorgeschreven voor endocriene klieren, maar verstoren de hormoonhuishouding en de algemene gezondheid op langere termijn.
19. Visoliesupplementen bevatten hoge concentraties aan zware metalen. Het verwijderen van deze metalen is een onmogelijke zaak, ze zitten in de omegavetzuren. Het is beter om de essentiële omegavetzuren uit koudgeperste oliën te halen. Basis omega 3 is alfa-linoleenzuur, basis omega 6 is linolzuur. Lijnzaadolie en hennepzaadolie zijn een goede bron van basis omega 3.
20. Vaccinaties veroorzaken ook zware vermoeidheid, omdat ze een bron zijn van lichaamsvreemde stoffen die in het organisme worden binnengebracht. Er ontstaan intoxicatieschokken. Alle stoffen die op natuurlijke wijze in het bloed terechtkomen, gaan via de spijsvertering, via de huid ofwel via de ademhaling. Het lichaam bepaalt zelf wat het toelaat in het bloed. Via vaccinaties wordt er rechtstreeks ingegrepen en dat heeft verregaande gevolgen voor het lichaam. Er kan een aanvalsconflict ontstaan waardoor deze schok zelfs kan leiden tot de dood.

9. Voedingsadvies volgens Ayurveda

Ayurvedisch eetadvies voor meer gezondheid en balans

Volgens de Ayurveda is voeding een krachtige sleutel tot gezondheid, vitaliteit en emotioneel evenwicht. Wat, hoe en wanneer je eet, beïnvloedt niet alleen je spijsvertering, maar ook je zenuwstelsel, hormonale balans en geestelijke helderheid.

Aanbevelingen:

– Kies bij voorkeur voor verse en biologische voeding.

– Eet zoveel mogelijk vegetarisch, dit is licht verteerbaar en voedend voor lichaam en geest.

– Kook met natuurlijke specerijen zoals kurkuma, komijn, koriander, gember en venkel om de spijsvertering te ondersteunen.

– Bereid je maaltijden vers en eet ze direct op, dit behoudt de levenskracht van het voedsel.

– Geef de voorkeur aan maaltijden met veel groenten, volle granen en peulvruchten.

– Kook natuurlijk, bij voorkeur op een gasfornuis of open vlam.

– Eet zoveel mogelijk warm bereid voedsel, idealiter drie keer per dag op vaste tijdstippen.

– Zorg voor variatie in smaak en kleur: Ayurveda spreekt van de zes smaken zoet, zuur, zout, scherp, bitter en wrang. Deze moeten in balans zijn. Een kleurrijk bord is een voedzaam bord.

Af te raden:

– Vermijd voeding uit de diepvries of blik, het is levenloos en moeilijker verteerbaar.

– Beperk brood en kaas, zeker in overmaat: ze zijn zwaar en slijmvormend.

– Gebruik geen microgolfoven, dit verandert de moleculaire structuur van voedsel en vermindert de voedingswaarde.

– Beperk tussendoortjes om de spijsvertering rust te geven.

– Vermijd geraffineerde suikers en tarweproducten, ze verstoren de bloedsuikerspiegel en darmgezondheid.

– Zuivelproducten zijn vaak moeilijk verteerbaar en kunnen bij veel mensen klachten geven.

– Gebruik geen geraffineerde oliën, maar kies voor koudgeperste, natuurlijke vetten zoals ghee, kokosolie of olijfolie van eerste persing.

Voedselcombinaties om te vermijden:

– Fruit en zuivel gaan niet samen, ze veroorzaken gisting en verzwaren de spijsvertering.

– Vlees of vis combineren met zuivel of gele mosterd is zwaar en moeilijk te verteren.

– Fruit en zuivel eet je best apart, los van andere maaltijden.

Eten moet een ervaring van verlangen en voldoening zijn. Als je geen trek hebt of iets echt niet lust, dwing jezelf dan niet. Eet met aandacht, kauw goed, dit bevordert de werking van de spijsvertering én de pancreas, en activeert via de hippocampus zelfs de aanmaak van anti-stresshormonen.

Zorg voor een rustige, ontspannen sfeer tijdens het eten. Eet nooit onder stress of in een emotioneel beladen toestand. Geef je volledige aandacht aan het eten, en vooral: geniet ervan.

Het ontbijt volgens de Ayurveda

Een goed ontbijt vormt de basis voor een stabiele spijsvertering en een evenwichtige energievolle dag. In de Ayurveda wordt het ontbijt bij voorkeur warm en licht verteerbaar gehouden, afgestemd op het spijsverteringsvuur (agni), dat ’s ochtends nog langzaam op gang komt.

Ideale keuzes:

– Begin je dag bij voorkeur met warme voeding, zoals een lichte groentesoep met wat rijst, een uitgebalanceerde start die geschikt is voor alle constituties (dosha’s).

– Pap op basis van granen (zoals havermout, rijstgries, gierst of boekweit) is een uitstekende keuze. Voeg eventueel wat gedroogd fruit toe, zoals rozijnen, abrikozen of vijgen, en kruid met kaneel of gemalen kruidnagel voor extra warmte en vertering.

– Havermout, muesli of andere vlokken bereid je met rijstmelk, amandelmelk of een andere plantaardige melksoort, vermijd bij voorkeur sojamelk, vooral bij koude constituties of tijdens de winter. Deze papsoorten hebben een eerder afkoelende werking en zijn daarom vooral geschikt bij zomerse hitte.

– Voor het zoeten gebruik je natuurlijke alternatieven zoals gedroogd fruit, ahornsiroop, kokosbloesemsuiker, graansiroop of een beetje rauwe honing (alleen toegevoegd aan lauwe bereidingen, nooit koken).

Gebruik brood met mate en goed begeleid met verzadigd vet:

– Als je brood eet, doe dit maximaal één keer per dag en combineer het altijd met voldoende warme drank (zoals kruidenthee of warme soep) om de vertering te ondersteunen.

– Beleg je boterham bij voorkeur met notenpasta, zelfgemaakt plantaardig broodbeleg of confituur zonder toegevoegde suiker. Gebruik gezonde vetstoffen op je brood.

Eet warm, lokaal en seizoensgebonden fruit:

– Als je fruit eet bij het ontbijt, kies dan voor lokale soorten zoals appels en peren. Stoof ze licht met wat kaneel voor een verwarmend en licht verteerbaar effect. Doe dit niet dagelijks.

– Vermijd exotisch fruit in de ochtend (zoals banaan, ananas, mango, citrus), want dit werkt sterk afkoelend en kan het spijsverteringsvuur verzwakken.

– In de winter eet je beter geen rauw fruit: het verhoogt het waterelement in het lichaam en werkt afkoelend, wat de algemene weerstand kan verzwakken. Bovendien groeit er in onze regio tijdens de winter geen fruit, wat al een aanwijzing geeft dat het lichaam dan geen behoefte heeft aan fruit.

Nood aan een tussendoortje?

– Voel je toch honger tussen twee maaltijden? Een kop warme soep is dan het beste alternatief: licht, verwarmend en ondersteunend voor de spijsvertering.

Het middagmaal volgens Ayurveda

In de Ayurveda is het middagmaal de belangrijkste maaltijd van de dag, omdat rond het middaguur het spijsverteringsvuur (agni) het sterkst is. Dit is het ideale moment om een volwaardige, voedzame en goed verteerbare maaltijd te nuttigen.

De basis van de maaltijd bestaat uit granen, groenten, eiwitten en gezonde vetten.

Een evenwichtige maaltijd bevat:

– Volwaardige granen

– Kleurige en smaakrijke groenten

– Plantaardige eiwitten

– Goede vetstoffen

Granen zijn de voedende basis

Rijst is geschikt voor alle constituties (dosha’s).

Gierst en boekweit zijn ideaal voor mensen met een zwaardere constitutie (Kapha).

Gerst en haver zijn geschikt voor andere types (Vata en Pitta).

Variatie is belangrijk om het lichaam breed te voeden.

Voeg specerijen toe zoals een stukje kaneelschors, kardemom, kruidnagel of komijn om de vertering te ondersteunen en de opname van voedingsstoffen te verbeteren.

Gebruik groenten in verschillende kleuren en smaken

Eet zoveel mogelijk verschillende kleuren, idealiter de zeven kleuren van de regenboog. Blauwe en paarse groenten (zoals rode biet, rode kool) combineren goed met:

– Zoete groenten (zoals wortel of pompoen),

– Niet-zoete wortelgewassen,

– Groene, licht bittere groenten (zoals andijvie, snijbiet of spinazie), essentieel voor een volwaardige voeding.

Specerijen zijn natuurlijke verteringshelpers

Specerijen stimuleren de spijsvertering, verbeteren de resorptie van voedingsstoffen en helpen bij de eliminatie van afvalstoffen. Ze bieden bovendien de bittere, scherpe en wrange smaken die het lichaam nodig heeft.

Enkele aanbevolen specerijen en kruiden:

Komijn, kurkuma, zwarte peper, kardemom, koriander, mosterdzaad, venkel, anijs, kruidnagel, laurier, basilicum, karwij, selderijzaad, tijm, marjolein, rozemarijn, munt, peterselie, gember, fenegriek, mierikswortel, dragon, saffraan, nootmuskaat, asafoetida, maanzaad, oregano en Westerse kruidenmengsels.

Wees creatief met kruiden: ze geven smaak, geneeskracht én ondersteunen je spijsvertering op subtiele wijze.

Gebruik vooral plantaardige eiwitten. Wees echter nooit fanatiek, want fanatisme remt de spijsvertering.

De Ayurveda geeft de voorkeur aan plantaardige eiwitten, vooral bij mensen met een verzwakte gezondheid. Goede keuzes zijn:

– Mungdaal (gele linzen), licht verteerbaar, ideaal voor zieke of gevoelige personen

– Roze of bruine linzen, bonen, tuinbonen, spliterwten

Gebruik altijd specerijen zoals bonenkruid om de vertering van peulvruchten te ondersteunen.

Eet je vis of vlees, combineer dit dan nooit met zuivel of fruit, dit zijn toxische voedselcombinaties. Gebruik wel voldoende verteringsbevorderende kruiden, maar vermijd gele mosterd.

Vetten zijn onmisbaar voor de gezondheid én stressbestendigheid

Gebruik goede vetstoffen om te koken of bakken, zoals:

– Ghee

– Ongeraffineerde rode palmolie

– Kokosvet

Deze vetten zijn stabiel bij verhitting en dragen bij aan een goede opname van vetoplosbare voedingsstoffen.

Vloeibare oliën zoals olijfolie, sesamolie, lijnzaadolie, zonnebloemolie, hennepolie, arganolie, pompoenpitolie en notenolie (rijk aan omega 3) voeg je het best pas na het koken toe.

Kies altijd voor biologische kwaliteit, bij voorkeur uit een natuurwinkel.

Vermijd industriële vetten, zoals geharde vetten en margarines. Ze blokkeren de zuurstoftoevoer naar lichaamsweefsels en zijn bijzonder schadelijk, zeker bij stress of ziekte.

Bij stress heeft het lichaam meer vetstoffen nodig, niet minder, vet geeft energie, stabiliteit en verzadiging.

Tussendoortjes

Heb je tussen twee maaltijden behoefte aan iets kleins?

Noten, een klein stuk fruit of een biologisch koekje zijn een goede keuze; gebruik met mate en liefst niet te koud.

Avondmaal, licht en warm voor een goede nachtrust

Het avondmaal eet je best licht en warm, zodat het lichaam tijdens de nacht voldoende ruimte en energie heeft voor herstel, regeneratie en ontgifting.

Warm eten ondersteunt de vertering en bevordert een rustige nacht. Ideaal zijn:

– Warme groentesoep

– Eenvoudige eenpansgerechten op basis van groenten

– Restjes van het middagmaal, mits goed opgewarmd

Kies je voor brood, combineer dit dan altijd met een kom warme soep om de vertering te ondersteunen. Ook graanpap, rijstdessertjes of gestoofde vruchten zijn geschikte opties in de avond.

Let op met pasta: eet dit liever niet ’s avonds. Als je het toch doet, kies dan voor speltpasta of boekweitpasta, en combineer met lichte groenten.

Ga niet slapen met een lege maag , want dit kan je slaap verstoren. Eet ook niet te zwaar: een lichte, volwaardige snack is ideaal als je laat op de avond honger hebt.

Desserts, een zoete afsluiter

In de Indiase traditie sluit men een maaltijd graag af met iets zoets. Vermijd geraffineerde suikers, zoals witte suiker en rietsuiker, deze zijn belastend voor het lichaam en veroorzaken snelle bloedsuikerschommelingen.

Kies in plaats daarvan voor:

– Koekjes op basis van natuurlijke zoetmiddelen zoals granenstroop, ahornsiroop, kokosbloemsuiker, agavesiroop of stevia.

– Desserten met agar-agar zijn licht, verfrissend en vrij van belasting: hiervan mag je gerust wat meer eten.

– Synthetische zoetstoffen zijn af te raden, ze zijn onnatuurlijk en verstoren de spijsvertering en hormoonhuishouding. Koop je koekjes? Ga dan voor biologische alternatieven uit natuurwinkels, liefst zonder tarwe en met natuurlijke suikers.

Dranken die je spijsvertering ondersteunen en niet verstoren

Drink geen ijskoude dranken, want deze verzwakken het spijsverteringsvuur (agni) en belasten maag en darmen.

Beperk het gebruik van koffie, zwarte thee, en andere cafeïnehoudende of stimulerende dranken.

Kies liever voor:

– Gemberthee (overdag, niet vlak voor het slapengaan)

– Ayurvedische of yogi-thee

– Groene thee

– Of gewoon warm water, zacht, reinigend en rustgevend

Dagelijkse levensstijl met ritme, rust en beweging

Ayurveda hecht veel belang aan een harmonisch dag-nachtritme en natuurlijke levensstijl. Enkele basisaanbevelingen:

– Sta op tijd op, bij voorkeur vóór 7 uur. Te lang slapen maakt je loom en verstoort natuurlijke lichaamsfuncties.

– Neem je hoofdmaaltijd tussen 11.00 en 14.00 uur, het spijsverteringsvuur is dan op zijn sterkst.

– Zorg dagelijks voor voldoende lichaamsbeweging: wandelen, yoga, lichte sport en tijd in de natuur zijn bijzonder heilzaam. Gun jezelf ontspanning, niet alleen fysiek, maar ook mentaal.

– Begin en eindig de dag bij voorkeur met ademhalingsoefeningen of meditatie. Ze brengen helderheid en innerlijke rust.

– Ga op tijd slapen, want in Ayurveda geldt: de uren vóór middernacht tellen dubbel voor je herstel en vitaliteit.

10. Het gevaar van zware metalen

Zware metalen veroorzaken ernstige verstoringen in het zenuwstelsel

Zware metalen kunnen het zenuwweefsel diepgaand verstoren en beschadigen. Ze zijn sterk neurotoxisch en vormen een belangrijke risicofactor voor de ontwikkeling van chronische vermoeidheidssyndromen (CVS) en andere neurologische aandoeningen.

Kwik, een stille vergiftiger uit de oceaan en de tandartsstoel

Een van de meest voorkomende zware metalen is kwik. We krijgen dit binnen via:

– Voeding uit de oceaan: roofvissen zoals tonijn, haai, zwaardvis en olierijke vissen bevatten hoge concentraties aan kwik. Dit komt door industriële lozingen en milieurampen die het oceaanwater ernstig hebben vervuild. Hoe hoger in de voedselketen, hoe meer kwik zich ophoopt.

– Amalgaamvullingen: deze bevatten een hoog percentage kwik. Vooral bij kauwen, tandenknarsen of bij het drinken van warme dranken komt kwikdamp vrij die via het mondslijmvlies en het reukcentrum het zenuwstelsel bereikt.

Belangrijk advies: laat amalgaamvullingen nooit in één keer verwijderen. Doe dit onder begeleiding van een ervaren biologische of holistische tandarts, en niet vaker dan één tand per maand of zelfs één tand per twee maanden, om overbelasting van het ontgiftingssysteem te voorkomen.

Aluminium, sluipend aanwezig in alledaagse producten

Ook aluminium is een zeer neurotoxisch metaal dat in verband wordt gebracht met neurologische schade, geheugenstoornissen en chronische vermoeidheid. Het is wijdverspreid aanwezig in:

– Vaccins (als hulpstof/adjuvans)

– Deodorants (vooral antitranspiranten)

– Zonnebrandmiddelen

– Pesticiden en herbiciden

– Keukengerei en aluminiumfolie

De voortdurende blootstelling aan kleine hoeveelheden kan op termijn een grote belasting vormen voor het zenuwstelsel, de hersenen en de ontgiftingsorganen zoals lever, nieren en lymfesysteem.

Zuiveren van zware metalen: volg steeds de gebruiksaanwijzing op de verpakking

Natuurlijke ondersteuning bij het ontgiften van zware metalen

Dagelijkse blootstelling aan zware metalen vereist een bewuste en volgehouden aanpak. Hieronder vind je een reeks krachtige voedingsmiddelen en natuurlijke supplementen die je lichaam helpen zware metalen veilig te binden, mobiliseren en af te voeren.

1. Pau d’Arco of Tabebuia impetiginosa

Werking: helpt bij het opruimen van schimmels en biofilms, die zware metalen vasthouden.

Aanvulling: ondersteunt het lymfestelsel bij reiniging.

2. Wilde bosbessen en klein fruit (tijdens de zomer)

Deze krachtige bessen helpen zware metalen uit het hersenweefsel los te maken en af te voeren. Eet ze vers of diepgevroren (zonder toevoegingen).

3. Mariadistel of Silybium marianum

Werking: niet specifiek metaalbindend, maar zeer krachtig voor leverregeneratie en detox.

Hoofdbestanddeel: silymarine, werkt als antioxidant en stimuleert galproductie.

4. Atlantische dulse of rood zeewier

Dulse is een superontgifter die kwik, lood, koper, nikkel, cadmium en aluminium bindt én pas buiten het lichaam weer loslaat. Neem dagelijks 2 eetlepels (vers of gedroogd) voor maximale binding.

5. Gerstegrasextractpoeder

Dit poeder werkt complementair aan spirulina. Het helpt zware metalen te verwijderen uit het spijsverteringskanaal, de milt, voortplantingsorganen en pancreas. Neem 1 à 2 theelepels per dag, gemengd met sap of water.

6. Peterselie

Dagelijks gebruik van verse peterselie ondersteunt de afvoer van koper en aluminium. Het is bovendien rijk aan chlorofyl, vitamine C en andere herstellende nutriënten.

7. Zeoliet (vulkanisch mineraal)

Zeoliet in vloeibare vorm (mineraalrijke klei van vulkanische oorsprong) bindt en neutraliseert toxines en zware metalen. Volg steeds de dosering op de verpakking.

8. Thee van weegbreeblad, rode klaver en kliswortel

Een dagelijkse kop van deze thee helpt het lichaam op milde wijze te ontgiften via de huid, het bloed en het lymfestelsel.

9. Theemengsel tegen chloor en fluoride

Gebruik gelijke delen van rozenbottel, hibiscusbloemen, frambozenblad en braamblad om chloor en fluoride uit het lichaam te verwijderen. Drink dagelijks één tot twee koppen.

10. Korianderblad

Koriander heeft het unieke vermogen om diep in weefsels door te dringen, ook op moeilijk bereikbare plaatsen zoals de hersenen. Gebruik dit kruid rijkelijk en dagelijks, bijvoorbeeld in smoothies, salades, soepen of als pesto.

11. Spirulina uit Hawaï

Spirulina van hoogwaardige kwaliteit (bij voorkeur uit Hawaï) absorbeert zware metalen uit het zenuwstelsel, de lever en de milt. Neem dagelijks 2 theelepels, gemengd met sap, kokoswater of puur water.

Combineren voor een optimaal effect

Voor een krachtige detox neem je zo veel mogelijk van deze natuurlijke middelen binnen een tijdsbestek van 24 uur. Zo creëer je een synergetisch effect dat het lichaam voorziet van essentiële nutriënten en herstelkracht, terwijl zware metalen effectief worden afgevoerd.

Belangrijke aandachtspunten:

– Begin langzaam, vooral als je veel symptomen hebt want detoxreacties geven overbelasting.

– Gebruik altijd binders, zoals chlorella of zeoliet, vóór je kruiden inzet die metalen mobiliseren.

– Zorg voor een goede darmwerking en ontlasting, anders is er kans op heropname via de darmen.

– Drink voldoende zuiver water.

Lever en nieren ondersteunen is essentieel bij elke detox. Gebruik hiervoor mariadistel, brandnetel en paardenbloem.

Ontgiften is geen eenmalige actie maar een dagelijkse levensstijlkeuze. Zet dit proces langdurig door tot je een merkbare toename van energie, helderheid en vitaliteit voelt. Daarna kan je kiezen om te blijven variëren met minstens twee van bovenstaande middelen per dag.

Bij amalgaamverwijdering of tandvullingen met kwik

Voor je amalgaamvullingen laat verwijderen:

– Start minstens twee maanden vooraf met het innemen van ionisch selenium en alfa-liponzuur.

– Eet dagelijks veel bladgroenten en zongerijpt voedsel rijk aan vitaminen, om je bloedkwaliteit te versterken en je ontgiftingscapaciteit te ondersteunen.

Laat amalgaam altijd verwijderen door een gespecialiseerde biologische tandarts, met voldoende tussenpozen (maximaal één vulling per maand of twee om de maand).

11. Cofactoren die een rol spelen bij het herstelproces van CVS

De psychische oorzaken van CVS verschillen sterk van persoon tot persoon. Niet elke oorzaak op zich leidt tot chronische vermoeidheid, maar het is meestal de combinatie van meerdere factoren die uiteindelijk het Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) in gang zet.

Belangrijk om te begrijpen is dat toxines op zichzelf niet direct ziekmakend zijn. Maar wanneer het lichaam over een langere periode steeds meer toxines opstapelt, verzwakt dit de algemene gezondheid. Op een bepaald moment kan dit leiden tot een intoxicatieschok, een acute overbelasting waarbij het lichaam het evenwicht verliest.

Wanneer je conditie verzwakt is, heeft het lichaam steeds meer moeite om deze afvalstoffen tijdig af te voeren. Hierdoor stijgt het risico op intoxicatieschokken, wat het verloop van CVS verergert. Zo’n schok wordt door het lichaam ervaren als een interne aanval, wat het zenuwstelsel, de bijnieren en het gezondheidssysteem verder uitput.

Veel medicijnen hebben bovendien een vochtafdrijvend effect. Dit is problematisch, want water is het belangrijkste transport- én genezingsmiddel van het lichaam. Een tekort aan water veroorzaakt blokkades in de lymfe, darmen en lever, met uiteenlopende klachten tot gevolg, van hoofdpijn en rugpijn tot ernstige spijsverteringsproblemen.

Daarbij komt dat geneesmiddelen vaak lichaamsvreemde stoffen bevatten die gemetaboliseerd moeten worden door de lever. Zonder voldoende water en een goed functionerende stofwisseling, ontstaat hier al snel een opeenstapeling van afvalstoffen, wat het lichaam verder onder druk zet.

Dit veroorzaakt een enorme belasting aan toxische stoffen, waardoor het lichaam kostbare energie verliest. Tegelijkertijd neemt de kans op negatieve wisselwerkingen tussen medicijnen toe, en wordt de persoon beroofd van essentiële voedingsstoffen, stoffen die juist nodig zijn om het lichaamseigen herstelproces en de genezing van CVS te ondersteunen.

Het lichaam raakt hierdoor uitgeput en krijgt het steeds moeilijker om toxines adequaat te neutraliseren en af te voeren.

Farmaceutische medicijnen zijn enkel te rechtvaardigen in acute, levensbedreigende situaties. Wanneer ziektes ontstaan als direct gevolg van medicijngebruik, spreekt men van iatrogene aandoeningen. Het tragische is dat deze iatrogene ziektes inmiddels tot de top drie doodsoorzaken wereldwijd behoren, een schrijnende realiteit die zelden onder de aandacht wordt gebracht.

Het is belangrijk om te beseffen dat symptomen nooit de oorzaak zijn van ziekte, ze zijn het gevolg. Ziekte is een signaal, een intelligente reactie van het lichaam op een disbalans of conflict. Daarom kan genezing nooit bereikt worden door alleen symptomen te onderdrukken.

Echte genezing begint bij het herstellen van het natuurlijke evenwicht, ofwel het equilibrium, de staat waarin het lichaam zelf in staat is om ziekte om te keren en gezondheid te regenereren.

De enige weg naar duurzaam herstel is het wegnemen van alle factoren die energie onttrekken aan het lichaam, en daarmee het zelfherstellend vermogen onderdrukken.

Deze factoren zijn onder andere:

– Overmatige of ongepaste voeding

– Onnatuurlijke voedselcombinaties

– Slaaptekort

– Chronisch tekort aan zuiver, levend water

– Gebruik van medicijnen en stimulerende middelen

– Negatieve emoties, onverwerkte trauma’s, en chronische stress

Al deze elementen verlagen de energiereserves van het lichaam en maken het gevoeliger voor een toxinecrisis of een biologische schok, met CVS als mogelijk gevolg.

Wanneer het lichaam overbelast raakt door afvalstoffen en toxines, kan het bacteriën, schimmels of exosomen activeren. Deze worden niet per toeval ingeschakeld, maar zijn onderdeel van een biologisch herstelprogramma. Ze helpen het lichaam te reinigen en beschadigde of vervuilde weefsels op te ruimen.

Het zuiveren van het lichaam van opgehoopte toxines, het herstellen van de darmflora, en het aanleren van gezonde eet- en leefgewoontes, scheppen de ideale voorwaarden voor het lichaam om zichzelf te genezen, precies zoals het is ontworpen om te doen.

Vertrouwen in je lichaam en geen angst hebben, zijn daarbij essentieel. Angst blokkeert de levenskracht. Besef dat vrijwel alle chronische aandoeningen een onschuldig begin kennen: een lichte verkoudheid, maagklachten, darmproblemen, vermoeidheid, stijve gewrichten of huidirritaties. Ogenschijnlijk kleine ongemakken die een waarschuwingsfunctie hebben.

Wanneer we deze signalen onderdrukken met symptoombestrijding en medicatie, wordt het natuurlijke genezingsproces verstoord. Symptomen zijn geen vijanden, maar helingssignalen. Ze zijn de taal van het lichaam, dat aan de bel trekt. Deze signalen onderdrukken is tegennatuurlijk en in zekere zin zelfs destructief.

Want telkens wanneer symptomen worden onderdrukt:

– Worden toxines niet afgevoerd maar ingesloten in het lichaam

– Verzwakt het zelfherstellend vermogen

– Daalt je energie en vitaliteit

Zo ontstaat er een sluipende opstapeling van gifstoffen, wat op termijn kan leiden tot een biologische toxineschok, een intern conflict dat het lichaam als aanval ervaart. En op dat moment ervaar je niet alleen een fysieke uitputting, maar heb je ook te weinig energie om je eigenwaarde te versterken, wat het herstelproces psychisch en biologisch belemmert.

Zo kunnen onschuldige signalen omslaan in vicieuze cirkels van onderdrukking, frustratie, chronische vermoeidheid en lang aanslepende ziektetoestanden.

Te weinig of juist te veel lichaamsbeweging kan het lichaam verzwakken en uitputten. Beide extremen ondermijnen je gezondheid. Een uitgebalanceerde en matige vorm van beweging daarentegen versterkt het lichaam, stimuleert de doorstroming en ondersteunt het zelfherstellend vermogen.

Ervaar je vermoeidheid tijdens het bewegen? Dan is het een duidelijk signaal van je lichaam om te vertragen of even te stoppen. Lichaamsbeweging moet aangenaam aanvoelen, niet uitputtend zijn. Als je tijdens de inspanning nog rustig kan ademen en een gesprek voeren, ben je op het juiste tempo bezig.

Een andere vaak over het hoofd geziene factor bij chronische vermoeidheid is de overgroei van Candida albicans. Dit is niet zomaar een schimmelprobleem, maar een reactie op ernstige vervuiling van het lichaam, een vorm van intoxicatieschok. Candida en andere schimmels zijn in feite de schoonmaakploegen van de natuur. Ze verschijnen wanneer het lichaam overspoeld wordt door gifstoffen en helpen deze af te breken.

Wat velen niet weten, is dat Candida albicans in zijn gistvorm een natuurlijke bewoner is van de darm, met een positieve functie. Deze gist helpt het darmslijmvlies te onderhouden en beschermt tegen irriterende stoffen. Alleen wanneer het evenwicht in de darmflora ernstig wordt verstoord, verandert deze onschuldige helper in een wildgroeiende opruimer.

Candida is een saprofyt, een organisme dat dood en giftig weefsel helpt afbreken. Een overgroei ontstaat wanneer schadelijke stoffen zich opstapelen en niet op tijd geneutraliseerd worden. Veelvuldig antibioticagebruik is een van de grootste veroorzakers van deze wildgroei, omdat het niet alleen overgroeibacteriën doodt, maar ook de gunstige darmflora vernietigt.

Wanneer de intoxicatie aanhoudt en de spijsvertering verstoord blijft, kan Candida zich zelfs omvormen tot een invasieve vorm. De schimmel ontwikkelt tentakelachtige uitlopers die door de darmwand dringen, op zoek naar toxisch weefsel in het lichaam om af te breken. Dit proces is een noodmaatregel van het lichaam, een overlevingsstrategie, maar kan op termijn verergering van klachten veroorzaken als het lichaam niet ontgift en versterkt wordt.

Een gezonde, evenwichtige darmflora vormt dus de basis van je energie en vitaliteit. Zonder die basis raakt je lichaam uit balans, hoe goed je voeding of beweging ook is.

Het spreekt voor zich dat dit alles een brede waaier aan lichamelijke én emotionele klachten met zich meebrengt. Maar is Candida dan de boosdoener? Nee. De échte oorzaak ligt in de intoxicatieschokken die het lichaam ontregeld en vervuild hebben. Candida is niet de vijand, maar een symptoom van een dieperliggend probleem, een signaal dat het lichaam zichzelf probeert te reinigen.

Daarom is het essentieel om dagelijks actief bij te dragen aan de ontgifting en zuivering van je lichaam. Dat doe je niet met symptoombestrijding, maar met een gezonde en bewuste levensstijl, zoals in dit artikel is toegelicht. Alleen zo creëer je de voorwaarden waarin het lichaam écht kan herstellen, in plaats van blijven vechten tegen de gevolgen van de opeenstapeling van toxische stoffen.

12. Het emotionele aspect van CVS (Christiane Beerlandt)

Deze paragraaf is niet persoonlijk bedoeld, maar eerder om je voorgeschiedenis beter te leren kennen en je problemen aan te pakken. Uiteindelijk is het allemaal onschuldig begonnen, en deed je je best om er bovenop te geraken.

Je gevoel is dood, je voelt je uitgeperst als een zure citroen. Je beschouwt het leven te zeer als een toevallig en oppervlakkig gebeuren. Jij ervaart mogelijk de psychologische problemen, maar je snijdt jezelf af van de bron in jezelf, die je juist een uitweg kan tonen in deze situatie.

Je vertrouwt je eigen intuïtie niet, je bouwt je leven op met planning en ratio, maar je diepste zelf, je hart en gevoelens integreer je niet in je bestaan. Je stopt je energie in nutteloze zaken. Datgene wat jij rationeel wil, is niet altijd het beste voor jou. Luister naar je gevoelens en leef meer naar je binnenwereld toe.

1. Het is belangrijk dat je uit je oude situatie stapt, eerlijk met jezelf en vanuit je diepste gevoel. Stop met jezelf als een negatief, onbemind, vermoeiend en mislukt wezen te beschouwen. Wees in je gedachten niet zo destructief, want daarmee dood je jezelf.

2. Stel je in verbinding met je hart, met je diepste zelf en vecht niet langer tegen de weg die je zelf onbewust oproept als zijnde de beste weg voor jezelf. Klamp je niet vast aan materie, maar geef je vertrouwen aan jezelf. Het is niet nodig om jezelf als mens te degraderen tot een machteloos en nietig schepsel. Zet de kroon op je hoofd.

3. Erken eindelijk je autonome waarde en het vermogen van een mens om zelf een nieuw leven te creëren. Stop met twijfelen aan je innerlijke krachten en met energie te verspillen aan nutteloze details, aan een toekomst die je niet verstandelijk kan vastleggen.

Verwacht de oplossing van je problemen niet van anderen, van diëten of van therapieën. Diep communiceren met anderen kan je wel goed doen, maar je zal het uiteindelijk zelf moeten doen.

4. Verlang naar het mooie in jezelf, creëer je leven in gedachten, laat het los in vertrouwen en vermoei je niet met positieve of negatieve gedachten. Wat het beste is voor jou, haal jij naar jezelf toe wanneer je gelooft in dit levensproces.

Alle energie die je nodig hebt om gezond en fit te zijn, kan je slechts vinden in de onuitputtelijke bron van je diepste zelf. Ga hand in hand met je zelfbewustzijn, verstandelijke innerlijke leiding en intuïtieve vertrouwen. Bouw op je innerlijke kracht, de eeuwige energie in jezelf.

Klamp je niet vast aan een beperkt zelfbeeld, aan het eenzijdige rationele denken van zoiets als ‘dat moet’. Stel je flexibel op voor datgene dat zich aanbiedt, sta open voor vernieuwingen. Maar laat je ook niet leegzuigen door anderen, laat je niet uitpersen. Zet jezelf niet vast in anderen.

5. Bescherm jezelf, word je bewust van je grote waarde, stel je grenzen, baken je terrein af. Voel je veilig in je diepste zelf en leef niet meer naar de buitenwereld. Wees in de eerste plaats niet creatief om respect, waardering en erkenning van anderen te verdienen, maar wees creatief om jezelf te erkennen, te respecteren en te waarderen.

Bouw je leven niet op om het uiterlijke, als imago om de buitenwereld te behagen, maar leef uitsluitend vanuit je gevoel, je innerlijke kern, je bron.

6. Leef in harmonie met jezelf en ontken je gevoelens niet. Leef ze ten volle. Leef niet naar het oog van de anderen want op deze wijze snij je jezelf af van de diepe energiebron in jezelf. Wees trouw aan jezelf zodat je jezelf niet nodeloos vermoeit om te kunnen voldoen aan de verwachtingen van anderen.

Leef in éénheid met jezelf in plaats van je in een tweespalt op te splitsen waarbij je een taak uitvoert of een houding aanneemt of een functie vervult die volledig indruist tegen je innerlijke aard en die past in een uiterlijk kader.

7. Speel geen theater meer maar speel jezelf. Heb je angst om jezelf te zijn? Ervaar je het leven als onbenullig? Tracht je de leegte op te vullen met materie en schijn?

Dat is het leven niet, deze houding mondt uit in de dood. Stel je open voor de oerkracht, de atoomenergieën uit je diepste zelf. In het stopcontact met jezelf zal je energie ontvangen. Begin met de communicatie van je levende zelf, dan blijf je voorzien van energie.

Met dank aan: Caroline Markolin, PH.D. https: //LearningGNM.com

Arjen Lievers https://www.germaansegeneeskunde.nl/index_ziekten_gnm/

Dr. Geerd Ryke Hamer

Dr. Andreas Moritz

Christiane Beerlandt